Vuurwerk bij AS Roma: Zemanlandia is terug!

Zdenek Zeman is officieel terug in Rome. Dit keer staat de Tsjechische oefenmeester, die eerlijk gezegd meer Italiaan dan Tsjech is, voor de tweede maal in zijn carrière aan het roer van de lokale Associazione Sportiva. Zijn eerste periode bij AS Roma werd vroegtijdig beëindigd vanwege “politieke” redenen, die samenhingen met zijn beschuldigingen omtrent dopinggebruik aan het adres van Juventus, Gianluca Vialli en Alessandro Del Piero. Ook had het te maken met de kleine oorlog die Zeman voerde tegen (ex-)Juventus-voorzitter Moggi. Vanaf toen ging het bergafwaarts. Zijn reputatie binnen het voetbal verdampte, na teleurstellende resultaten met Fenerbahçe en Napoli. Bij AS Roma keert hij terug aan de top.

Prille begin

Zeman begon zijn loopbaan als trainer op Sicilië, waar hij zich noodgedwongen vestigde nadat de Sovjet Unie zijn thuisland binnen viel in 1968. Hij was daar op bezoek bij zijn oom, de Tsjecho-Slowaakse legende Vycpalek. Zeman, fitnessleraar van origine, begon met zijn werkzaamheden bij enkele amateurverenigingen in de buurt van Palermo, behaalde in de tussentijd de benodigde papieren en kreeg in 1974 een kans bij Palermo Calcio. 9 jaar later, in 1983, verliet hij de jeugd van Palermo voor zijn eerste echte baan als hoofdtrainer bij lokale club Licata.

Nadat hij de Serie C2-titel veroverde met een zeer jeugdige selectie en spectaculair spel, nam de interesse van grotere clubs toe en 1986 verliet hij Licata voor Foggia Calcio. Daar werd hij echter vroegtijdig ontslagen, door een combinatie van tegenvallende resultaten en spanning tussen Zeman en voorzitter Casillo. Daarna brak een korte periode bij Parma aan, gevolgd door een succesvol seizoen terug op Sicilië bij Messina.

Het wonder van Foggia

Casillo, de man die Zeman een paar jaar eerder zijn congé gegeven had, toonde berouw van die beslissing en benaderde de Tsjech opnieuw voor een dienstverband. De oefenmeester besloot, na veel wikken en wegen, om het opnieuw te proberen bij Foggia en kende een spectaculaire start in de Serie B. In zijn tweede seizoen bij de club zorgde hij voor een wonder, door te promoveren met een volstrekt onbekende selectie. Dat, op zichzelf, was al wonderbaarlijk maar het aanvallende, doelgerichte spel van zijn elftal zorgde ervoor dat de promotie nog een extra dimensie kreeg. Foggia stond opeens in de Italiaanse kranten.

In de drie daaropvolgende jaren manifesteerde Zeman’s Foggia zich, tegen alle verwachtingen in, als een echte kanshebber op UEFA Cup voetbal. Aan de basis van het wonder van Foggia stond de karakteristieke 4-3-3, met als protagonisten van het elftal latere gevestigde namen als Giuseppe Signori, Dan Petrescu, Roberto Rambaudi en Igor Kolyanov.

Romeinse talenten

In 1994 nam Zeman het roer over bij Lazio Roma en bracht ze, met zijn typerende stijl, naar de tweede en derde plaats in de Serie A. Ook introduceerde hij een jonge Alessandro Nesta in het eerste elftal, die later uitgroeide tot één van de beste centrale verdedigers die de voetbalwereld ooit gekend heeft. Het was echter niet alleen maar rozengeur en maneschijn bij de Biancocelesti, met name vanwege Zeman’s uitspraken over het “ouwe jongens krentenbrood-gevoel” dat er in de Serie A heerste. Zodoende werd Zeman wederom ontslagen, in Januari 1997.

Het daaropvolgende seizoen belandde de karakteristieke Tsjech bij AS Roma als trainer, waar hij zich ontfermde over de jonge maar extreem begaafde Francesco Totti. Twee jaar later werd hij ontslagen, vanwege zijn heftige kritiek en doping-beschuldigingen aan het adres van Juventus. Fabio Capello nam het roer over en schonk Roma prompt het kampioenschap.

Teloorgang

Zeman’s uitspraken in de media hadden grote gevolgen voor zijn carrière in het Italiaanse voetbal. Zijn tactische kunde werd door Italiaanse experts als te aanvallend beschouwd en zijn imago veranderde al snel in dat van een rebel, iemand die onnodige risico’s nam in zowel zijn spel als optreden in de media. Hij werd gezien als een losgeslagen gek die een gevaar vormde voor elke topclub. Zeman werd een persona non grata op topniveau.

Een rondtrek langs diverse clubs begon, met ongeslaagde avonturen bij Fenerbahçe, Napoli, Salernitana en Avellino. In 2004 kende zijn carrière een korte opleving, door succes te boeken met Lecce in de Serie A, maar daarna zakte de Tsjech al snel weer weg door mislukte periodes bij Brescia, opnieuw Lecce, Rode Ster Belgrado en Foggia.

Pescara en de terugkeer

Nadat zijn terugkeer bij Foggia spaak liep – zijn team had overigens wel het beste doelsaldo van heel Italië –  kreeg Zeman een aanbod van Pescara. Aan de Adriatische zee herenigde hij de sterkhouders van zijn Foggia-elftal door ze te huren, en vulde die kern vervolgens aan met enkele lokale talenten, om zodoende een jong maar voetballend erg sterk team te creëren.

Onder leiding van Napoli-talent Lorenzo Insigne, Juventus-spits Ciro Immobile en lokaal supertalent Marco Verratti begon zijn team aan een superseizoen in de Serie B, gekenmerkt door Zeman’s typerende gung-ho stijl richting het doel. Uiteindelijk wist de club uit Abruzze rechtstreekse promotie te bewerkstelligen door met een recordbrekend aantal van 90 doelpunten uit 42 wedstrijden de titel te veroveren. Nu neemt AS Roma wederom de gok met hem.

Bojan gaat volgens velen schitteren onder Zeman

Zdenek Zeman is terug, op zijn eigen, opzienbarende wijze. De oude garde, die hem vanwege zijn uitspraken weerde uit het Italiaanse topvoetbal, is grotendeels verdwenen van het toneel. Op 4 juni tekende hij zijn contract, als vervanger van de falende Spanjaard Luis Enrique. Over zijn aanstelling was direct veel controverse. Onder meer Maarten Stekelenburg uitte openlijk zijn twijfels over de nieuwe coach. Algemeen directeur Franco Baldini moest zich bij de Italiaanse pers verantwoorden over de gemaakte keuze voor Zeman. “We zeiden dat we een attractieve speelstijl wilden. Nou, Zeman brengt dat toch?”

Hij heeft gelijk. Het belooft een leuk, spannend, doelgericht, maar bovenal gek jaar te worden voor AS Roma. Het fenomeen, Zemanlandia, is terug, en dat zullen ze weten ook.

Bekijk hier alle negentig (!!) goals van Pescara van afgelopen seizoen.

About Kevin Bakx

Kevin is Ajax en Internazionale-fan en schrijft o.a. voor The Simple Ball | Volg Kevin op Twitter