Voorbeschouwing: Duits totaalvoetbal op Wembley

Zaterdag staan Borussia Dortmund en Bayern München voor de vijfde keer dit seizoen tegenover elkaar. Bayern is de torenhoge favoriet, temeer de club dit seizoen nog niet van haar grote concurrent verloor. Het ontbreken van sterspeler Mario Götze maakt de opgave voor Borussia Dortmund in de Champions League-finale alleen maar groter, maar ook Bayern München mist zijn spelmaker in Toni Kroos. Catenaccio analyseerde de tactiek van beide Duitse grootmachten en keek of er hoop is voor de underdog.

klopp_2

 

Bayern München

FC Hollywood staat voor de derde maal in vier jaar in de finale van de Champions League, maar dit is bij uitstek het sterkste team dat de ploeg uit Beieren op de been heeft gebracht. Sinds de komst van Mandžukić, Dante en Javi Martínez deze zomer is er eigenlijk geen zwak punt meer te benoemen in het elftal. München is stabieler in balbezit en geeft verdedigend nauwelijks meer iets weg. Martínez kostte maar liefst veertig miljoen euro, maar de voormalig speler van Athletic Bilbao is elke cent waard gebleken. Hij vormt met Schweinsteiger het controlerende duo van Bayern en biedt veel fysieke kracht, gekoppeld aan intelligentie en techniek. Vooral dat laatste miste zijn voorganger Luis Gustavo, terwijl Mark van Bommel verdedigend zwakker was. Schweinsteiger en Martínez zijn samen in staat om elk middenveld ter wereld af te stoppen. Zelfs Xavi en Andrès Iniesta werden relatief simpel opzij gezet. Het feit dat Bayern slechts achttien tegendoelpunten kreeg in de Bundesliga is voornamelijk op hun conto te schrijven. Met de komst van Dante is de verdediging weliswaar sterker geworden, maar Bayerns laatste linie wordt überhaupt zelden getest.

Eén van de meest opvallende aspecten van het spel van Bayern is dat het tactisch enorm flexibel is. Tegen Barcelona speelden de mannen van Heynckes countervoetbal, maar in de Bundesliga spelen ze op balbezit. Beide manieren van spelen, voeren ze tot in de perfectie uit. Dit is mogelijk vanwege de compleetheid van de ploeg. Op bijna iedere positie heeft Bayern München allrounders staan.

In de finale zullen we hoogstwaarschijnlijk zien dat Bayern zal domineren, wat tot uiting zal komen in een hoog percentage balbezit. Het is namelijk onwaarschijnlijk dat Dortmund ze dit kan – of zelfs wil – beletten.

Duits totaalvoetbal

Arrigo Sacchi, oud-coach van AC Milan, is zelden positief over het hedendaagse voetbal. Voor het spel van Bayern München had hij echter niets dan lof. Over de wedstrijden tegen Juventus zei Sacchi het volgende:

“De aanvallers van Bayern, wanneer ze de bal niet hadden, waren hun eerste verdedigers. Kun je hetzelfde zeggen over Juventus? Bedenk hoe zeer dat het spel van Juventus limiteerde. […] Pressie en samenwerking hebben het verschil gemaakt en versterken de oplossingen en individuele kwaliteiten, door die van de tegenstander teniet te doen. Dat kan echter alleen gebeuren in een structuur waarbij alle elf spelers betrokken zijn.“

Dit is waarschijnlijk de grootste verdienste van Jupp Heynckes. Elf spelers die allemaal kunnen voetballen, kun je met voldoende geld bij elkaar kopen, maar ervoor zorgen dat spelers als Mario Gómez, Franck Ribéry en Arjen Robben allemaal hard werken en meeverdedigen, is een prestatie van formaat. Hoewel het enkele Nederlanders mogelijk pijn doet, moeten we erkennen dat de Duitsers onze voetbalnalatenschap hebben geërfd en het zo mogelijk beter uitvoeren dan welk team dan ook.

