Tactische analyse: Ajax wacht moeilijke avond op Cyprus

Na een gelijkspel tegen Paris Saint-Germain speelt Ajax dinsdagavond uit in Cyprus. Met PSG en Barcelona in de poule is het logisch dat APOEL Nicosia door de fans van Ajax niet erg wordt gevreesd. Toch moet de ploeg van trainer Frank de Boer oppassen. APOEL is namelijk een uitgekookte counterploeg, die lak heeft aan balbezit en een verzorgde opbouw. Met deze speelstijl zijn de Cyprioten alles behalve kansloos om een goed resultaat te behalen tegen Ajax.

apoel xi

Mogelijke basiself APOEL Nicosia

Compact blok
De kwaliteiten van APOEL liggen vooral op het defensieve vlak. De Cyprioten verdedigen in een 4-4-2 formatie met de linies kort op elkaar. Tussen de verdedigers en middenvelders onderling is ook weinig ruimte. Het blok van APOEL is dus verticaal en horizontaal compact. In het centrum is daardoor weinig ruimte voor acties van de tegenstander, een probleem waar zelfs Barcelona tegenaan liep. De Catalanen creëerden uit open spel nauwelijks echt gevaarlijke doelkansen.

Gezien het feit dat de Cyprioten de ruimtes in het centrum erg klein houden, ligt er vanzelfsprekend ruimte op de flanken. Als de tegenstander de bal naar de zijkant speelt, schuift het hele blok van APOEL op en zet het druk op de speler met de bal. Hierdoor wordt de tegenstander vaak gedwongen om een pass terug naar de verdedigers te geven, waarna APOEL zijn originele verdedigende stelling weer inneemt. Als de verdedigers van de Cypriotische kampioen gepasseerd worden, aarzelen ze niet om dat te herstellen met een harde overtreding.

APOEL in een compact 4-4-2 blok. Ruimte bij de centrale verdedigers en op de flanken.

APOEL in een compact 4-4-2 blok. Ruimte bij de centrale verdedigers en op de flanken.

De centrale verdedigers van de opponent krijgen van APOEL alle tijd om rustig op te bouwen. De Cyprioten trekken hun blok namelijk vaak pas op eigen helft op en zetten geen druk op de achterste linie van de tegenstander. De passstatistieken van Barcelona in hun wedstrijd tegen APOEL zijn wat dit betreft illustratief. Marc-André Ter Stegen, Gerard Pique en Marc Bartra gaven in totaal 146 passes. Hiervan kwamen er slechts drie niet aan.

Lange halen en counters
Vanuit de hechte organisatie is APOEL in staat om razendsnel te counteren, met veel mensen en over de hele breedte van het veld. Als een tegenstander van de Cyprioten met te veel man voor de bal staat en onverantwoorde risico’s neemt, is APOEL uitstekend in staat om daarvan te profiteren.

In balbezit schuiven de buitenste middenvelders ver op naar voren, waardoor de Cyprioten dan met vier man in de voorhoede staan. Als de bal op de flank is, dan tonen ook de backs aanvallende intenties. De controle wordt echter altijd behouden door de twee verdedigende middenvelders, waarvan alleen Vinicius soms ten aanval trekt, en de centrale verdedigers. APOEL heeft de bal echter liever niet dan wel en zoekt bij balwinst het liefst de snelste weg naar het doel. Tegen Barcelona hadden de Cyprioten 29% balbezit, maar ook thuis tegen het Deense Aalborg kwamen ze niet verder dan 45%.

Rechter centrale verdediger João Guilherme heeft de beschikking over een nauwkeurige lange bal, waarmee hij eenvoudig de spitsen kan bereiken. Vooral de Ierse spits Cillian Sheridan (1m96) is een veelvuldig doelwit van deze passes. De ex-spits van Kilmarnock is geen aanvaller met veel scorend vermogen, maar een klassieke targetman die voornamelijk als aanspeelpunt fungeert. Ook de uittrappen van de Spaans-Belgische keeper Urko Pardo gaan meestal in zijn richting. Joël Veltman kan zich dus gaan opmaken voor veel luchtduels.

Kansen
Hoewel APOEL een sterk team heeft, liggen er ook zeker kansen voor Ajax. Iedere speelstijl heeft zijn nadelen en het is aan de Amsterdammers om daar optimaal van te profiteren.

Allereerst moet het team van De Boer bewijzen dat het in staat is een volwassen wedstrijd te spelen. Tegen een counterploeg als APOEL is het dodelijk om balverlies te lijden als er weinig mensen achter de bal zijn, want dat is vragen om tegendoelpunten. Ajax moet dus met name in de eerste fase van de opbouw geen risico’s nemen. Pas als de Amsterdammers rond het strafschopgebied komen, is er ruimte voor frivoliteit.

Een zwakte van APOEL is dat het moeite heeft met het verdedigen van een uitzakkende spits. De Cyprioten hanteren in principe zonedekking, maar de centrale verdedigers zondigen regelmatig aan dat principe. Dat bleek met name tegen Barcelona, maar was ook tegen Aalborg het geval. Als Lionel Messi of Munir El Haddadi probeerde zich aan te bieden tussen de linies of op de flanken, dan gingen de centrumverdedigers mee, waardoor er ruimte ontstond in het centrum. Van dat gegeven kan Ajax profiteren door de spits vaak te laten inzakken naar het middenveld.

apoel cv

Linker centrale verdediger Carlão let te veel op Munir en Messi waardoor de onderlinge afstand met João Guilherme te groot is geworden.

Daarnaast moet Ajax de compacte tegenstander uit elkaar proberen te trekken door het veld minimaal aan één kant breed te houden. Met Anwar El Ghazi en Ricardo Kishna hebben de Amsterdammers daarvoor geschikte spelers. Deze buitenspelers moeten proberen het veld zo groot mogelijk te maken, door de diepte te zoeken en in de buurt van de zijlijn te spelen. Op deze manier moeten zij bijdragen aan een hoge balcirculatie, die noodzakelijk is om APOEL kapot te spelen. Dit is echter iets waar Ajax onder Frank de Boer structureel problemen mee heeft in Europees verband, dat toonden AC Milan (Champions League) en Steaua Boekarest (Europa League) aan.

Op de spaarzame momenten dat de organisatie van APOEL niet in orde is, moet Ajax genadeloos toeslaan. Als de Cyprioten eenmaal in hun defensieve formatie staan, dan is het heel erg lastig om erdoorheen te komen, maar bij balwinst nemen ze soms veel risico’s. Dan komt APOEL er ineens met veel spelers uit en loopt het team van coach Giorgos Donis het risico verslagen te worden met eigen middelen: op de omschakeling.

Conclusie

Ajax gaat een lastige avond tegemoet in Cyprus. De Amsterdammers zullen vermoedelijk veel balbezit hebben, maar het wordt lastig om kansen te creëren tegen het hechte defensieve blok van APOEL. Tegelijkertijd azen de geslepen Cyprioten erop de fouten van het jeugdige Ajax op de counter af te straffen. Daar komt nog bij dat druk zetten – een van de specialiteiten van de ploeg van De Boer – weinig zin heeft, want APOEL hanteert uit zichzelf al graag de lange bal. Deze speelstijl ontmoet Ajax nooit in de Eredivisie, dus is het alles behalve ondenkbaar dat de Amsterdammers in het mes lopen en geslacht worden op de counter.

Ajax moet op Cyprus vooral bewijzen dat het lering heeft getrokken uit de Europese nederlagen in de afgelopen jaren. Als de Amsterdammers met het volle pond huiswaarts keren, dan bewijst het team dat het een stap gezet heeft en is Europese overwintering plots geen utopie meer. Als Ajax de lessen uit het verleden echter niet heeft geleerd, dan is het niet ondenkbaar dat Ajax vanavond met 60% balbezit en een nederlaag huiswaarts gaat.

Dit is een artikel van Nikos Overheul en Pieter Zwart.

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter