Tactische analyse: Ajax wacht zwakke Poolse knokploeg

Het pessimisme in Amsterdam is in jaren niet zo groot geweest. De ploeg van trainer Frank de Boer ploetert zich door de Eredivisie. Ondanks dat De Boer nooit eerder zoveel punten had in deze fase van de competitie, lijkt Ajax een vijfde landstitel op rij al in februari uit het hoofd te kunnen zetten.  Het armetierige spel biedt bovendien weinig hoop op een succesvolle Europese campagne. De Amsterdammers hebben echter het voordeel dat ze geen tegenstander van het niveau Real Madrid treffen, ook niet van de categorie Red Bull Salzburg en zelfs niet vergelijkbaar met Steaua Boekarest. Legia Warschau is namelijk een middelmatig elftal, met middelmatige spelers en een middelmatige coach. In feite is het tweeluik met Legia voor Ajax dus de Poolse lamme tegen de Nederlandse blinde.

Berg

Legia staat onder leiding van de Noor Henning Berg, die in Polen zijn trainerscarrière uit het slop probeert te trekken. Hij begon zijn loopbaan als manager in Noorwegen, waar hij achtereenvolgens Lyn en Lillestrøm coachte. In zeven seizoenen kwam hij niet verder dan de troosteloze middenmoot. Het was dan ook een klein wonder dat Berg in oktober 2012 werd aangesteld bij Blackburn Rovers, waar hij na 57 dagen en één zege alweer ontslagen werd.

Een mogelijke opstelling van Legia tegen Ajax.

Een mogelijke opstelling van Legia tegen Ajax.

 

Sinds 1 januari 2014 staat Berg aan het roer bij Legia. Hij laat zijn Poolse elftal steevast aantreden in een 4-2-3-1-formatie, met de creatieve Ondrej Duda als vormgever op ’10’. Dat leverde Legia succes op: het werd in 2014 landskampioen, staat nu opnieuw bovenaan in Polen en werd groepswinnaar in de Europa League. Al had dat vooral te maken met de gebrekkige tegenstand – Trabzonspor, Lokeren en Metalist Kharkiv – , want Legia is geen geweldig elftal.

Opbouw

Legia is een ploeg die in eerste instantie graag verzorgd opbouwt. De Polen geven daarbij graag een wisselpass van rechts naar links, waar de vaak uitwijkende Duda voor overtalsituaties probeert te zorgen. Wanneer een tegenstander echter ook maar enigszins de moeite doet om de opbouw te verstoren, dan tracht Legia daar niet onderuit te voetballen, maar kiest het direct voor een lange haal naar voren. De controleurs van de ploeg van Berg blijven vrijwel altijd achter de bal. De backs betrekken zichzelf zo nu en dan wel bij de aanval, maar voegen offensief gezien weinig toe.

De enige speler van Legia die boven de rest uitsteekt is aanvallende middenvelder Ondrej Duda. De 20-jarige Slowaak is een behendige dribbelaar die vooral vanuit een linkscentrale positie naar binnen toe duikt.  Samen met linksbuiten Michał Kucharczyk probeert hij vaak een overtalsituatie te creëren op de linkerflank en daarna een één-tegen-één situatie in het centrum aan te gaan. Met Orlando Sá (spits) en Radovic (rechtsbuiten/tien/spits) beschikt Legia bovendien over twee spelers met scorend vermogen.

Voor Ajax is het dus bijzonder goed nieuws dat Duda onlangs in een trainingspartij tegen Viktoria Plzen geblesseerd raakte. De Slowaak mist hoogstwaarschijnlijk de heenwedstrijd in Amsterdam en dat scheelt een slok op een borrel voor Legia. In de laatste twee wedstrijden kregen Mateusz Szwoch en aankoop Michał Masłowski de kans als nummer tien, maar beide spelers konden nog niet overtuigen. Het zou kunnen dat Maslowski in Amsterdam de voorkeur krijgt. Hij maakt dezelfde loopacties als Duda, maar mist zijn individuele klasse.

Behalve via Duda ontstaat veel gevaar van Legia via de rechterflank. De Polen geven vanaf die kant veel voorzetten. Rechtsbuiten Michał Żyro zorgt bovendien met zijn diepgang zonder bal voor veel dreiging. Het is voor trainer De Boer een overweging waard om Lasse Schöne op links op te stellen, om de linksback (Nicolai Boilesen of Nick Viergever) verdedigend te ondersteunen.

Ook van de stip is Legia niet erg sterk. Jasper Cillessen mag tegen Legia dan ook de hoop koesteren dat hij voor het eerst in zijn carrière een strafschop keert. Aanvoerder Ivica Vrdoljak, die dit seizoen begon als vaste nemer, miste namelijk al drie strafschoppen deze jaargang. De laatste drie penalty’s werden genomen door Orlando Sá. Deze aanvaller probeert te wachten tot de keeper naar rechts duikt en schuift hem dan in de andere hoek. Als Cillessen geen hoek kiest, maar lang blijft staan, dan kan hij Sa in de problemen brengen.

Organisatie

Bij balbezit van de tegenstander trekt Legia in eerste instantie een blok op in  4-2-3-1 formatie dat erop is gericht om de pass richting het middenveld onmogelijk te maken of te bemoeilijken. Mocht de tegenstander dit toch lukken, dan zakt Legia uit in een 4-1-4-1. In sommige gevallen zakt zelfs een van de controleurs terug tussen zijn centrum en wordt het meer een 5-3-2. In die situaties probeert Legia dan de tegenstander naar de flanken te dwingen, om daar vervolgens druk te zetten.

De Polen zetten vaak druk in een driehoeksvorm. Hier doen sowieso de buitenspeler en de nummer tien aan mee, aangevuld met óf de centrale middenvelder óf de spits. Dit is voor Legia vaak een effectieve manier om te bal te veroveren. Ze zetten de tegenstander klem tegen de zijlijn en zorgen ervoor dat deze geen voorwaartse passopties meer heeft.

Dit biedt echter wel mogelijkheden voor Ajax. De pressiedriehoek werkt weliswaar goed, maar de rest van het team lijkt in dat soort situaties nauwelijks rekening te houden met wat er op de flank gebeurt. Er liggen zeeën van ruimtes in het midden en aan de andere kant van het veld. Als Ajax dit soort pressie uitnodigt en daarna de bal naar de andere flank passt, zal de voorste linie van Legia snel uitgeput raken.

Als de pressing van Legia Warschau mislukt, dan liggen er ineens zeeën van ruimtes op het middenveld.

Als de pressing van Legia Warschau mislukt, dan liggen er ineens zeeën van ruimtes op het middenveld.

 

Het elftal van Legia is in verticale zin weinig compact, het veld is uit balbezit vaak veel te lang. Terwijl de aanval druk probeert te zetten, staat de defensie het liefst in de buurt van het eigen strafschopgebied. Dit biedt voor Ajax veel kansen om met intelligent positiespel te profiteren van de ruimtes tussen de linies. Om dit extra uit te buiten, is het cruciaal om spelers op te stellen in de aanval met diepgang zonder bal, zodat het veld nog langer wordt. Een rol die op het lijf geschreven lijkt van Anwar El Ghazi, Ricardo Kishna en Richairo Zivkovic.

Jagiellonia Białystok, dat met 3-1 won in Warschau, gaf Ajax wat dat betreft zondag het juiste voorbeeld. Met name het tweede doelpunt van Jagiellonia was een perfecte demonstratie van de problemen in de veldbezetting van Legia, dat overigens maar liefst negen spelers spaarde in dat competitieduel. Jagiellonia profiteerde optimaal van het niet doordekken van het centrum van Legia door de spits uit te laten zakken, de bal te kaatsen en vervolgens de rechtsbuiten in de diepte weg te sturen. Dat deed denken aan de manier waarop Ajax in de laatste twee duels tegen Go Ahead Eagles en FC Twente ook regelmatig gevaarlijk werd.

Doodschop

Als Legia in een situatie terechtkomt waarin de pressie doorbroken wordt, trekken ze vaak aan de noodrem. Eigenlijk is het grootste gevaar dat Ajax tegen Legia loopt dat de al overvolle ziekenboeg nog verder gevuld raakt. Legia is namelijk een keihard elftal, dat er niet voor terugdeinst om een doodschop uit te delen of met een elleboog rond te zwaaien. De hardheid van Legia blijkt ook uit het feit dat geen enkel team in de groepsfase van de Europa League zoveel overtredingen maakte (18.8 per wedstrijd). De Polen maakten zelfs meer overtredingen dan succesvolle tackles.Het is voor Ajax zaak zich niet te laten meeslepen in de provocaties van Legia en onverstoord te volharden in de eigen voetbalstijl.

Met een aantal waanzinnige tackles bracht linksback Guilherme in de wedstrijd tegen Metallist Kharkiv lijf en leden van tegenstander in gevaar.

Conclusie

Legia is al met al dus geen tegenstander om van wakker te liggen. Met name uit balbezit klopt de veldbezetting van geen kant, omdat het elftal op twee gedachten hinkt. De trage centrale verdedigers hangen het liefst tegen het eigen strafschopgebied aan, terwijl de aanvallers willen pressen. Ajax moet in staat zijn dat uit te buiten. Daarnaast blinken de spelers van Legia vooral uit in middelmatigheid en de man die er met kop en schouders boven uitsteekt (Duda) gaat niet mee naar Amsterdam. Legia mag dan ook geen enkel probleem zijn voor Ajax, dat alleen kan sneuvelen door opnieuw ver door de ondergrens te zakken.

Dit artikel is geschreven door Nikos Overheul en Pieter Zwart.

Data via Opta Sports.

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter