Tactische analyse: Ajax is niet kansloos tegen sterrenensemble PSG

Ajax neemt het woensdagavond op tegen een absoluut sterrenensemble. Zlatan Ibrahimovic en Edinson Cavani tegenover Kolbeinn Sigthórsson en Arek Milik. Het lijkt op voorhand een kansloze strijd, gezien het leger aan individuele kwaliteit dat PSG tot zijn beschikking heeft. Gelukkig voor Ajax heeft trainer Laurent Blanc nauwelijks een idee wat hij aan moet met al zijn topspelers.

Zaterdag lukte het de defensie van Ajax niet om Wout Weghorst te stoppen. Vanavond staat Zlatan Ibrahimovic voor de deur.

Zaterdag lukte het de defensie van Ajax niet om Wout Weghorst te stoppen. Vanavond staat Zlatan Ibrahimovic voor de deur.

Barcelona

De speelstijl van PSG valt het best te betitelen als een slechte imitatie van Barcelona. Net als de Catalanen voetbalt de Franse landskampoen in een 4-3-3 formatie, met de punt naar achteren. De ploeg kenmerkt zich door een verzorgde opbouw van achteruit en heeft in de meeste duels ruim zestig procent balbezit.

De backs schuiven ver op in balbezit. Voor stofzuiger Thiago Motta staan met Marco Verratti en Javier Pastore twee creatieve middenvelders. Voorin heeft PSG met Lucas Moura een echte rechtsbuiten, terwijl aan de andere kant met Edinson Cavani een uitgeweken spits staat. In de punt van de aanval vervult Zlatan Ibrahimovic de Messi-rol.

Het team is collectief echter minder dan de som van zijn delen. Zo worden de kwaliteiten van Cavani nauwelijks benut, doordat hij tegen de zijlijn geplakt is, terwijl Pastore beter gedijt in een team dat speelt op de omschakeling. Daarnaast ontbreekt de juiste coördinatie ontbreekt regelmatig, bijvoorbeeld bij het druk zetten. Wanneer de middenvelders besluiten pressing uit te voeren, loopt de verdediging namelijk vaak achteruit, vooral in de omschakeling. Hierdoor worden de ruimtes erg groot, wat het lastig maakt om de bal te veroveren. Bovendien maakt PSG zich op deze manier ook defensief kwetsbaar.

Aanvalsspel

Het aanvalsspel van PSG bestaat in feite slechts uit drie componenten. De ploeg heeft weliswaar veel balbezit, maar de manieren ze de defensie van de tegenstander open proberen te breken zijn vrij beperkt.

De eerste optie van PSG is een snelle steekpass van Verratti of Pastore op een van de drie aanvallers. Als de ploeg van trainer Blanc de bal verovert, dan wordt er direct gekeken of een van de twee spelmakers vrij staat. Als dit het geval is, dan kunnen Verratti en Pastore direct de tegenstander verrassen met een dieptebal. Ook als de tegenstander in de opbouw te weinig druk geeft op de Italaan of de Argentijn, dan ligt het gevaar van een bal over of door de defensie op de loer.

De voorzetten van de aanvallende backs van PSG zorgen ook voor veel gevaar. Gregory van der Wiel en Maxwell spelen in balbezit bijna als buitenspelers en slingeren graag de bal voor de pot als ze de kans krijgen. Met kopsterke spitsen als Ibrahmovic en Cavani is dit een redelijk succesvolle strategie. Vooral Maxwell staat vaak erg diep, mede omdat Cavani naar binnen trekt in balbezit en daar liggen kansen voor Ajax. Lasse Schöne en Anwar El Ghazi moeten proberen het gevaar van de vleugelverdedigers in te dammen, maar tegelijkertijd bij balwinst profiteren van de ruimte die de backs achterlaten.

Zlatan Ibrahimovic is uitgeweken naar de linkerflank en Edinson Cavani heeft zijn plek in het centrum overgenomen. Ook het feit dat Maxwell de diepste PSG-speler is, valt op.

Zlatan Ibrahimovic is uitgeweken naar de linkerflank en Edinson Cavani heeft zijn plek in het centrum overgenomen. Ook het feit dat Maxwell de diepste PSG-speler is, valt op.

Het aanvalsspel van PSG draait echter vooral om Zlatan Ibrahimovic. De Zweedse topspits is bij bijna al het doelgevaar van de club uit Parijs betrokken. Hij heeft de vrijheid om in te zakken naar het middenveld of uit te wijken naar de linkerflank, wat hem lastig te bespelen maakt. Mede omdat Cavani juist naar het centrum komt als Ibrahmovic de linkervleugel opzoekt. De enige manier om hem uit te schakelen, is door als team de ruimtes voortdurend klein te maken.

Pressing

Wat compact spelen betreft, kan Ajax een voorbeeld nemen aan Red Bull Leipzig. De club uit de Tweede Bundesliga liet in de voorbereiding zien hoe je PSG kan ontmantelen: door fanatieke pressing. In de Franse competitie is PSG er namelijk niet aan gewend om vroeg onder druk gezet te worden. Verdedigers krijgen vaak veel tijd aan de bal om de juiste oplossing te zoeken. Toen Leipzig besloot geen ontzag voor PSG te tonen, wist de ploeg van coach Blanc daar geen raad mee. Het leverde een ontluisterende 4-2 nederlaag op, al dient aangetekend te worden dat nog niet alle vedettes terug waren van het WK.

De basisorganisatie van Red Bull Leipzig, vlak voordat er druk gezet wordt. De spits laat de verdedigende middenvelder los en zijn ploeggenoot neemt die man over.

De basisorganisatie van Red Bull Leipzig, vlak voordat er druk gezet wordt. De spits laat de verdedigende middenvelder los en zijn ploeggenoot neemt die man over.

Als PSG aan de opbouw begon, koos Leipzig in eerste instantie voor een compacte organisatie. Het veld werd klein gemaakt, doordat de defensie ver naar voren speelde en de spelers aan de buitenkant wat meer naar binnen stonden om het centrum te ondersteunen. De spits van Leipzig pakte vervolgens de verdedigende middenvelder op. Hierdoor stonden Verratti en Pastore tegenover drie man, terwijl tegelijkertijd de passinglijn naar Ibrahimovic werd afgesloten, waarmee de grootste gevaren van PSG ingedamd waren.

Vervolgens waren er twee momenten waarop er massaal druk gezet werd: bij een terugspeelbal naar een van de centrale verdedigers en bij een pass naar een man die dicht tegen de zijlijn aan staat.

De centrale verdedigers van PSG (Marquinhos en David Luiz) willen vaak alles voetballend oplossen en leggen daarom risico in hun spel. Door druk te geven ontstaan daardoor vaak gevaarlijke situaties. Illustratief was het moment dat Marquinhos op zijn eigen doellijn weigerde een corner weg te geven, balverlies leed en een tegengoal veroorzaakte.

Twee seconden na het eerdere fragment is de buitenspeler naar binnen gekomen en komt PSG in de problemen.

Twee seconden na het eerdere fragment is de buitenspeler naar binnen gekomen en komt PSG in de problemen door een slechte aanname.

Ajax drukt meestal met de middenvelders door op het centrum van de tegenstander, maar tegen PSG is het een beter idee om de strategie van Leipzig te kopiëren. Wanneer Verratti of Pastore namelijk vrijkomt doordat Klaassen of Serero druk zet, heeft Ajax een probleem. Leipzig koos er daarom bewust voor om met een buitenspelers vanuit de back druk te geven op het centrum. Op die manier kwamen er geen afspeelmogelijkheden vrij in de as en dat leidde tot paniek bij PSG, dat op gevaarlijke plaatsen balverlies leed of koos voor een blinde trap naar voren.

PSG verspeelt de bal aan de zijlijn, onder druk van Leipzig. Het levert de Duitsers een doelpunt op.

PSG verspeelt de bal aan de zijlijn, onder druk van Leipzig. Het levert de Duitsers een doelpunt op.

Ook als een speler van PSG aan de zijlijn werd aangespeeld, zette Leipzig massaal druk. Aan de zijkant van het veld zijn namelijk de opties voor een speler gelimiteerd. Een groot deel van het veld is niet bereikbaar en de ruimtes zijn ook beperkt, doordat je helemaal aan de buitenkant staat en niet verder uit kan wijken naar de flank. Als je op deze plaats pressing geeft, dan is het bijna onmogelijk om daaronder uit te komen en is balverlies vaak het gevolg. Daarvoor is het echter wel noodzakelijk dat het hele elftal agressief beweegt richting de kant van het veld waar de bal is, om de ruimtes zo klein mogelijk te maken.

Corners

Ajax kan ook via een andere weg PSG verrassen. Dit seizoen is meerdere malen gebleken dat de ploeg uit Parijs kwetsbaar is bij corners.

De manier waarop PSG corners verdedigt. Zlatan Ibrahimovic pakt de zone bij de eerste paal en de rest van het team doet aan mandekking.

De manier waarop PSG corners verdedigt. Zlatan Ibrahimovic pakt de zone bij de eerste paal en de rest van het team doet aan mandekking.

PSG gebruik bij de verdediging van corners een mix van zone- en mandekking. Zlatan Ibrahimovic dekt de ruimte aan de rand van het doelgebied voor de eerste paal. Bovendien staat er nog een speler bij genoemde paal om doelpogingen te blokkeren.

In het centrum van het strafschopgebied doet PSG aan mandekking en hebben ze tevens een extra speler over die loopacties van een aanvaller opvangt (vaak David Luiz). Tegen Saint-Étienne bleek hoe kwetsbaar deze manier van verdedigen is. Alle aanvallers die in de mandekking stonden, bewogen richting eerste paal. Hierdoor stonden alle verdedigers in die zone. De rest van het strafschopgebied was dus geheel vrij. Alleen David Luiz was beschikbaar om de loopactie van een aanvaller richting strafschopstip op te vangen. Op deze wijze wist Saint-Étienne eenvoudig een één-tegen-éen duel te creëren, vlak voor de neus van Salvatore Sirigu.

Conclusie

Ondanks het gigantische verschil in individuele kwaliteit hoeft Ajax zeker niet kansloos te zijn tegen PSG. De Fransen kunnen verrast worden als de Amsterdammers – net als tegen Barcelona – de verdediging van de opponent voortdurend onder druk zetten. Leipzig toonde wat dat betreft Ajax de weg.

Ook via hoekschoppen kan Ajax de tegenstander verrassen. Het lijkt raadzaam om weinig mensen mee te sturen naar voren, aangezien PSG toch grotendeels mandekking hanteert. Vervolgens wordt het makkelijker om de ruimtes in het strafschopgebied te exploiteren. Wanneer iemand zich aanbiedt voor een korte corner, dan offert PSG hier twee mensen aan op. Het lijkt verstandig om ook van dat gegeven gebruik te maken.

Ajax moet echter vooral hopen dat Cavani, Ibrahimovic en de andere sterren hun dag niet hebben. Deze vedettes hebben namelijk de individuele kwaliteit om het verschil te maken, ook als ze helemaal niet in de wedstrijd zitten.

Dit artikel is geschreven door Pieter Zwart en Nikos Overheul.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter