Teruggekeerde Ronaldinho moet Menezes redden

Toen de Braziliaanse voetbalbond CBF in de zomer van 2010 naar een nieuwe bondscoach zocht, was Mano Menezes de derde keus. Na afwijzingen van Felipe Scolari en Muricy Ramalho, die werd tegengehouden door Fluminense en zelf ook niet stond te springen om te gaan, kreeg Menezes de kans van zijn leven. Bondscoach worden van Brazilië was zijn ultieme droom, maar langzaam lijkt deze droom voor hem te ontaarden in een ware nachtmerrie. Na de deceptie van de Copa America en een kansloze nederlaag tegen Duitsland in een oefeninterland is hij in eigen land flink onder druk komen te staan. De gevallen wereldster Ronaldinho, die de laatste jaren weer opbloeit bij Flamengo, moet de bondscoach aan een overwinning helpen tegen Ghana, waardoor Menezes kan blijven zitten.

Ronaldinho is weer helemaal opgebloeid bij Flamengo


Frisse wind

De keuze voor Ronaldinho is opmerkelijk aangezien de nieuwbakken bondscoach direct opviel met zijn selectiebeleid. In zijn seleção was er geen ruimte meer voor de volgevreten vedettes uit Europa. Menezes richtte zijn vizier op het WK van 2014 in eigen land en de Olympische Spelen van 2016, aangezien het voetbalelftal van Brazilië daar nog nooit goud pakte. Hiervoor had hij geen oude generatie meer nodig. Het woord was volgens hem aan de nieuwe generatie. Een frisse wind. Het leidde tot het passeren van Juan, Gilberto Silva, Kaká, Felipe Melo,Luis Fabiano,Gomes en Julio Baptista. Ervaren spelers als Ronaldinho en Adriano hoefden ook niet te rekenen op een oproep.

Het nieuwe Braziliaanse elftal werd gebouwd rond het succesteam van Santos. Jonge talenten Ganso en Neymar kregen een belangrijke plaats in het elftal. Pato en Robinho, die beiden nog vele jaren meekunnen, maken de aanval compleet. Hulk, die furore maakte bij FC Porto, kreeg gisteren zijn eerste oproep. Hij lijkt de concurrentie aan te moeten gaan met Robinho. Lucas Leiva is de belangrijkste controleur op het middenveld. Op de positie naast hem kregen meerdere spelers die nog jaren meekunnen de kans. Ramires, Fernandinho, Jadson, Luis Gustavo, Ralf en Elias konden echter allen nog niet overtuigen. Ook ‘good old’ Elano wist geen vaste plek af te dwingen en wordt ondertussen niet meer opgeroepen.

In de achterhoede kiest Menezes voor ervaring met Maicon, Daniel Alves, Lucio, Thiago Silva en Adriano. Achter hen is de jonge David Luiz ook een betrouwbare kracht. Als linksback kon André Santos niet overtuigen, waarna Menezes aan de lokroep om Marcelo op te roepen gehoor gaf. Dat Menezes de linksback van Fenerbahçe zolang liet aanmodderen kwam volgens de media omdat ze dezelfde zaakwaarnemer hebben. De Braziliaanse media zien daarin ook een argument voor het oproepen van de matige Renato Augusto. In het doel wordt Julio César geassisteerd door Jefferson en Fábio.

Achter deze vaste groep spelers die voornamelijk in Europa actief zijn krijgen vele talenten de kans. Rechtsback Danilo, centrale verdediger Dedé, creatieve middenvelder Lucas en spits Leandro Damião plukken daar de vruchten van. Samen met Neymar en Ganso vormen zij de toekomst van het Braziliaanse voetbal en daar lijkt Menezes met zijn selectiebeleid gericht voor te kiezen.

Koerswijziging

In dat kader is de keuze voor Ronaldinho des te opmerkelijker. Hoewel hij bij Flamengo een soort tweede jeugd lijkt te beleven, is hij niet de man die in 2014 Brazilië aan de wereldtitel zal gaan helpen. Zijn tijd lijkt bijna voorbij te zijn. De enige reden dat Menezes hem selecteert is om op korte termijn succes te boeken. Tevens is het de weg van de minste weerstand. In Brazilië werd er luidkeels geroepen om Ronaldinho, Hulk en Marcelo. Juist deze drie spelers behoren nu tot de nieuwkomers in de selectie van Menezes. Door het volk en de kritische pers tegemoet te komen hoopt hij weer wat krediet te kunnen opbouwen.

Wanneer met deze selectie succes tegen Ghana uitblijft, dan wordt de situatie van Menezes echter precair. Met het selecteren van Ronaldinho heeft hij zijn laatste speciale wapen ingezet. Door nu alsnog een knieval te maken voor gepasseerde spelers als Kaká en Luis Fabiano zou de bondscoach zich totaal ongeloofwaardig maken en dus verschiet hij tegen Ghana zijn laatste kruid. Het is de dood of de gladiolen.

Slechte reeks

Mano Menezes begon niet eens zo onaardig als bondscoach. Zijn eerste drie interlands wist hij eenvoudig en zonder tegentreffers te winnen. De Verenigde Staten (2-0), Iran (3-0) en de Oekraïne (2-0) werden opzij gezet. In november begon de ellende met een nederlaag tegen aartsrivaal Argentinië (0-1). In februari volgde ook nog eens een nederlaag tegen Frankrijk (0-1), waardoor er al enig rumoer ontstond over het functioneren van Menezes.

Sinds november 2009, toen Engeland met 1-0 werd verslagen, heeft Brazilië geen aansprekende tegenstander meer kunnen verslaan. Er werd verloren tegen Nederland en gelijkgespeeld tegen Portugal onder Dunga. Onder Menezes volgde een verlies tegen Argentinié, Duitsland en Frankrijk. Tegen Nederland bleef het gelijk.

Een overwinning op Schotland (2-0), een gelijkspel tegen Nederland (0-0) en een overwinning op Roemenië (1-0) deden in Brazilië op weg naar de Copa America het vertrouwen terugkomen. Opvallend is het historisch lage doelpuntenaantal dat Menezes’ selectie wist te produceren in zijn eerste acht interlands; tien. Van sambavoetbal was dan ook geen sprake.

De lach is verdwenen op het gezicht van bondscoach Mano Menezes

Tijdens de Copa America bleek ook nog eens dat de spelers van Santos net als de basisspelers van Europese topclubs oververmoeid waren. Dit blijkt ook uit de huidige klassering van Santos. Het succeselftal van afgelopen seizoen dwaalt in de Braziliaanse competitie rond in de degradatiezone. In de laatste elf duels speelden ze eenmaal gelijk, verloren ze zevenmaal en werd er slechts drie keer gewonnen.

Of de spelers wel zin hadden in een serie nieuwe wedstrijden is nog maar de vraag. Tot het WK van 2014 zitten er maar weinig serieuze wedstrijden aan te komen voor de ploeg van Menezes. Aangezien ze als gastland automatisch geplaatst zijn moeten spelers constant vanuit Europa overvliegen naar Brazilië voor nietszeggende oefenpotjes. Een feit dat het spelplezier van de seleçao ook niet ten goede komt.

Aangezien Menezes zijn elftal nou juist had gebouwd rondom de sterspelers van Santos, Ganso en Neymar, was het niet vreemd dat de Copa America uitliep op een deceptie. Tegen Venezuela werd doelpuntloos gelijkgespeeld en de tweede wedstrijd tegen Paraguay leverde een 2-2 gelijkspel op. Een punt dat pas in de slotminuten veilig werd gesteld. Met twee doelpunten van Neymar en een 4-2 overwinning op Ecuador leek de ploeg van Menezes eindelijk los te komen, maar in de kwartfinale volgde na strafschoppen een uitschakeling tegen Paraguay. Zelden zal een elftal zijn strafschoppen zo slecht genomen hebben als Brazilië in die wedstrijd. De ene misser was nog gruwelijker dan de andere.

Ondanks de grote druk die vanwege het teleurstellende toernooi ontstaan was op Mano Menezes hield de CBF vertrouwen in zijn bondscoach. Nu zijn ploeg in een oefeninterland tegen Duitsland ook nog eens van de mat getikt werd en aanliep tegen een 3-2 nederlaag is de druk echter gestegen tot een kookpunt. Een overwinning op Ghana op 5 september moet de ploeg wat lucht geven in aanloop naar een tweeluik met Argentinië later in die maand. Niemand in Brazilië zit namelijk te wachten op twee afstraffingen tegen de eeuwige rivaal. Het geluk van Mano is, dat Argentinië ook nog zoekende is. Het wordt dus een klassieker van de armoede.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter