Tactische analyse: Oranje moet tegen Australië terug naar de basis

Het Nederlands elftal opende het WK met een sensationele 5-1 overwinning op wereldkampioen Spanje. De uitslag verbloemde weliswaar een aantal problemen bij Oranje, maar de spelers zullen in elk geval vol vertrouwen toewerken naar Australië, de grote onbekende in de poule. Om te wennen aan The Socceroos oefende Oranje tegen Wales, maar waarschijnlijk was een wedstrijd tegen een club uit de Eredivisie nuttiger geweest. Australiër speelt namelijk Nederlandser dan Oranje. En daarom doet bondscoach Louis van Gaal er goed aan om terug te vallen op zijn vertrouwde 4-3-3 systeem, in plaats van vast te houden aan de succesvolle 5-3-2 formatie.

Vermoedelijke opstelling Australië

Vermoedelijke opstelling Australië

Revolutie

Trainer Postecoglou kende een weinig verheffende carrière als speler, maar als coach rees zijn ster gestaag. Op 31-jarige leeftijd werd hij trainer van South Melbourne waar hij bijna 200 wedstrijden voor speelde. Voordat hij 35 werd, was Ange Postecoglou al twee keer landskampioen van Australië geworden met South Melbourne.

Jarenlang was hij coach van het jeugdteam van Australië – een periode zonder al te veel succes – waarna hij de kans kreeg om bij Brisbane Roar een revolutie door te voeren in het Australische voetbal. Hij liet zijn oude sterspelers gaan, liet jong talent doorstromen en ontwikkelde een speelstijl gebaseerd op balbezit. De kritiek op zijn werkwijze verstomde toen hij twee keer op rij kampioen werd. Later herhaalde hij zijn kunstje bij Melbourne Victory, al bleven daar titels uit. Postecoglou’s Brisbane Roar geldt nog steeds als de beste ploeg die de A-League ooit heeft gekend.

Toen de 48-jarige oefenmeester in oktober 2013 werd aangesteld als bondscoach was direct duidelijk wat hij ging doen. De 36-jarige aanvoerder Lucas Neill werd langzaam afgevoerd, net als andere ervaren spelers als Brett Holman, Josh Kennedy en Luke Wilkshire. Wat overbleef was een jong team, waarvan Postecoglou denkt dat ze zijn filosofie kunnen uitvoeren. De spelers in de definitieve van Australië selectie hebben gemiddeld 18,4 interlands gespeeld. Alleen Algerije heeft een lager moyenne. Het gemiddelde wordt bovendien nog flink omhoog getrokken door Tim Cahill (70 interlands) en Mark Bresciano (75).

Ook de speelstijl veranderde onder zijn bewind drastisch. Postecoglou wil dat zijn elftal op balbezit speelt en dus was een verzorgde opbouw van achteruit noodzakelijk. Dat doet hij vanuit een 4-2-3-1 of 4-3-3 systeem, waarin de backs hoog staan. Een controlerende middenvelders zakt regelmatig uit om het spel te verdelen. Wanneer de Australiërs echter de kans hebben om direct een aanvaller te bereiken, dan laten ze niet na en sluit het middenveld razendsnel aan.

Het combinatievoetbal op het middenveld van Australië is verzorgd. Jedink, Milligan en Bresciano zijn allemaal comfortabel aan de bal en weten vaak na een aantal korte passes de vrije man op de vleugels te vinden.

Opvallend aan het spel van Australië is dat de ploeg nog echt over de vleugels speelt. Zowel de opkomende backs als de vleugelspelers kiezen snel voor een voorzet. Met Tim Cahill in de punt, nog steeds een van de meest kopsterke spitsen op het WK, geen slecht idee. De verdedigers van Oranje kunnen zich dus alvast instellen op veel kopduels.

Pressing

Als Australië niet in balbezit is, dan verloopt de pressing in twee fases.

 

Pressing

Australië zet vanuit een 4-2-4 blok druk op de linksback die zojuist de bal heeft ontvangen.

 

In de eerste fase (zie bovenstaande afbeelding) kiest Australië ervoor om snel druk te zetten op de defensie van de tegenstander. De buitenspeler, in dit geval linksbuiten Tommy Oar (omcirkeld), aan de overzijde van de speler aan de bal laat zijn man los en dekt door op een middenvelder, waardoor de nummer 10 door kan dekken op een centrale verdediger. Met deze tactiek weet Australië regelmatig snel de bal te veroveren.

Pressing2

Als de tegenstander op Australische helft speelt, zakken de Socceroos terug in een 4-4-1-1 blok.

Als in de eerste fase niet direct de bal veroverd is, zakt Australië in en laat het de tegenstander komen. The Socceroos nemen dan een 4-4-1-1 formatie aan en maken de ruimtes klein. Nederland is op dat moment afhankelijk van de creatieve impulsen van met name Wesley Sneijder om alsnog een gat in de defensie van Australië te vinden.

Cahill

Sleutelspeler in de tactiek van The Socceroos is Tim Cahill. De 34-jarige targetman is van oorsprong een middenvelder, maar wordt vanwege zijn kopkracht als spits gebruikt. Van de zes doelpunten die onder Postecoglou gemaakt werden, waren er vijf van Cahill. De andere was een strafschop, verkregen na een overtreding op Cahill. Het aanvalsspel van de Australiërs is dan ook voornamelijk op voorzetten gebaseerd. Vooral van de linkerflank met Eredivisiespelers Jason Davidson en Tommy Oar moet de service voor Tim Cahill komen.

Hij is echter niet alleen belangrijk vanwege zijn scorend vermogen, maar ook vanwege zijn rol in het elftal. Cahill bepaalt wanneer en hoe er druk gezet wordt, de spits is immers de eerste verdediger. Daarnaast is hij voorin altijd het eerste uitspeelpunt. Na een korte kaats kunnen vervolgens de middenvelders met het gezicht naar het doel het spel gaan maken. Voor Nederland is het cruciaal om de passinglijn naar Cahill eruit te halen. Voor deze rol lijkt Nigel de Jong uitermate geschikt, terwijl Ron Vlaar bij voorzetten van de vleugels de mandekking van Cahill op zich kan nemen.

Ook Mile Jedinak, die het aanvoerderschap overnam van Neill, is een cruciale speler in de Australische ploeg. Hij beleefde een geweldig seizoen bij Crystal Palace, waar hij een bepalende kracht op het middenveld was. Dat bleek ook uit de statistieken: Jedinak had dit seizoen in de Premier League zowel de meeste succesvolle tackles als de meeste intercepties.

Australië kan bovendien op de counter spelen. Dit bleek tegen Chili. Dit is niet het favoriete spel van de Australiërs zoals gezegd, maar tegen ploegen die veel beter aan de bal zijn – elke groepsgenoot op het WK – zullen ze met regelmaat gedwongen worden dit te doen. Zo zal dit ook tegen Nederland vaak voorkomen, vooral over de flanken. Met spelers als Matthew Leckie en Tommy Oar kunnen de Socceroos op deze manier gevaarlijk worden. Probleem is wel dat Tim Cahill hierdoor minder gevaarlijk wordt vanwege zijn relatieve gebrek aan snelheid.

Achilleshiel

Toch hoeft Nederland niet wakker te liggen van Australië. The Socceroos hebben namelijk een duidelijke achilleshiel: fitheid. De Australiërs gaan onder Postecoglou als een razende van start: drie van de vijf goals werden gemaakt in het eerste kwartier. Na ruim twintig minuten lijkt de pijp bij het elftal echter al leeg te zijn. De spelers kunnen het niet meer opbrengen om massaal druk te zetten en ook de aanvallende dadendrang verdwijnt als sneeuw voor de zon. De bondscoach zegt dat hij zijn spelers bewust vermoeid heeft gemaakt. Het gevolg laat zich raden, Australië kampte in de voorbereiding met een groot aantal spierblessures en ook in het eerste duel met Chili viel rechtsback Ivan Franjic uit met een hamstringblessure.

Exemplarisch voor de conditionele problemen was het vriendschappelijke duel met Ecuador. Australië begon furieus en stond al na 32 minuten op een comfortabele 3-0 voorsprong, maar na de hervatting stortte het elftal compleet in. Ecuador kon zich steeds vaker onder de druk uit voetballen en kreeg de ene na de andere kans. Toen doelman Mitchell Langerak ook nog eens met rood moest vertrekken, was het helemaal gedaan voor Australië: een 4-3 nederlaag was het resultaat.

Een ander groot probleem voor Australië is dat het vaak veel spelers voor de bal heeft en daardoor zeer kwetsbaar is in de omschakeling. Niet alleen de backs stormen namelijk naar voren, maar ook twee van de drie middenvelders duiken regelmatig op naast spits Cahill. Deze strategie is levensgevaarlijk, want Australië heeft daardoor bij balverlies maar drie spelers achter de bal: de controlerende middenvelder en de centrumverdedigers. Extra probleem daarbij is ook nog eens dat het centrum Spiranovic en Wilkinson ontzettend traag is en continu in de problemen komt bij steekballen in de ruimte.

Australië lijkt deze problematiek zelf ook te herkennen, want in de laatste oefenwedstrijd tegen Kroatië werd er minder fanatiek druk gezet en bleven er in balbezit wat meer spelers achter de bal. Bovendien werd vaker de lange bal gehanteerd. Dit zorgde weliswaar voor wat meer defensieve stabiliteit, maar de 1-0 nederlaag was desalniettemin meer dan terecht. Tegen Chili hielden The Socceroos het ook langer vol, maar de krachten om echt iets te forceren ontbraken.

Voorbereiding

Ook The Socceroos zelf beseffen dat ze in een poule met Spanje, Nederland en Chili vrijwel kansloos zijn. Bondscoach Ange Postecoglou gaat zelfs zo ver dat hij heeft gezegd dat dit toernooi een voorbereiding is op het Aziatisch kampioenschap van volgend jaar, dat gehouden wordt in eigen land. Zijn focus ligt op de langere termijn en hij ziet het ontmoeten van sterke tegenstanders op een WK vooral als een goed leermoment. Eerder had Postecoglou bij Brisbane Roar ook een jaar nodig om zijn visie te implementeren.

Oranje

Bondscoach Louis van Gaal heeft al eerder aangegeven dat hij overweegt tegen Australië terug te vallen op het vertrouwde 4-3-3 systeem. Dat lijkt verstandig. Gezien het feit dat de backs van Australië veel aanvallend werk doen – linksback Jason Davidson had tegen Chili de meeste balcontacten – , kun je ze met de buitenspelers van een 4-3-3 terugdringen. Vallen ze aan, dan heeft Nederland gezien de snelheid van zijn links- en rechtsbuiten vaak een overtalsituatie in de omschakeling. Terugvallen op de vertrouwde basis van het 4-3-3 systeem is dus de manier om Australië te verslaan.

Gezien de kracht van Australië in de openingsfase is het verstandig om in het eerste kwartier wat directer voetbal te spelen. Door sneller vrijwillig de lange bal te hanteren kom je defensief minder snel in de problemen door een foute pass en put je bovendien The Socceroos uit. Als de krachten van de Australiërs na circa twintig minuten afnemen, kan Oranje zijn eigen spel gaan spelen en zullen er grote ruimtes ontstaan. Zoals eerder vermeld liggen er met name achter het trage centrum grote mogelijkheden voor Arjen Robben, Robin van Persie en in een 4-3-3 Jeremain Lens of Memphis Depay.

De wedstrijd zal het eerste halfuur een gelijkopgaande strijd zijn, maar uiteindelijk moeten de superieure kwaliteiten van het Nederlands elftal de doorslag gaan geven. Australië speelt aantrekkelijk voetbal, maar Oranje is voor The Socceroos waarschijnlijk een maatje te groot.

Dit artikel is geschreven door Nikos Overheul en Pieter Zwart.

Catenaccio brengt tijdens het WK een speciaal magazine uit dat binnenkort exclusief te lezen is op Blendle. We bieden onze artikelen daar los te koop aan voor een bescheiden bedrag (0,10 – 0,25 cent, afhangende van de lengte). Door je te registreren op Blendle.nl krijg je gratis een tegoed van 2,50, wat straks voldoende is om ons hele magazine te kopen. Praktisch gezien kan je Catenaccio dus gewoon gratis blijven lezen tijdens het WK, maar steun je wel ons werk! 

Volg ons op Blendle om op de hoogte te blijven!

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter