Voetbalwereld steekt kop in zand voor dopinggebruik

Niet voor de eerste keer stond de wielerwereld met de dopingbekentenis van Michael Boogerd weer eens in zijn hemd. De Nederlandse wielrenner kon niet meer ontkomen aan het dopingspook dat hem zolang achtervolgd had en gaf toe. Het was geen incident op zich: Boogerd is de zoveelste wielrenner die zich het afgelopen jaar genoodzaakt zag in de biechtstoel te klimmen. De voetbalwereld kijkt ondertussen hoofdschuddend toe. Veel voetballiefhebbers die ik ken bezweren op dit moment niet meer naar wielrennen te gaan kijken. Ze zijn het namelijk zat om bedrogen te worden. Het is maar de vraag of ze dan wel naar voetbal moeten kijken.

Michael Boogerd zat vanavond bij de NOS in de biechtstoel


Doping in het voetbal? Natuurlijk!

Nee, dan heb ik het niet over matchfixing, hoewel ook dat een grote bedreiging is voor de voetbalsport. Ik heb het over doping in het voetbal. Dopingarts Stefan Matschiner, die met zijn bekentenissen de definitieve val van Michael Boogerd inzette, heeft namelijk niet alleen wielrenners behandeld. Tegenover het AD liet hij geen enkele twijfel bestaan toen hem gevraagd werd of hij ook voetballers doping toediende: “Ja, natuurlijk.” Vooral  de toevoeging van het tweede woord zou te denken moeten geven. Blijkbaar vindt een gerenommeerd dopingarts het behandelen van voetballen net zo gewoon als het volproppen van wielrenners met verboden middelen. Eerder gaf Eufemiano Fuentes al een soortgelijke verklaring, maar ook toen kwam de onderste steen nooit boven.

De afgelopen maanden werden wielerjournalisten zowat behandeld als misdadigers. Voor de publieke opinie waren zijn medeverantwoordelijk voor de verziekte wielercultuur. Zij hadden aan de bel moeten trekken, maar ze stonden erbij en keken er naar. Voetbaljournalisten bezigen regelmatig teksten van dezelfde aard. De voetbalwereld doet er echter goed aan eerst eens zelf in de spiegel te kijken. Zowel Fuentes als Matschiner gaven toe ook voetballers behandeld te hebben. De codes van vrijwel alle wielrenners in hun bestanden werden door wielerjournalisten ontrafeld. Tegelijkertijd wisten voetbaljournalisten welgeteld nul voetballers tot een bekentenis te krijgen.

Zelfreinigend vermogen

Die wielersport vertoont een zelfreinigend vermogen door dopingzondaars steeds meer te weren uit te sport. In de voetbalwereld is daar geen sprake van. Neem Juventus, dat in de jaren negentig mede dankzij een actief dopingprogramma vele prijzen – waaronder de Champions League – wist te winnen. Didier Deschamps werd bijvoorbeeld betrapt met een hematocrietwaarde van 51 procent in 1996. Een jaar eerder lag dit percentage nog twaalf procent lager. Momenteel is diezelfde Deschamps bondscoach van Frankrijk. Het kan verkeren.

Nog niet zolang geleden werd bekend dat Zinedine Zidane – een van de beste voetballer ter wereld in zijn actieve periode – tijdens zijn carrière bloedtransfusies heeft laten uitvoeren. Een schokkende onthulling zou je zeggen, maar de voetbalwereld deed massaal alsof hun neus bloedde. Het bericht werd vaak nog wel overgenomen, maar daar bleef het bij. Geen vervolgonderzoek, laat staan een openbare biecht en boetedoening. Zidane heeft het namelijk druk genoeg met andere zaken. De dopingzondaar is namelijk technisch directeur bij Real Madrid. U weet wel de Koninklijke club, die op basis van haar historie de grootste club ter wereld genoemd mag worden. Er worden geen kanttekeningen bij gezet. Op kritische vragen hoeft hij ook niet te rekenen. Een dopingzondaar aan het hoofd van één van de grootste clubs ter wereld? Geen enkel probleem!

Zidane staat overigens niet alleen. Onlangs gaf Franz Beckenbauer toe in 1977 gebruik te hebben gemaakt van bloedtransfusies om zijn prestaties te bevorderen. Vervolgens werd hij manager bij West-Duitsland, Olympique Marseille en Bayern München. Momenteel is hij voorzitter van FC Hollywood. Opnieuw een dopingzondaar aan het hoofd van een grote voetbalclub. De nieuwe trainer van zijn club – Pep Guardiola – werd tijdens zijn actieve carrière positief bevonden op het gebruik van doping. Acht jaar later werd hij hier overigens van vrijgesproken. Kritische vragen? Nee. Niets dan lof voor Bayern München.

We kunnen het moeiteloos ook wat dichterbij huis zoeken. In de succesvolle jaren zestig en zeventig stond wielerarts John Rolink namelijk aan het hoofd van de medische staf van Ajax. Hij vertrok ooit uit de wielerwereld omdat er dopingcontroles werden ingevoerd. Ajax verzette zich in de periode dat hij actief was ook actief tegen controles in het voetbal. Barry Hulshoff vertelde er in 1973 in Vrij Nederland het volgende over:  “Wij slikten het pilletje in combinatie met wat wij altijd hagelslag noemden. Wat het precies was weet ik niet, maar je voelde je ijzersterk en aan lucht had je geen gebrek. Een nadeel was dat je al je speeksel kwijtraakte. Daardoor kreeg ik na vijfendertig minuten braakneigingen.” Zelfs het legendarische totaalvoetbal van Ajax werd dus mede mogelijk gemaakt door doping. De huidige trainer van de Amsterdammers is overigens ook gepakt op het gebruik van Nandrolon.

Of neem de oud-voorzitter van Real Sociedad die onlangs een boekje open deed over dopinggebruik bij zijn club. Braaf tikte iedereen het nieuws over en vervolgens ging men weer over tot de orde van de dag. Niets aan de hand. Gewoon doorlopen.

Johan Derksen – de hoofdredacteur van VI en waarschijnlijk de meest invloedrijke analyticus op televisie – is altijd open en eerlijk geweest over dopinggebruik in zijn periode als voetballer:  “Mijn generatie stond stijf van de pep. Als er om half drie op de Nederlandse velden moest worden afgetrapt, stond iedereen in alle uithoeken van het land met zúlke ogen in zijn kop. Iedereen schopte op alles wat bewoog. Wat we namen? Dexedrine bijvoorbeeld… lekkere snoepjes!” Hij staat ook vooraan om aan te geven dat er in de voetbalwereld doping gebruik wordt, maar niemand lijkt te willen luisteren.

De lijst met dopinggebruikers in het voetbal is net zo eindeloos als die in het wielrennen. Bij  de grootste clubs staan bestuurders en managers aan het roer die te boek staan als dopinggebruiker. In de wielerwereld maken mensen zich daar druk om.  In de voetbalwereld stoort niemand zich eraan.

Kop in het zand

De voetbalwereld steekt als het om dopinggebruik gaat gewoon de kop in het zand. Zo grenst de dopingcontrole aan het ridicule. Buiten competitie vindt er niet of nauwelijks controle plaats, al heeft de KNVB daar wel de bevoegdheid toe. Laat staan dat er bloedpaspoorten of whereabouts worden bijgehouden. Het enige voetbalelftal dat deel uitmaakt van de Testing Pool van de dopingautoriteit is het Paralympische Elftal. De KNVB meldt dat er ieder seizoen honderden controles worden uitgevoerd in het betaalde voetbal, waarin jaarlijks meer dan zeshonderd wedstrijden worden gespeeld door circa negenhonderd profvoetballers. Als je dan alsnog door de mand valt als dopinggebruiker, dan moet je wel heel erg dom zijn.

Het is struisvogelpolitiek in optima forma. Zolang je controles amateuristisch zijn, zal er niemand tegen de lamp lopen en dan lijkt er ook niets aan de hand. Veronderstellen dat niemand gebruikt, terwijl de financiële belangen nog vele malen groter zijn dan in het wielrennen, is op zijn minst naïef. Zeker gezien de immense lijst van oud-topvoetballers die ooit betrokken zijn geweest bij dopinggebruik.

Toch wordt er steevast badinerend gedaan over dopinggebruik in het voetbal. Dankzij doping schiet een slechte voetballer namelijk niet ineens alle ballen in de kruising. Dat klopt volledig. Als ik me volprop met doping win ik echter ook niet de Tour de France. De basis van topsport is namelijk aangeboren talent en hard werken. Doping kan het laatste zetje zijn richting de absolute wereldtop, zelfs in het voetbal. Een voetballer heeft met de huidige propvolle speelkalender namelijk ook behoefte aan een uitmuntende conditie en dito herstelvermogen. Daar weten Stefan Matschiner en Eufemiano Fuentes alles vanaf.

 

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter