Tactische analyse WK-finale: Löw wisselt Duitsland naar titel

De WK-finale tussen Duitsland en Argentinië was boeiend, maar niet het spektakelstuk dat de neutrale toeschouwer 120 minuten lang naar het puntje van de stoel bracht. Tactisch was er wel een hoop dat tot de verbeelding sprak. Joachim Löw wist de tweestrijd met Alejandro Sabella uiteindelijk in Duits voordeel te beslissen, waardoor Die Nationalelf de vierde wereldtitel in de historie in de wacht sleepte.

De eindstrijd kende drie verschillende gezichten. In het eerste halfuur zaten de Argentijnen in een zetel. Het aanvalsspel van Duitsland was te gecentreerd en statisch en de Zuid-Amerikanen kregen de beste kansen via snelle uitbraken. Het laatste kwartier voor rust zag er anders uit. Met André Schürrle had Duitsland de linkerflank beter bezet en kon de ploeg het initiatief naar zich toe trekken. De tweede helft en verlenging werden een uitputtingsslag voor Argentinië, met de logische doodsteek in de verlenging tot gevolg.

Argentijnse zetel

Het eerste halfuur verliep eentonig. De tandem Bastian Schweinsteiger en Toni Kroos was veelal aan de bal in de ruimte tussen de Argentijnse middenvelders en tweemansvoorhoede. Dat was op een plaats waar dat niet echt gevaarlijk was en twee Argentijnse linies van vier kwamen dan ook zelden in de problemen.

Toni Kroos en Bastian Schweinsteiger moeten met hun ploeggenoten door een muur van acht Argentijnen zien te komen.

Duitsland bleek niet echt bedreven in het uiteenspelen van dit verdedigende blok van acht veldspelers. Linker- en rechterspits Mesut Özil en Thomas Müller speelden ver aan de binnenkant en ook gelegenheidsbasisspeler Christophe Kramer stond vaak in de drukke zone opgesteld tussen de beide linies van Argentinië. Het gevolg was een overbezette trechter voor het zestienmetergebied van de Zuid-Amerikanen, waar amper doorheen te voetballen was.

Beide Duitse backs speelden hierin een belangrijke rol. Aan de rechterkant stoomde Philipp Lahm regelmatig mee op, waardoor Enzo Pérez moest uitstappen, maar aan de linkerkant verzuimde Höwedes hetzelfde te doen. Aan de ene kant logisch, omdat Benedikt Höwedes van origine een rechtsbenige centrale verdediger is, maar anderzijds een gemiste kans om Ezequiel Lavezzi en Pablo Zabaleta uit de as weg te trekken.

 DuiArg1

 Dat bracht Argentinië in een zetel. Enerzijds hoefde het weinig energie te verspillen om de Duitse aanvalsgolfjes te beteugelen en anderzijds had het voorin een duo dat in de tegenstoot voor gevaar kon zorgen. Dat gebeurde met regelmaat. Gonzalo Higuaín en Lionel Messi doken in de openingsfase beiden op in het vijfmetergebied van Duitsland, maar hun afwerking of laatste pass liet te wensen over. Higuaín kreeg daarnaast een grote kans nadat Kroos een zeldzaam momentje van onoplettendheid kende. Zijn inzet verdween, oog in oog met Manuel Neuer, echter ruim naast het doel.

Duits initiatief 

Na een dik halfuur spelen kon Kramer na een botsing niet verder en stelde hij bondscoach Joachim Löw voor een keuze. De tactiek ongewijzigd laten en simpelweg een andere middenvelder inbrengen, of Özil als nummer tien posteren en met André Schürrle een extra aanvaller inbrengen. Hij koos voor het laatste en dat bleek een uitstekende keuze. Het spelbeeld veranderde direct na die wissel, omdat de linkerflank veel beter werd bezet.

Door alleen al aan de zijlijn te blijven staan (zonder per se de bal te ontvangen) leverde Schürrle al een belangrijke bijdrage. De verdedigingslinie van Argentinië kwam veel verder uit elkaar te spelen nu naast de rechterkant (Lahm) ook de linkerflank pertinent werd bezet. Zabaleta werd telkens voor de keuze gesteld: het centrum ondersteunen of in de buurt van Schürrle blijven. Met Müller naast Miroslav Klose leverde dat zelfs een aantal keren een één-tegen-één-situatie op.

DuiArg2

 De gekantelde krachtsverhoudingen kwamen ook al snel tot uitdrukking in de gecreëerde kansen. Argentinië kwam voor rust niet meer tot een fatsoenlijk schot, terwijl Duitsland via Schürrle en Kroos serieus doelgevaar stichtte. Vlak voor rust kreeg het zelfs de beste kans van de wedstrijd, maar Höwedes raakte met een kopbal uit een hoekschop slechts de paal.

Uitputtingsslag 

In de eerste helft was de rol van Lavezzi opvallend. Hij speelde rechtshalf in een vlakke 4-4-2 en was door het strijdplan van Sabella vooral op verdedigen aangewezen. Dat hij die taak niet schuwde, blijkt wel uit de 27 (!) sprints die hij in de eerste helft maakte. Aan de bal kon hij daardoor niet echt iets bijdragen, resulterend in een schamele acht passes en drie voorzetten in 47 minuten.

De backs van Duitsland hebben veel ruime om mee op te stomen

In dat opzicht was het wisselen van Lavezzi geen onlogische keuze. Met het inbrengen van Sergio Agüero zette de Argentijnse bondscoach echter niet simpelweg een ander poppetje op dezelfde plaats, maar gooide hij zijn hele systeem om. Van een vlakke 4-4-2 schakelde hij over naar 4-3-1-2. De vier verdedigers bleven in stand, maar daarvoor veranderde er een hoop. Het blok Javier Mascherano en Lucas Biglia kreeg versterking van Pérez en voorin stonden er nu niet twee, maar drie aanvallend ingestelde spelers.

 

 DuiArg3

 Een opmerkelijke keuze. De extra Argentijnse aanvaller betekende namelijk dat het vangnet voor Lahm grotendeels was verdwenen. Bovendien nodigde de ruimte op links zelfs Höwedes, die zich het liefst niet al te veel met het aanvalsspel bemoeit, uit tot opkomen. Het duo Kroos/Schweinsteiger werd door de omzetting beter bespeeld, maar aan de zijkanten kwamen voor de Duitsers zeeën van ruimtes te liggen.

 DuiArg5en6

 De wedstrijdsituatie op bovenstaande afbeelding is daar een goed voorbeeld van. Lahm ontving de bal van Neuer en kon vervolgens het hele veld oversteken, zonder dat hem ook maar een strobreed in de weg werd gelegd. In de eerste helft zou hij al snel zijn opgevangen door linkshalf Pérez, nu kreeg hij vrij baan om zo’n dertig meter te overbruggen. Uit zijn pass op Özil kreeg Kroos overigens een grote schietkans.

Naarmate de wedstrijd vorderde kreeg Duitsland steeds beter door waar de kansen lagen. Höwedes kwam nog steeds niet graag op, maar werd door de tactisch sterke Kroos en Schweinsteiger letterlijk naar voren gedirigeerd (afbeelding 5). Höwedes gehoorzaamde, ontving de bal twintig meter verderop en stond daarmee aan de basis van een reuzenkans voor Schürrle.

Ook Argentinië bleef, gesteund door een extra aanvaller, kansen creëren. Messi schoot vlak na rust voorlangs na een fantastische steekbal van Biglia (met buitenkant rechts) en in de verlenging kwam Rodrigo Palacio oog in oog met Neuer te staan na een fout van Mats Hummels, maar zijn afronding liet te wensen over.

Waar Higuaín, Messi en Agüero na een mislukte aanval op hun gemak terugsjokten, vochten de drie verdedigende middenvelders Mascherano, Biglia en Pérez als leeuwen om het Duitse gevaar te bestrijden. Ze moesten Özil opvangen, Kroos bespelen, regelmatig doordekken op Schweinsteiger en daarnaast nog kantelen richting de opkomende backs van Duitsland.

Die uitputtingsslag was niet vol te houden. De verse benen van Fernando Gago (voor de moegestreden Pérez) en de overijverige Palacio, voor Higuaín, betekenden nog uitstel van executie, maar het defensieve middenveldtrio kreeg steeds meer moeite de grote ruimtes te belopen. De krachten vloeiden langzaamaan weg en Duitsland vond meer en meer ruimte om met verzorgd positiespel terreinwinst te boeken.

In de tweede verlenging sloeg het noodlot voor Argentinië dan ook toe. Kroos vond Schürrle, die het avontuur opzocht en een prima voorzet afleverde. Invaller Mario Götze controleerde de bal en deponeerde die vervolgens achter Sergio Romero in de verre hoek. Een momentopname, maar tegelijkertijd een logisch gevolg van de tactische tekortkomingen van Argentinië.

Conclusie

We zullen nooit weten wat er was gebeurd als Sabella in de rust niet was overgeschakeld op een vleugellam 4-3-1-2, maar waar de tactische zet van Löw (Schürrle inbrengen voor Kramer) de wedstrijd deed kantelen, verloor Argentinië de controle toen de defensieve middenvelders steeds grotere afstanden moesten overbruggen. Bovendien bediende de ene Duitse invaller (Schürrle) de andere (Götze) bij het enige doelpunt van de wedstrijd. De wedstrijd zal niet als dusdanig worden herinnerd, maar een tactisch steekspel heeft de finale uiteindelijk in het voordeel van Duitsland beslist. Daarvoor verdient Löw, die in eigen land de afgelopen maanden fel bekritiseerd werd, alle lof.

About Marco van der Heide

Marco van der Heide voetbalde in de Jupiler League voor SC Cambuur, maar moest stoppen vanwege een hoofdblessure. Nu richt hij zich op de sportjournalistiek, is hij voetbaltrainer, startte hij de onderneming VoetbalTaal en werkt hij aan een boek over talentontwikkeling.