Trainen in de hel van Chelsea

Chelsea ontsloeg recent André Villas-Boas als trainer. Het betekende het zoveelste slachtoffer op Stamford Bridge die de verouderde selectie en de nukkige voorzitter niet konden bekoren. Intussen staat oud-speler Roberto Di Matteo als interim-manager aan het hoofd van de ploeg, en onder hem zijn de resultaten flink verbeterd. Chelsea speelt vanavond thuis tegen Benfica zelfs voor een plek in de halve finale van de Champions League. Verschillende kenners voorspellen echter een “hel” voor de volgende manager van de Londense club. Ligt het probleem bij de trainers die aangenomen worden, of bij de spelers en de voorzitter zelf?

André Villas-Boas bijt momenteel door een zure appel heen. De talentvolle manager, die Porto afgelopen seizoen naar de top van Europa loodste, kon nooit zijn draai vinden in Londen. Hij wilde zijn extreem aanvallende voetbal ook naar de Engelse hoofdstad brengen, compleet met een sterk opgeschoven defensieve lijn, en spelers die te allen tijde druk zetten op de tegenstander. Helaas voor hem was de verouderde selectie van Chelsea hier niet op voorbereid. De Pensioners, zoals de selectie spottend wordt genoemd door de Britse pers, kwamen in opstand tegen de radicale verandering van speelwijze. Uiteindelijk leidde dat tot het ontslag van de protegé van Mourinho.

Het is het zoveelste ontslag in een reeks voor de Blues, die eerder al Luiz Felipe Scolari, Claudio Rainieri, Avram Grant, Carlo Ancelotti en de uiterst succesvolle José Mourinho vroegtijdig zagen vertrekken, op voorspraak van eigenaar Roman Abramovich.

De vraag is of Chelsea het überhaupt beter gaat doen nu Villas-Boas weg is. Volgens een aantal analisten en ex-voetballers, zal dit niet het geval zijn. Scolari, die in 2009 werd ontslagen, zei in een interview dat de opvolger van de Portugees “een hel” zou wachten in Londen.  Het lopende seizoen, dat toch al verloren is, zal afgemaakt worden door clubcultheld Roberto Di Matteo, tevens een assistent van Villas-Boas. De jacht naar een echte opvolger is echter al in volle gang. Josep Guardiola, Rafa Benitez, José Mourinho en Marcelo Bielsa worden genoemd als mogelijke kandidaten, maar eenieder zal gewaarschuwd zijn voor de gevaren die het trainerschap op Stamford Bridge met zich meebrengt.

“Engeland heeft clubs als Arsenal, waar Arsène Wenger al vele jaren aan het roer staat, maar waar slechts twee of drie kampioenschappen gewonnen zijn in die periode. De cultuur bij Chelsea staat daar haaks op, zij willen sneller succes. De manier waarop ze het vertrek van Villas-Boas hebben bepaald is raar voor de buitenwereld, maar voor mij is het begrijpelijk, omdat ik hetzelfde meemaakte.”

“Sommige dingen zijn bekend, zoals de intensieve relatie die sommige spelers hebben met de voorzitter. Zij praten met de voorzitter buiten de coach om.” Britse media suggereren dat de spelers waarop Scolari doelt, de veelbesproken en veelgeprezen Engelsen in de selectie zijn; Frank Lampard, Ashley Cole en John Terry. Van Cole en Terry is het bekend dat hun gedrag buiten het veld nogal te wensen over laat gezien de recente schandalen rondom hun persoon. Daarnaast is Terry degene die Villas-Boas aansprak op zijn aanvallende defensie, een tactische zet waardoor de tekortkomingen van de aanvoerder aan het licht kwamen. Lampard kon op zijn beurt nooit door één deur met de Portugese oefenmeester, die vond dat de Engelsman vooral fysiek niet veel beter was dan het andere spelersmateriaal dat hij bezat, en hem daardoor regelmatig op de bank liet plaatsnemen.

“Villas-Boas stond voor een onmogelijke opgave. Hij moest tenminste zeven of acht spelers vervangen, die er in mijn tijd ook al waren en nu op het einde van hun carrière zitten, maar hij faalde daarin.”

Die spelers laten zich niet gemakkelijk aan de kant zetten. Ze zijn mondig. Dat ervoer de Engelse assistent Ray Wilkins, die om controversiële redenen in november 2010 aan de kant werd gezet. In de daaropvolgende weken lieten diverse kopstukken uit de selectie van Chelsea hun onvrede blijken. Op het veld was dat ongenoegen ook te zien, Chelsea haalde slechts zes van de mogelijke 24 punten uit wedstrijden in die periode. Ex-Chelsea speler Alex zei onlangs dat hij zich bij zijn nieuwe club veel beter voelde, omdat er in de kleedkamer van Chelsea veel te veel ego’s rondlopen.

Op het Eiland wordt de trainerspositie bij Chelsea vergeleken met die van de Engelse bondscoach. Volgens sommigen is het een gifbeker met teveel dominante spelers. Zij stellen voor om Lampard of Terry naar voren te schuiven als nieuwe manager, omdat zij het lot van de club toch al bepalen. Zelfs oud-international en Manchester United-legende Gary Neville liet zich kritisch uit over zijn ex-collega’s: “Dat is nu al de derde manager die door de druk van de spelersgroep ontslagen wordt. Er zijn er nu zes of zeven in de spelerskern, stuk voor stuk goede spelers en internationals, maar ze moeten zich beseffen dat ze niet meer bij de top behoren en zich schikken in een minder prominente rol.”

De legendarische Engelse manager Brian Clough, die successen vierde met Nottingham Forest en Derby County, maar op eenzelfde probleem met de spelersgroep stuitte in zijn periode bij Leeds United, zei daar eens over: “Als de voorzitter een trainer ontslaat die hij zelf heeft aangesteld, dan zou die voorzitter ook moeten vertrekken.”

Voor Chelsea zal het nooit zover komen, omdat de loyaliteit van Abramovich aan de club en zijn spelers groot is. Omgekeerd geldt dit eveneens. De spelerskern zal altijd trouw achter de voorzitter blijven staan, omdat het juist hij was die van hen prominente voetballers maakte.

Daarnaast is het ontslaan van de trainer, hoewel tegen hoge kosten, nog goedkoper dan een ontevreden selectie vol grootverdieners, die een aanzienlijke transferwaarde vertegenwoordigen. Het wegsturen van Villas-Boas wordt geschat op twintig miljoen euro, terwijl de kern van oude vedetten een waarde van meer dan zestig miljoen vertegenwoordigt. Vanuit financieel oogpunt is het dus een logische beslissing van de voorzitter, een man die zijn uitgaven bij de club – deels noodgedwongen door een kostbare echtscheiding – wil beperken.

Dat is kwalijk, zelfs volgens oud-Chelsea-middenvelder Pat Nevin in gesprek met BBC Radio 5: “Wat er mis is gegaan? Het is een ontzettend moeilijk proces, het veranderen van een grote club, het transformeren van de speelstijl naar een attractieve manier van voetballen en tegelijkertijd ook nog eens spelers uitselecteren die de kern van het succes in recente jaren vormden. Het is een hele grote uitdaging, misschien wel onmogelijk.”

Met het ontslag van Villas-Boas heeft de invloedrijke kern van de huidige spelersgroep wederom haar zin gekregen. Met de spelersvriend Roberto Di Matteo aan het roer is de kleedkamer weer een gezellige plek op Stamford Bridge. Onlangs werd het Italiaanse Napoli na een belabberde  verloren uitwedstrijd thuis uitgeschakeld in de Champions League. De resultaten trekken aan en de FA Cup finale en halve finale van de Champions League lonken. Zelfs Fernando Torres begint weer te scoren. Alles lijkt weer koek en ei in Londen. Is deze spelersgroep dan gewoon niet autoritair te sturen, en hebben ze veel eerder een democratische of participerende coach nodig?

Het ligt misschien niet zo zwart-wit als menig commentator denkt. Hoe dan ook, de trainerspositie van de Londense club blijft ondanks de betere resultaten nog steeds een heet hangijzer, waar menig succescoach niet graag zijn vingers aan brandt. De kleedkamer is door verschillende oud-spelers en -trainers een hel genoemd. Niemand wil graag naar de hel. Niemand, behalve José Mourinho.

 

About Gino van Montfort

Gino is hoofdredacteur en mede-oprichter van Catenaccio. Hij is al van kinds af aan voor Feyenoord, maar laat in zijn artikelen vooral een merkwaardige interesse zien in clubs, spelers en verhalen uit Zuid-Amerika. Oh, en nu Feyenoord het wat minder doet, hoor je hem vooral over zijn andere grote liefde: Real Madrid. Volg Gino op Twitter | Meer artikelen van Gino