Mario Gómez vs. Mario Mandžukić

Mario Gómez scoorde in 2010-2011 39 keer in 45 wedstrijden. Vorig seizoen kwam hij uit op 41 goals in 52 wedstrijden. Hij is vrijwel zeker de beste afmaker in het hedendaagse voetbal. Toch heeft de 58-voudig Duits international zijn basisplaats verloren aan de relatief onbekende Kroaat Mario Mandžukić. Daar zijn zelfs hele goede argumenten voor.

Een van de dingen die onmiddellijk duidelijk worden als je Gómez in actie ziet, is dat hij vrijwel niet betrokken is bij het aanvalsspel van Bayern München. Als Gómez in het team staat, valt Bayern aan met tien man, die allemaal hun afmaker in stelling proberen te brengen. Dit heeft niet zelden succes, want de Duitser is een schutter pur sang. Het probleem is dat dit het spel van Bayern voorspelbaar maakt. Ondanks zijn postuur is Gómez bovendien niet in staat de rol van klassieke ‘targetman’ te vervullen, zoals Didier Drogba dat bijvoorbeeld kan. Gómez kan enkel doelpunten maken, verder biedt hij niets.

 

Passes van Mario Mandžukić uit tegen Barcelona (90 min, van rechts naar links)

Alle passes van Mario Mandžukić uit tegen Barcelona (90 min., van rechts naar links) via Squawka

 

Alle passes van Mario Gómez thuis tegen Barcelona (70 minuten, van links naar rechts)

Alle passes van Mario Gómez thuis tegen Barcelona (70 min., van links naar rechts) via Squawka

 

Mandžukić daarentegen brengt zowel verdedigend als aanvallend meer. Zijn combinatiespel is beter en daardoor loopt de aanval van Bayern beter als Mandžukić speelt. De Kroaat biedt ook meer defensieve zekerheid. Zoals de aanval van een goed team bij de verdediging begint, zo begint de verdediging bij de aanval. Mandžukić is mobieler dan Gómez en is beter in staat op druk te zetten op de tegenstanders. Opvallend genoeg is het Mandžukić die van alle Bayern-spelers de meeste overtredingen maakte in de Bundesliga. Dit gegeven lijkt negatief, maar het wijst op zijn bereidheid verdedigende arbeid te leveren. In de finale is het niet ondenkbaar dat Gómez in zal worden gebracht rond de 75ste minuut, als de tegenstander relatief moe is en het moeilijker wordt om iemand met zijn fysieke kracht af te stoppen.

Op de flanken

Veel zal afhangen van Franck Ribéry en Arjen Robben. De Fransman is waarschijnlijk de beste speler van Bayern dit seizoen en registreerde al veertien assists in de Bundesliga. Geen enkele speler creeërde meer doelpunten. Aan de andere kant is Arjen Robben sinds de blessure van Toni Kroos bezig aan een rehabilitatie van zijn carrière. De Nederlander miste vorig seizoen strafschoppen tegen Dortmund en in de Champions League-finale tegen Chelsea. In de zomer werd hij zelfs uitgefloten door zijn eigen supporters in een oefenwedstrijd tegen het Nederlands elftal. Robben is nog steeds zo voorspelbaar als hij altijd is geweest – naar binnen snijden en schieten – maar is niet te stoppen als hij op zijn best is. Tevens werkt hij dit seizoen harder dan hij ooit heeft gedaan, vooral in verdedigend opzicht.

Misschien ligt de sleutel voor Bayern echter wel bij Philipp Lahm. De rechtsback komt veelvuldig mee op en levert ook de nodige assists: elf, na Ribéry het meest van de Bundesliga. Linksback Marcel Schmelzer is de zwakke schakel bij Dortmund en Borussia moet vrezen dat Robben en Lahm hem zullen isoleren. Één-tegen-één tegen Robben is moeilijk, maar twee-tegen-één tegen Robben én Lahm is onmogelijk. Linksbuiten Marco Reus zal dus moeten kiezen: óf hij laat Lahm relatief vrij en loert op de counter óf hij verdedigt tot ver in eigen helft mee.

