Scepsis omtrent Financial Fairplay

Na  twee Champions League avonden waarin Ajax wederom een goed resultaat neerzette tegen het geldverslindende Manchester City en waar het nietige Celtic in eigen huis won van het machtige Barcelona zal Financial Fairplay niet hét hoofdonderwerp van deze week binnen de voetballerij zijn. Toch komt D-day steeds dichterbij voor Michel Platini en zijn paradepaartje; Financial Fairplay.

Financial Fairplay is het paradepaardje van Michel Platini.

Break-evenregel

Sinds zijn aantreden in 2007 als voorzitter van de UEFA koketteert Platini al met het idee om ervoor te zorgen dat de scheve verhoudingen tussen de Europese voetbalclubs worden rechtgetrokken. Hij maakt zich ernstig zorgen om de vitaliteit van het voetbal. Daar clubs als Manchester City, Chelsea en Paris st. Germain gooien met oliedollars alsof het pepernoten zijn, letten andere voetbalclubs wél op de centen.

En dus kwam Platini met het idee van Financial Fairplay; bij de clubs moeten zwarte cijfers op de jaarrekening staan en mogen er geen schulden zijn. Clubs mogen dus niet méér geld uitgeven dan dat er binnenkomt, de break-evenregel. Afgelopen seizoen is al gebleken dat sommige voetbalclubs zich totaal niks aantrekken van de aanstaande regel van Platini, want naast de sjeiks bij grote voetbalclubs halen ook de oliebaronnen in het oosten van Europa de beste spelers naar binnen met een aanlokkelijk salarisstrookje en een vette transfersom.

Scepticisme en waarschuwingen

Daar begint de voetbalschoen te wringen. Ook Jean-Luc Dehaene, voorzitter van het CFCB, het onderzoekscomité van de UEFA, heeft laten weten dat clubs zich nog niet realiseren wat het licentiesysteem inhoudt. “Ik ben nog steeds erg ongerust. De reglementen van het Financial Fairplaysysteem zijn al twee jaar bekend, maar ik heb nog steeds de indruk dat clubs hun huiswerk nog moeten doen.”  Eerder pleitte Ajax al voor een strengere naleving van de regels en ook Borussia Dortmund en Bayern Munchen hebben al laten weten sceptisch te zijn over de maatregel. Michael van Praag (lid van het UEFA-bestuur) werd de media al ingestuurd om het scepticisme weg te halen en deed zijn verhaal bij Pauw en Witteman waar hij uitlegde dat “ook de grote clubs worden verbannen uit Europa als zij hun zaakjes niet in orde hebben”.

Moedige woorden van Van Praag en het begint erop te lijken dat de woorden, in tegenstelling tot wat de hoge heren bij de voetbalclubs denken, wel degelijk worden omgezet in daden. Het eerste signaal van beboeten is in september afgegeven, want het CFCB heeft 23 clubs gewaarschuwd omdat deze teams zich niet hebben gehouden aan de Fairplay overeenkomst. Volgens het CFCB hebben deze clubs achterstallige betalingen aan spelers van de club, andere teams of een belastingachterstand. Daardoor moeten clubs als Atletico Madrid, het Fenerbahce van Dirk Kuijt en Sporting Portugal laten zien dat ze zich wél aan de regels van het Fairplay-systeem houden. Mocht dat niet zo zijn dan kunnen de clubs fluiten naar hun prijzengeld, gewonnen in de Europese competities in het seizoen 2012/2013.

Naast de waarschuwingen aan het adres van de valsspelende clubs zijn er ook resultaten van het Fairplay-systeem zichtbaar. In de afgelopen vier jaar werd er gemiddeld 2.249 miljard euro aan transfers uitgegeven, terwijl er afgelopen seizoen slechts voor 1.753 miljard werd gekocht. Nog steeds een ridicuul bedrag en volgens secretaris-generaal van de UEFA Gianni Infantino zitten de clubs nog steeds op een historisch dieptepunt qua financiële verliezen.  “Daarom was de komst van het licentiesysteem ook zo belangrijk. Clubs moeten opzoek gaan naar nieuwe strategieën als gevolg van het Fairplay systeem.”

Draagvlak

Wat de strijd van de UEFA helpt is dat alle clubs binnen de ECA (verenigt de 150 belangrijkste profclubs in Europa) hebben ingestemd met de nieuwe spelregels. Het besluit van de ECA om de maatregelen te steunen zorgt voor draagvlak van het Fairplay-systeem. Alle grote clubs zijn op de hoogte van de spelregels en reglementen en hebben ook ingestemd met de maatregelen die getroffen gaan worden als zij zich niet houden aan die regel

Naast Jean-Luc Dehaene is ook Karl-Heinz Rumenigge, voorzitter van de ECA, van mening dat clubs de spelregels nog niet naleven: “Leden van de ECA hebben in 2010 unaniem ingestemd met het Financial Fairplay project. Toch lijkt het erop dat de clubs zich nog niet bewust zijn van de regels. De tijd is gekomen om de nieuwe regels serieus te nemen. Het ECA zal doorgaan met het steunen van het Fairplay-systeem.”

Vanaf 2017 geen schuld

Een van de punten van het licentiesysteem van de UEFA is dat de schulden in de eerste drie jaar (vanaf 2014) moeten worden afgelost. In de eerste drie jaar (van 2011 tot 2014) mogen clubs een schuld hebben van 45 miljoen. Vanaf 2014 tot en met 2017 mag deze schuld ten hoogste 30 miljoen euro zijn. Vanaf 2017 moeten de clubs quitte spelen. Op dit moment heeft bijvoorbeeld Barcelona een lopende schuld van 442 miljoen euro. Voor Barcelona is dat een groot probleem, maar ook voor clubs met een rijke sjeik als Manchester City zal dit moeilijkheden gaan opleveren. Volgens de reglementen van de Financial Fairplay mogen eigenaars namelijk hun club alleen uit de schuld helpen in ruil voor aandelen, maar dat zal volgens Van Praag niet gaan gebeuren. Aangezien ook de sponsorinkomsten marktconform moeten zijn gaat het een zeer lastig verhaal worden voor de geldverslindende clubs.

Op de langere termijn zorgt het Fairplay-systeem dus voor problemen voor clubs die geld over de balk blijven gooien. De UEFA heeft acht mogelijke sancties om zulke clubs te bestraffen. Onder andere waarschuwingen uitdelen, punten in mindering brengen, prijzengeld innemen en de ultieme straf: geweerd worden van de Champions League. Of de UEFA daadwerkelijk laatstgenoemde maatregel zal inzetten worden dus de nodige vraagtekens bijgezet, maar Platini is goed op weg om te zorgen voor een gezonde situatie in de voetballerij.

Gok wagen

Toch zal Platini naast het licentie-systeem eens goed moeten kijken naar de inkomsten van de Champions League. De kampioen van de Europa League krijgt op dit moment minder geld dan een club uit de Champions League die voor de winterstop wordt uitgeschakeld. Ook het verschil tussen startgeld is enorm; 8,6 miljoen voor deelname aan de Champions League tegenover 1,3 miljoen voor de Europa League. Ook het belachelijke inkomstensysteem van de Champions League (verdeling op basis van televisieinkomsten) zorgt ervoor dat er scheve verhoudingen blijven bestaan.

Sterker nog; de Champions League is een van de hoofdoorzaken dat clubs zich in de schulden werken. De drang naar succes en met name naar het bijbehorende prijzengeld, reclame-inkomsten en geld aan tv-rechten is ontzettend groot. Financiële experts hebben berekend dat het totaal aan inkomsten uit de Champions League kan oplopen tot 75% meer inkomsten dan geld gegenereerd door te spelen in de Europa League. Daar clubs pas vanaf 2017 breakeven moeten spelen (daarvoor mogen ze nog een schuld tot 30 miljoen euro hebben) en inkomsten uit de Champions League zó ontzettend groot zijn lijkt het voor de hand liggend dat clubeigenaren op de korte termijn een gok durven te wagen en absurde bedragen voor spelers zullen betalen om zodoende op de langere termijn te zorgen voor bepalende inkomsten vanuit de Champions League.

Financial Fairplay is een uitstekende oplossing op de langere termijn voor de oneerlijke concurrentie in de voetballerij, maar dan moet Platini wel zijn woorden waar gaan maken en clubs gaan bestraffen als zij hun financiële zaakje niet op orde hebben, ook de grootste clubs. Op de korte termijn zal er, mede door de crisis, minder geld worden uitgegeven aan spelers, maar de grote clubs zullen niet de hand op de knip houden en gaan een gok gaan wagen om de grote spelers tóch binnen te halen om zodoende Champions League vast te blijven stellen.

 

 

About Kars ter Avest