Scheurtjes in het mediabolwerk rondom FC Barcelona

Jarenlang domineerde FC Barcelona de media met louter positieve berichten. Dat is niet zo verwonderlijk, FC Barcelona speelt namelijk spraakmakend voetbal, heeft de prijzenkast aanzienlijk opgevuld in het recente verleden en het is de thuishaven van behoorlijk wat namen van spelers die de tand des tijds zullen overleven. Maar nu komt hier een beetje verandering in. Smakelijk leesvoer voor de Real Madrid supporter, voor de RCD Espanyol aanhanger (waaronder ik mij schaar) en voor een ieder die niet wil meeliften op de hype rond de grootste club ter wereld.

joan_laporta_party_8

Laporta op zijn eigen (dure) feest

Een belangrijke pijler in het succes van FC Barcelona is de media. Door de wereldwijde aandacht worden geldstromen op gang gebracht. De verkoop van uitzendrechten, fanshop-artikelen en andere mediabelangen zijn lineair verbonden met de koopkracht die FC Barcelona sterker en sterker maakt. Soms een beetje een kip-en-ei-verhaal, maar in die regel heeft FC Barcelona zich net als ieder ander groot team moeten opbouwen tot het krachtige imperium dat er nu staat. Geld is een van de basisingrediënten van het succes. Zonder absurde bedragen trekt FC Barcelona geen spelers aan zoals Ronaldinho en Villa, worden er geen trainers gecontracteerd zoals Van Gaal, Rijkaard en Guardiola en behoudt FC Barcelona geen spelers zoals Xavi en Iniesta.

Dat neemt niet weg dat Barcelona dit als geen ander tot in de perfectie beheerst. Hoofdverantwoordelijke voor een goeddraaiende organisatie zoals deze is de voorzitter. De voorzitter stelt een technisch bestuur aan, verdeelt de verantwoordelijkheden tussen technisch en commercieel beleid en is verantwoordelijk voor continuïteit van dit bolwerk. Een perfecte relatie met de media, wereldwijd, is van zeer groot belang. Ook met succes is FC Barcelona in Nederland gedeponeerd als favoriete club. Het is altijd een twistpunt of dit komt door het perfecte voetbal of door een perfecte dosering van beelden, interviews, geruchten, roddels en alle andere bijzaken die het voetbal interessant maken. En zoals Nederland zijn er vele andere landen waar FC Barcelona zichzelf goed verkoopt. Momenteel wordt de grootste markt voor voetbalgeld aangeboord en dat is China. De belangen in China zijn zo groot, dat Messi nagenoeg zonder vakantie, tegen de medische adviezen in, vlak na het WK mocht opdraven om demonstratiewedstrijden te spelen in China. FC Barcelona had zich hier contractueel aan verbonden.

Zolang praktisch alles gewonnen wordt, gaat alles goed. De media werkt aardig mee en Real Madrid getinte kranten zoals Marca en AS kunnen ook niets anders doen dan bewondering uitspreken over Barça. Totdat het mis gaat. Dan verandert alle lof opeens heel snel, bijna tot op het niveau modder gooien. Waar dit is begonnen, is moeilijk te achterhalen. Maar laten we er eens een paar dingetjes uithalen. Zlatan Ibrahimovic bijvoorbeeld. FC Barcelona taxeerde zelf Eto’o op 50 miljoen euro. Een bod twee jaar geleden van 45 miljoen op Eto’o werd afgeslagen. Tezamen met de betaalde 45 miljoen euro, komt de prijs van Ibrahimovic dan op 95 miljoen Euro. (Uitgedrukt in menselijke bedragen: evenveel als Real Madrid betaalde voor Ronaldo in hetzelfde jaar.)

Ibrahimovic bracht niet de vreugde die aanvankelijk werd verwacht. Het eindresultaat is dat hij voor minder dan 25 miljoen verhuist naar AC Milan. Zijn salaris van 14 miljoen hierbij opgeteld zorgt voor een totale afschrijving van 84 miljoen euro in een jaar, op één speler. Supporters vergeten dit niet, de media helemaal niet.

De op het oog feilloos werkende Guardiola komt hier niet helemaal kleerscheurenvrij vanaf. Hem wordt nagedragen dat hij te weinig heeft gedaan om ‘Ibra’ in het team op te nemen. Ibrahimovic verkondigt dan ook openlijk dat hij sinds zijn komst slechts twee keer met Guardiola heeft gesproken. Het duurt dan ook niet lang voordat de pers duikt in het aankoopbeleid van Guardiola, die altijd met scepsis de aankopen van Real Madrid heeft beantwoord. Een aardig overzicht van aankopen van Real en Barça in de afgelopen 10 jaar is dan een logisch gevolg. Hoewel Real Madrid de grens van 1 miljard Euro in 10 jaar heeft gepaseerd, zit FC Barcelona er met 800 miljoen niet ver vanaf. Maar omdat FC Barcelona aanzienlijk meer salarissen betaalt, is de totale uitgave aan spelers in 10 jaar tijd hoger bij FC Barcelona dan bij Real Madrid. Ook dit gaat de media in Spanje niet onopgemerkt voorbij.

Dan komen er vervolgens natuurlijk de opmerkingen over niet renderende dure aankopen zoals Adriano, Henrique & Keirrison (allen Brazilianen), Chygrynskiy, Cáceres, Hleb en tal van andere spelers die toch de nodige miljoenen hebben gekost maar nooit aan spelen toegekomen zijn.

Midden in de zomer moet FC Barcelona geld lenen. Spelerssalarissen kunnen namelijk niet betaald worden als er geen oplossing is voor het einde van de maand. Een onderzoek onthult dat FC Barcelona kampt met een schuld van 500 miljoen Euro. In diezelfde week wordt Real Mallorca de toegang tot de Uefa Cup ontzegt wegens een schuld van 78 miljoen Euro. Dat is misschien meten met twee maten, maar de Uefa heeft geen draaiboek dat vertelt hoe je een publiekslieveling bant uit de Europa Cup.

Spaanse kranten smullen van de informatie die los komt. Zo blijkt de oud-voorzitter Laporta er een enorme puinzooi van gemaakt te hebben. Teveel om op te noemen, maar komende week zullen de Spaanse kranten onthullen wat er allemaal mis gaat. Een paar dingetjes vallen direct al op in de boekhouding: 40.000 euro voor een klein feestje tijdens de laatste competitiewedstrijd van vorig seizoen, te meerdere glorie van Laporta. 420.000 euro voor sieraden, een post voor het hele jaar. Een samenwerkingsverband met een club uit Uzbekistan, beveiligingskosten 41.000 euro per maand… en zo volgen er meer en meer zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. Wat te denken aan een schenking van 600.000 aan Federación Catalana de Fútbol, een organisatie met separatistische ideeën, iets waar Laporta ook niet vies van is.

De gemiddelde stadionbezetting van FC Barcelona is 80%. Gemakkelijk rekenen, dat betekent 80.000 bezoekers per wedstrijd. Alleen tegen Real Madrid, tegen aartsvijand Espanyol en in de kwart- en halve finale van de Champions League is het stadion uitverkocht – en dat is al jaren zo. Hoe goed moet een club dan voetballen om het stadion vol te krijgen? In ieder geval, een taak die Laporta niet heeft kunnen vervullen. Laporta gaat ook niet onbesproken weg. Zijn opvolger, eens vriend van Laporta en destijds aangesteld als vice-voorzitter, door Laporta bij zijn benoeming, maar tegenwoordig vijand, is Sandro Rosell. Rosell was voorheen directeur van Nike in Zuid-Amerika en verantwoordelijk voor grote sponsorcontracten. Bijvoorbeeld met Ronaldinho. Het was ook Rosell die verantwoordelijk was voor de aanstelling van Ronaldinho, nadat Beckham afgezegd had.

Rosell was ironisch genoeg in 2005 uitgestapt omdat hij niet langer in een organisatie kon werken die hij corrupt noemde. De escapades en de rotzooi die achtergelaten is mag Rosell nu opruimen, een weinig dankbare taak. Bovendien heeft de club alles gewonnen wat er te winnen viel, dus verbeteren op sportief niveau is praktisch onmogelijk.

De komende tijd zal Barcelona behoorlijk moeten vechten tegen schulden, tegen beschuldigingen, tegen recht en onrecht en – helaas – zitten er veel te veel zaken bij die niets met voetbal hebben te maken. Barcelona zal de pers niet langer kunnen imponeren met zaken die de wanorde overschaduwen. En de Spaanse kranten? Die genieten ervan. Complete rapportages zijn uitsluitend te lezen in de papieren – betaalde – versie. Het Internet licht een tipje van de sluier op, de rest mag men kopen. Zo blijft de media ook goed verdienen aan randzaken van FC Barcelona, ook als het niet positief is.

FC Barcelona verwerkt in zijn eigen logo een slogan die zich gemakkelijk vertaalt. ‘Més que un club’ betekent dat het meer is dan een club. En dat het meer is dan een club, daar zal de media de komende tijd écht wel de nodige aandacht aan besteden.

About Bjorn Heisterkamp

Björn Heisterkamp is auteur van De topmanager speelt 4-4-2 dat in april 2011 verscheen.