Borussia Dortmund

Dortmund zal het in deze wedstrijd moeten hebben van haar loopvermogen. Bayern domineert ongetwijfeld het balbezit, waardoor Borussia gedwongen wordt om in te zakken. Het zal dus zaak zijn op het middenveld de bal te winnen en dan zo snel mogelijk te counteren om de ruimte te benutten die achter de verdediging van Bayern München ligt. Gelukkig is dit aan Dortmund wel toevertrouwd. Hun pressiespel is zeer goed en de counters die erop volgen zijn dat ook. Helaas voor Dortmund geldt dit ook voor de tegenstander. Vorig seizoen was Dortmund nog voetballend de betere. Doordat München met de aankoop van Mandžukić, Javi Martínez en Dante mobieler, balvaster én verdedigend veel sterker is geworden, is dit echter niet langer het geval. In de wedstrijd om de Supercup werd dit pijnlijk duidelijk. Dortmund probeerde er een open wedstrijd van te maken door met een hoge verdedigingslinie te spelen. Dit werd pijnlijk afgestraft door Bayern en na elf minuten stond het al 2-0.

Wat we niet gaan zien zaterdag: de hoge verdedigingslinie van Dortmund in de wedstrijd om de Supercup, vlak voor de 1-0.

Wat we niet gaan zien zaterdag: de hoge verdedigingslinie van Dortmund in de wedstrijd om de Supercup, vlak voor de 1-0.

Sindsdien heeft Dortmund het wijselijk opgegeven om Bayern München in een open wedstrijd partij te geven. Tegenwoordig speelt het tegen de grote concurrent countervoetbal. De geel-zwarten kunnen uitstekend opbouwen met Mats Hummels en Ilkay Gündogan, maar dit zal zaterdag niet te zien zijn. Het is voor Dortmund vooral zaak om Bayern München tegen te houden. Op de counter zal Dortmund zeker kansen krijgen, dus extra risico’s nemen is niet verstandig.

Mario Götze geblesseerd

Mario Götze was dit seizoen één van de beste spelers van BVB. Helaas zal hij de finale door een blessure moeten missen. Dat Götze’s afwezigheid een aderlating is, moge duidelijk zijn. De jonge middenvelder, die aan het eind van dit seizoen naar Bayern München vertrekt, verzorgt bij Dortmund de meeste assists en is de belangrijkste man in het aanvalsspel. Zeker sinds het vertrek van Kagawa naar Manchester United deze zomer.

Een lichtpuntje is wel dat Dortmund hierdoor minder voorspelbaar wordt. Er zijn namelijk enkele manieren waarop Klopp zijn team kan aanpassen. De meest waarschijnlijke optie is dat Ilkay Gundogan Götze’s plaats overneemt en dus achter Lewandowski speelt. Nuri Sahin komt dan in de ploeg als verdedigende middenvelder. Een andere optie is dat Marco Reus naar het centrum wordt verplaatst en dat Kevin Großkreutz linksbuiten komt te staan.

Of het nu Gündogan is of Nuri Sahin die als verdedigende middenvelder komt te spelen, Bayern München zal hoe dan ook moeten zorgen dat deze speler geen ruimte krijgt. Vooral Gündogan is in staat het spel vanaf deze plek te dicteren. Als hij de ruimte krijgt, kan hij lange passes versturen naar Blaszczykowski en Reus op de flanken. Real Madrid liet Gündogan volkomen vrij in de eerste halve finale, waardoor hij de wedstrijd naar zijn hand kon zetten.Thomas Müller is bij Bayern München de aangewezen man om Sahin of Gündogan onder druk te zetten, een rol die hij tegen Barcelona ook al met verve vervulde.

Lewandowski en Reus

Robert Lewandowski is een allround spits. Hij lijkt hierin op Mandžukić, maar is in vrijwel elk opzicht beter dan de Kroaat. Het is dan ook geen wonder dat Bayern München zeer geïnteresseerd is in de Pool. In het spel van Dortmund is Lewandowski tegelijkertijd afmaker, aanspeelpunt en bliksemafleider. Vooral die laatste rol is tactisch interessant. Lewandowski laat zich vaak uitzakken en beweegt van links en rechts. Hierdoor trekt hij gaten, waar Marco Reus en Jakob Blaszczykowski induiken. Vooral Reus is met en zonder bal nauwelijks af te stoppen als hij richting doel rent. Vrijwel elke verdedigingslinie raakt volledig in paniek als hij op stoom komt. Zelfs een internationaal erkende verdediger als Pepe had geen idee wat te doen. Als er één zwak punt te benoemen valt bij Bayern München zijn het de twee centrumverdedigers. Hier moet dus iets te halen zijn voor Dortmund.

Ook op de counter zal Dortmund zonder twijfel gevaarlijk zijn. Als Lahm mee opkomt, ligt er logischerwijs ruimte achter hem. Deze ruimte wordt gedeeltelijk beschermd door Javi Martínez, maar toch kan Reus hier gebruik van maken. Echter, juist in deze situaties zal het gemis van Götze het duidelijkst zichtbaar zijn. Op pure snelheid leggen Großkreutz en Gündogan het af tegen hem, iets wat het werk van Martínez zal vereenvoudigen, omdat hij zich zo meer kan focussen op de gevaarlijke Reus.

Een van de voordelen van het hebben van een spits als Lewandowski is dat het eenvoudig wordt om onder druk uit te komen. Speelt Dortmund de lange bal, dan staat hij klaar om deze te ontvangen. Van alle spelers van Dortmund was het Lewandowski die het vaakst een kopduel aanging in de Bundesliga. Van zijn 203 luchtduels won hij er 87. Geen slechte score aangezien de meerderheid van deze duels voortkwamen uit een lange bal. De lopende middenvelders zijn dan vaak in staat om de ballen die hij aflegt te controleren en vervolgens richting doel te rennen.

Conclusie

Het ligt voor de hand dat de finale een gesloten wedstrijd wordt. Dortmund heeft er geen enkele baat bij om er een open wedstrijd van te maken en ze zal dat dan ook niet doen. Het is echter moeilijk te zien waar Dortmund deze wedstrijd kan winnen. Het enige zwakke punt van Bayern is de ruimte die achter Lahm ligt, maar zelfs dit is geen catastrofaal probleem. Veel zal dus afhangen van de individuele klasse van Lewandowski en Reus. Probleem voor Dortmund is ook dat zij een wedstrijd niet kunnen controleren, dus als ze de leiding nemen, kunnen ze de wedstrijd niet uitspelen, zoals Bayern dat wel kan. Kortom, Bayern zal de wedstrijd domineren en Dortmund kan slechts hopen op een succesvolle uitbraak. Mocht München op voorsprong komen, dan zullen ze vermoedelijk niet al te veel risico willen lopen en proberen de wedstrijd tot een goed einde te brengen. Een relatief kleine overwinning voor FC Hollywood  – met een scoreloop dat een grotere uitslag verdient –  is dus het meest waarschijnlijke scenario voor de finale.

Vermoedelijke opstellingen:

Borussia Dortmund (4-2-3-1): Weidenfeller; Piszczek, Subotic, Hummels, Schmelzer; Bender, Sahin; Blaszczykowski, Gündogan, Reus; Lewandowski.

Bayern München (4-2-3-1): Neuer; Lahm, Boateng, Dante, Alaba; Martínez, Schweinsteiger; Robben, Müller, Ribéry; Mandžukić

 

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter