Tactische analyse: Neymar moet Spaanse machine ontregelen

Morgen spelen Brazilië en Spanje de finale van de Confederations Cup. Het is de enige prijs die Spanje nooit won, terwijl Brazilië probeert het eerste land te worden dat het toernooi drie keer op rij wint. Nadat beide landen de nodige moeite hadden met hun tegenstander in de halve finale, staan de ploegen van Vicente del Bosque en Luis Felipe Scolari nu voor het eerst sinds 1999 weer tegenover elkaar. Italië kwam erg dicht bij het uitschakelen van Spanje, maar het bleek net niet genoeg. Is Scolari wel in staat om Del Bosque de baas te zijn?

 

Vermoedelijke opstellingen

Vermoedelijke opstellingen

Neymar versus de zwakste schakel

Neymar is met afstand de beste speler van Brazilië tijdens de Confederations Cup. Het supertalent valt dit toernooi niet alleen op met zijn dribbels en doelpunten, maar hij is ook constant betrokken bij overtredingen. Hij is zowel de speler die de meeste overtredingen maakt als de speler die de meeste overtredingen te verduren krijgt. In alles is hij de meest in het oog springende speler van de Goddelijke Kanaries.

Zijn directe tegenstander, Àlvaro Arbeloa, is al jaren de zwakke schakel van dit Spaanse elftal. Met afstand de minste speler aan de bal en ook in verdedigend opzicht laat hij de nodige steken vallen. Aan de rechterkant van de verdediging staat bovendien Gerard Piqué en niet de verdedigend sterkere Sergio Ramos. Sergio Busquets moet daarnaast de ruimte achter Jordi Alba bewaken, dus die kan niet altijd helpen aan de Spaanse rechterflank. Kortom, er moet genoeg ruimte zijn voor Neymar op zijn stempel op deze wedstrijd te drukken. Tot nu toe is zijn individuele klasse bepalend geweest voor het succes van Brazilië en gezien zijn tegenstander kan hij dat in de finale opnieuw zijn.

Ruimte achter Alba

In de halve finale tegen Spanje was Italië de betere ploeg. Rechtshalf Christian Maggio was in staat om keer op keer de ruimte achter Jordi Alba te benutten. Alba is in aanvallend opzicht waarschijnlijk de beste linksback ter wereld, maar dit betekent logischerwijs dat hij incidenteel verdedigend kwetsbaar is. Het was dan ook niet voor het eerst dit seizoen dat Alba grote problemen had in dit opzicht. Tegen Paris St. Germain was Barcelona op de linkerflank erg instabiel. Alba’s directe tegenstander op die avond was de Braziliaan Lucas Moura.

Lucas kan in het Braziliaanse elftal echter niet rekenen op een basisplaats. Hulk krijgt van Scolari de voorkeur. De speler van Zenit St. Petersburg kan vooralsnog bepaald niet overtuigen tijdens dit toernooi en is in elke wedstrijd voortijdig naar de kant gehaald. Geen enkele speler heeft tijdens de Confederations Cup vaker geschoten zonder een doelpunt te maken dan Hulk. Al tien schoten draaiden op niets uit. Gekoppeld aan het feit dat Hulk ook in verdedigend opzicht weinig klaarmaakt, zou het zomaar kunnen dat Scolari opteert voor Lucas. Ook de jonge spelmaker Bernard zou een optie kunnen zijn na zijn sterke invalbeurt tegen Uruguay. De ruimte achter Alba is hoe dan ook een perfect aanknopingspunt voor Scolari, ongeacht wie er speelt.

Andrés Iniesta is de beste speler van Spanje op dit toernooi.

Andrés Iniesta is de beste speler van Spanje op dit toernooi.

 

Terug naar de 4-2-3-1?

In zijn periode als bondscoach van Spanje heeft Del Bosque op eindtoernooien er altijd voor gekozen om te spelen in een 4-2-3-1 formatie met Sergio Busquets en Xabi Alonso als controlerend duo op het middenveld. Een speelstijl die in feite dichter ligt bij die van Real Madrid dan bij die van FC Barcelona. Dit leverde, de EK-finale uitgezonderd, niet altijd even sprankelend voetbal op: het was voornamelijk een defensieve tactiek die verdedigende stabiliteit boven alles stelde. Snel op 1-0 komen en dan vervolgens de wedstrijd op balbezit uitspelen was het voornaamste doel. Door de blessure van Xabi Alonso was Del Bosque gedwongen een keuze te maken: of de formatie handhaven met ander personeel (Javi Martínez) of een ander systeem. Hij koos voor het laatste en Spanje heeft dit toernooi uitsluitend in een 4-3-3 gespeeld, met de punt naar achteren. Inderdaad: het systeem waarmee FC Barcelona jarenlang het Europese voetbal domineerde. Het voetbal is dankzij deze tactische aanpassing aantrekkelijker geworden. Daarentegen was de Spaanse defensie regelmatig een open huis.

Gezien het feit dat Xavi niet helemaal fit is – de middenvelder heeft een spierblessure na dit seizoen veel te veel wedstrijden te hebben gespeeld voor een 33-jarige – en er geen directe vervanger beschikbaar is op die plek, zou Del Bosque wel eens kunnen kiezen voor een terugkeer naar de 4-2-3-1 met Javi Martínez die in de ploeg komt voor Xavi. Misschien niet vanaf het begin, maar als Spanje de wedstrijd uit moet gaan spelen, zou dit een goede optie zijn.

Opbouw Brazilië

De opbouw van Brazilië loopt het hele toernooi al erg moeizaam. Luiz Gustavo en Paulinho, die als verdedigende middenvelders een groot deel van de opbouw voor hun rekening nemen, zijn geen van beiden sterk aan de bal en missen creativiteit. Door het midden creëert Brazilië derhalve weinig tot niets. Alleen bij Mexico ging een nog kleiner gedeelte van de aanvallen door het centrum. Brazilië is dan ook erg afhankelijk van de flanken. Vooral Luiz Gustavo komt echter toch zeer regelmatig aan de bal. Als Spanje dus druk kan zetten op hem, ontregelen ze het spel van Brazilië lang voordat het gevaarlijk wordt. Het is onwaarschijnlijk dat Arbeloa Neymar kan afstoppen, dus Spanje dient ervoor te zorgen dat Neymar überhaupt zo min mogelijk aan de bal komt.

Bank

Mochten de tactische plannen van de coaches niet werken, hebben ze altijd nog opties op de bank. Bij Brazilië zijn dit er echter niet zoveel. Slechts Lucas, Bernard en Hernanes kunnen iets forceren. Voor de rest zit de reservebank vol met tweede keus die weinig unieke kwaliteiten hebben. Een van de dingen die Scolari het hele toernooi heeft gedaan is na ruim een uur switchten van een 4-2-3-1 naar een 4-3-3. Hij haalt dan Neymar, Oscar of Hulk naar de kant en vervangt die door Hernanes. Luiz Gustavo speelt vervolgens in zijn eentje achter Hernanes en Paulinho. Dit is voornamelijk bedoeld om defensieve stabiliteit te creëren. Helaas voor Scolari is dit echter het enige echte Plan B dat hij heeft. Lucas en Bernard bieden individueel iets wezenlijk anders dan Hulk, maar tactisch verandert hun inbreng relatief weinig.

Del Bosque heeft daarentegen een veelvoud aan tactische opties, waarvan hij er al een aantal heeft geëtaleerd in de voorgaande rondes. Jesús Navas is dit toernooi een van de betere spelers van Spanje, ondanks het feit dat hij het enige selectielid is die geen enkele wedstrijd in de basis is begonnen. Het ligt erg voor de hand dat hij ook in de finale zal invallen, als Del Bosque hem al niet in de basis zet. Verder kan de Spaanse bondscoach kiezen tussen Torres en Cesc als spits die die positie op totaal verschillende wijzes invullen. Torres is een echte afmaker die de diepte zoekt, terwijl Fabrégas als een valse spits zich af laat zakken om een overtalsituatie op het middenveld te creëren.

Conclusie

Spanje is onder normale omstandigheden tegen elke ploeg favoriet, maar ze hebben een half uur extra in de benen en een dag minder rust. Voor spelers die al oververmoeid zijn, is dit ongetwijfeld een factor. Het zou kunnen dat dit een doorslaggevende rol gaat spelen, vooral als het uitdraait op een verlenging. Voor Spanje is het voornamelijk zaak om Brazilië zo min mogelijk Neymar te laten betrekken in het spel. In aanvallend opzicht moet Spanje zoals altijd geduldig omgaan met balbezit en als de wedstrijd vordert iets proberen te forceren met spelers als Jesús Navas. Brazilië zal moeten accepteren dat Spanje het balbezit domineert en snel moeten omschakelen over de flanken via Neymar of Hulk/Lucas.

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter