Tactische analyse: Braziliaans lek nog niet boven

Gisteren ging de Confederations Cup van start. Het voorbereidingstoernooi op het WK begon met een 3-0 overwinning van Brazilië op Japan. Het gastland wordt geacht zowel dit toernooi als het WK te winnen, maar ondanks dat het resultaat tot tevredenheid stemde, kampt de Braziliaanse ploeg met serieuze problemen.

neymar

Japan is beter dan het lijkt

Voor de mensen die de wedstrijd hebben gezien, komt het misschien als een verrassing, maar Japan is absoluut een goede ploeg. Met spelers als Keisuke Honda, Matoko Hasebe, Shinji Kagawa, Yuto Nagatomo hebben ze veel talent in de selectie. Dit bleek echter niet uit de wedstrijd tegen Brazilië. Vooral Kagawa was onzichtbaar en alleen Keisuke Honda viel in positieve zin op. Dit was echter vooral beperkt tot de eerste helft. Na rust ging ook Honda mee in de middelmaat van de winnaar van de Asian Cup in 2011. Japan creeërde bijzonder weinig en keeper Eiji Kawashima had een negatieve hoofdrol bij de 2-0 van Paulinho. Brazilië was veel beter, maar dit kwam mede door het onthutsend zwakke spel van Japan.

Braziliaans controleursduo

De grote mythe van het Braziliaanse voetbal is dat de Kanaries 0 Jog0 Bonito spelen. Brazilië zou aanvallend, creatief en frivool spel vertonen en daarmee de wereld veroveren. Dit hebben ze echter al decennia geleden aan de kant geschoven voor een aanzienlijk functionelere voetbalvisie waarmee ze in 1994 en 2002 het WK wonnen. Ze spelen voornamelijk gedisciplineerd, houden het achterin dicht en vertrouwen op de individuele kwaliteiten van de aanvallers en de aanvallende backs. Luis Felipe Scolari was in 2002 de bondscoach en hij won met deze manier van voetballen de titel. Het is dan ook niet verrassend dat hij teruggrijpt op een beproefd recept in een periode waarin hij onder druk staat. De vraag is of dit verstandig is.

Tegen Japan begon Brazilië met Luiz Gustavo en Paulinho als controlerend duo. Gustavo is een pure breker. Hij was in de openingswedstrijd met 95% van zijn passes succesvol, omdat hij grossierde in simpele balletjes breed. Naast hem stond Paulinho die te karakteriseren valt als het Braziliaanse antwoord op Frank Lampard. Hij is een dynamische speler, maar mist creativiteit. De 2-0 was een perfect voorbeeld van zijn kwaliteiten: hij maakt een run richting strafschopgebied en aan de rand van de zestien meter ontvangt hij de bal en schiet op doel. Dit is absoluut een belangrijke kwaliteit, maar ook hij is een speler die het moet hebben van fysieke eigenschappen, in plaats van techniek en creativiteit. Tijdens deze wedstrijd had Brazilië dus geen enkele creativiteit in het middenveld en de opbouw raakte dan ook non-stop verstoord. Lazio’s Hernanes lijkt de oplossing voor dit probleem, maar Scolari lijkt tot nu toe gevangen in zijn voorkeur voor fysieke spelers op deze posities.

Geen creativiteit op in het centrum, betekent dat alles over de flanken gaat. (via. WhoScored)

Geen creativiteit in het centrum betekent dat alle aanvallen bij Brazilië over de flanken gaan. (via WhoScored)

Neymar is geen spelmaker

Ondanks dat Neymar begonnen is als linksbuiten en dat nog steeds zijn beste positie is, is hij bij club en land inmiddels de nummer 10 geworden. Hij speelt nominaal achter de spitsen, maar heeft de vrijheid om te gaan en staan waar hij wil. Zijn centrale positie benutte zich al in de derde minuut uit toen hij op fenomenale wijze de 1-0 maakte van de rand van het strafschopgebied. Dit bleek echter een incident. Vanaf dat punt was Neymar eigenlijk niet gevaarlijk vanuit het centrum. Hij had niet alleen de vrijheid om te zwerven, dit bleek ook noodzaak. Aangezien er geen creativiteit achter hem zat – gezien het genoemde controleursduo – kreeg hij geen bruikbare ballen en moest hij vanuit stand en in de drukte zijn dribbles aangaan. Zelfs een uitzonderlijk getalenteerde dribbelaar als Neymar kan weinig uitrichten in zo’n situatie.

Hij trok dan ook voortdurend naar de linkerflank, waar hij wel de ruimte kreeg om zijn dribbles aan te gaan. De vraag die dan opkomt is natuurlijk: Als het team zou opgebouwd is dat Neymar naar de linkerkant moet om ruimte te krijgen, waarom staat hij daar niet vanaf het begin? Oscar is van nature wel een spelmaker, maar omdat Neymar op zijn plek wordt gezet, moet Oscar verhuizen naar de linkerflank. Het eindresultaat is dat geen van beide op zijn beste positie speelt.

Gemiddelde posities van Brazilië. Neymar (10) wijkt helemaal uit naar de linkerkant omdat hij in het centrum geen ruimte krijgt. (via. WhoScored)

Gemiddelde posities van Brazilië. Neymar (10) wijkt  uit naar de linkerkant omdat hij in het centrum geen ruimte krijgt. (via WhoScored)

Oscar en Hulk op de flanken

Ondanks dat Oscar van nature geen linksbuiten is, was hij toch uitstekend in deze rol. De speler van Chelsea is waarschijnlijk de meeste intelligente voetballer die de Braziliaanse ploeg in zijn gelederen heeft en zijn combinatiespel met linksback Marcelo was van erg hoog niveau. In combinatie met Neymar die ook vaak deze flank opzocht, had Brazilië dus drie spelers van wereldniveau aan dezelfde kant. Het meeste gevaar kwam dan ook van die kant.

Aan de andere kant van het veld stond Zenit St. Petersburgs Hulk. Daar waar Oscar een zeer intelligente speler is, is Hulk dat totaal niet. Hij heeft een hard schot en etaleert dat ook vaak, maar dat is alles wat hij te bieden heeft. Hulk is geen creatieve speler, heeft geen goede voorzet en is onnauwkeurig in zijn passing. Bovendien is zijn combinatiespel met Dani Alves ook vrijwel niet-bestaand. Kortom, het mag geen verrassing heten dat het Braziliaanse publiek een groot gedeelte van de wedstrijd de naam Lucas scandeerde. Lucas Moura, de dribbelaar van Paris St. Germain is een veelzijdige en onvoorspelbare speler die bovendien het veld breed houdt. Aangezien Oscar en Neymar naar binnen snijden en Hulk dat ook doet, is er weinig ruimte in het centrum. Lucas zou dit probleem verhelpen. Hulk heeft overigens wel waarde voor het team. Het feit dat zijn spel nauwelijks wordt beïnvloed door wat zijn teamgenoten doen, maakt hem een uitstekende pinchhitter. Als het niet loopt, is een type Hulk voor elk team van grote waarde. In de basis hoort hij echter niet.

Conclusie

Brazilië won verdiend van Japan. Dit kwam voornamelijk vanwege het surplus aan individuele kwaliteit aan de kant van de Brazilianen. Met spelers als Oscar, Neymar, Thiago Silva en Marcelo zul je altijd een eind komen en dat is genoeg om Japan te verslaan. Echter, het doel van Brazilië is niet om Japan te verslaan, maar om wereldkampioen te worden. Dit is dan ook de maatstaf die we moeten hanteren. Zoals Brazilië nu speelt, benut het de kwaliteiten van zijn spelers bepaald niet optimaal. Het ligt in de lijn der verwachting dat ze in de problemen gaan komen tegen sterkere tegenstanders zoals Italië en Spanje.  De puzzelstukjes zijn er, maar Scolari weet nog niet hoe ze in elkaar passen.

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter