Zo raken Nederlandse clubs steeds verder achterop

Slechts penalty’s hielden PSV vorige week weg van van de kwartfinale van de Champions League, na een spannend tweeluik met Atlético Madrid. Een uitstekende prestatie van de ploeg van Phillip Cocu, maar helaas een zeldzaamheid. Structureel wanpresteren heeft er immers toe geleid dat de Eredivisie zijn directe toegangsbewijs tot de groepsfase van de Champions League dreigt te verliezen. Hoe komt het toch dat ploegen die in Nederland succesvol zijn, in Europa meestal falen?

Het eerste probleem dat vaak genoemd wordt, is dat Nederlandse teams te weinig ervaring hebben. De afgelopen jaren zijn Nederlandse teams inderdaad steeds jongere teams het veld op gaan sturen in de Champions League, en ook in de vaderlandse competitie wordt de leeftijd steeds lager. In tien jaar is deze gedaald van 26 jaar naar 25, terwijl andere competities structureel boven de 26 jaar zitten. Daarmee behoort onze competitie tot de jongste van Europa.

leeftijden nl

Leeftijd speelt een rol, omdat net als in vrijwel alle andere sporten, een carrière in de voetballerij een kwadratisch verloop kent. Na zijn debuut gaat een speler meer en meer wedstrijden spelen, waardoor hij de nodige ervaring op doet. Ook wordt hij fysiek sterker, tot zijn hoogtepunt, ergens tussen zijn vijfentwintigste en dertigste levensjaar. Dit zijn de jaren waarin spelers bijvoorbeeld het meeste minuten maken in de Premier League en de hoogste GoalImpact hebben (een systeem om de bijdrage van een speler aan de eindstand te meten). Naarmate een speler verder voorbij zijn fysieke piek komt, begint de bagage aan ervaring het te verliezen van het verslechterende fysiek en komt het einde in zicht. Voor voetbalclubs is het dus van groot belang een goede leeftijdsopbouw te hebben en zo de juiste balans te vinden tussen ervaring en fysieke kracht.

leeftijdscurve

De leeftijdscurve van voetballers volgens GoalImpact.

 

Dat een goede leeftijdsopbouw van belang is, wordt ook geïllustreerd door de prestaties in de Champions League. In alle negen voorgaande seizoenen is de gemiddelde leeftijd van de zestien beste teams van Europa hoger dan het gemiddelde van de in de poulefase uitgeschakelde teams (deze gegevens zijn gewogen naar het aantal speelminuten). Toch vertelt dit nog niet het hele verhaal; zijn spelers immers beter omdat ze ouder zijn, of zijn goede spelers simpelweg ouder? De meeste spelers hebben ervaring nodig om hun absolute top te bereiken, maar dat betekent nog niet dat je alle problemen oplost door simpelweg oudere spelers op te stellen. De kwaliteiten van een achttienjarig toptalent kunnen zwaarder wegen dan de ervaring van een doorsnee voetballer.

Leeftijden

Teams die de groepsfase van de Champions League overleven zijn in de regel ouder dan teams die dat niet halen.

 

Hoewel leeftijd een rol speelt, wordt in de Eredivisie duidelijk dat er geen plat verband is tussen leeftijd en prestaties. In onze competitie worden vaak wat jongere teams kampioen, omdat Nederlandse topclubs met relatief jonge spelers werken (die ze zelf opleiden of in huis halen als ze nog betaalbaar zijn). Omdat de beste spelers uit de Eredivisie vaak vlak voor hun piekleeftijd worden verkocht, zijn in de Eredivisie de beste spelers dus vaak wat jonger. Economische logica verstoort zo op brute wijze de leeftijdscurve van de competitie, waardoor jongere teams in Nederland kampioen kunnen worden. Een ploeg die relatief slecht is in Europa, kan dus relatief goed zijn in eigen land.

Naast dat Nederlandse teams in Europa tegen teams moeten spelen met een betere leeftijdsopbouw, is er nog een andere probleem. Nederlandse clubs kunnen moeilijk wedijveren met de financiële slagkracht van de Europese top. Spelers met meer ervaring en kwaliteit, worden tot een leeftijd van 29 ook steeds meer waard. Nederlandse clubs lijken niet in staat om deze duurdere spelers te behouden. Daardoor bestaan Nederlandse selecties vaak uit vergane glorie, middelmatige spelers op leeftijd en onervaren talent.

leeftijdvsmarktwaarde

De marktwaarde-ontwikkeling per leeftijd en positie.

 

Wat als Nederlandse teams financieel zouden kunnen wedijveren met de Europese top, en hun beste spelers zouden kunnen behouden? Dan zal blijken dat de Eredivisie nog steeds teams voortbrengt die mee kunnen strijden om de Champions League. In het buitenland illustreert Tottenham Hotspur mooi hoe een team met de beste talenten uit de Eredivisie eruit kan zien. De ploeg maakt een goede kans op het kampioenschap met jongens als Jan Vertonghen, Toby Alderweireld, Christian Eriksen (Ajax), Moussa Dembélé (AZ) en Nacer Chadli (Twente). Zij zijn nu in hun piekleeftijd en piekmarktwaarde en vormen de as van een heel sterk elftal. Wie een all stars-elftal uit de Eredivisie mocht samenstellen had daarnaast namen als Luis Suárez en Zlatan Ibrahimovic mogen opstellen. 

Maar dat is niet de realiteit. In Europese toernooien moeten Nederlandse teams opboksen tegen duurdere teams met meer spelers in de piekleeftijd. Teams met waardevolle selecties zijn in de regel succesvoller in de Champions League dan goedkopere; teams die de KO-fase bereiken, hebben een factor twee of drie duurdere selectie (in termen van marktwaarde) dan teams die werden uitgeschakeld in de poule. In dit geweld lukte het alleen PSV in het seizoen 2006/2007 om net als dit seizoen de volgende ronde van de Champions League te bereiken. Ronald Koeman, de toenmalige trainer, beschikte toen nog over een redelijk gebalanceerde selectie, met een ervaren verdediging en middenveld en een talentvolle aanval. Met name de terugkeer van Phillip Cocu in 2004 was een gouden greep; Cocu kwam op een moment dat FC Barcelona nog met hem verder wilde. De vraag is of dit tegenwoordig nog een realistisch scenario is.

leeftijden nl

marktwaarde

Teams die de groepsfase van de Champions League overleven zijn in de regel duurder dan teams die dat niet halen.

 

Met jonge, niet al te dure selecties die een scheve leeftijdsopbouw hebben, wordt het steeds lastiger om te presteren in Europa. Het is het gevolg van een economische ontwikkeling die bijna niet tegen te houden is. Nederland kan zich slechts onderscheiden door slimmer te zijn dan de rest, maar zelfs dan is er weinig hoop voor hernieuwde glorie in Europa. Tegelijkertijd bewijst het sterke jaar van PSV in de CL dat incidenteel succes nog steeds mogelijk is, ook met een jongere en kwalitatief mindere groep. Of dit in de komende jaren navolging krijgt, is afwachten (en hopen). 

Eredivisiespelers bij Tottenham zitten in hun piekleeftijd en -waarde.

Voormalig Eredivisiespelers bij Tottenham in hun piekleeftijd en -waarde.

 

Data met dank aan transfermarkt.de!

Vond je dit artikel leuk? Overweeg dan eens om het als bedankje voor de schrijver te kopen via de blendle-knop hieronder!

About Alexander Schram

Alexander is werkzaam als Business Analist bij Hypercube, waar hij zich richt op data-analyses in het voetbal. In zijn vrije tijd voetbalt hij zowel op het veld als in de zaal. Volg Alexander op Twitter