Real Madrid moet jeugdopleiding serieus nemen

Woensdagavond treedt Real Madrid in de Champions League aan tegen Galatasaray. Van de vermoedelijke basiself is alleen Álvaro Arbeloa zelf opgeleid. In tegenstelling tot FC Barcelona, dat dit seizoen een heel elftal met spelers uit eigen jeugd opstelde, maakt Real Madrid namelijk weinig gebruik van de jeugdopleiding. Toch behoort La Fabrica – de bijnaam van de opleiding van Real – tot de beste jeugdopleidingen ter wereld.

José Mourinho heeft weinig aandacht voor spelers uit de jeugdopleiding

Cartera y cartera

Het verschil tussen Barcelona en Real Madrid in filosofie wordt vaak aangeduid als cantera tegenover cartera. Cantera – letterlijk steengroeve – is het Spaanse woord voor jeugdopleiding. Cartera betekent portemonnee. De Catalanen leiden hun spelers op, de Madrilenen kopen ze. Nu is dit erg gechargeerd – Barcelona geeft, zeker de laatste jaren, net zoveel uit als Real Madrid – maar feit blijft dat er zelden jeugdspelers doorbreken bij De Koninklijke. Alleen Iker Casillas en derde keeper Antonio Adán zijn rechtstreeks vanuit de jeugd doorgebroken. Verder zijn rechtsback Arbeloa en rechtsbuiten José Callejón ook door Real opgeleid, maar slechts via een omweg in het eerste team terechtgekomen.

La Quinta del Buitre

Het is niet altijd zo geweest. Het meest succesvolle team in La Liga van de laatste vijftig jaar was het Real Madrid van de tweede helft van de jaren ’80. Dit team werd vijf keer op rij landskampioen en had als kern vijf spelers uit eigen jeugd: Manolo Sanchís, Martín Vázquez, Míchel, Miguel Pardeza en, de naamgever van het quintet, Emilio Butragueño, ook wel ‘El Buitre’ genoemd. Real Madrid-legende Alfredo Di Stéfano was in het seizoen ’83-’84 de coach van Los Merengues en hij was het die de jonge talenten in het eerste elftal liet debuteren. Deze groep jonge spelers bleven de rest van het decennium in het eerste elftal en hielpen coaches als John Toshack en Leo Beenhakker aan grote successen.

Zidanes y Pavones

Het Real Madrid van 1998 tot 2003 was in die jaren de beste ploeg ter wereld. Deze groep spelers, bekend als de Galácticos, won in die periode drie Champions Leagues (1998, 2000 en 2002). De aanwezigheid van sterren als Zinedine Zidane, Luís Figo, Ronaldo en David Beckham, voor astronomische bedragen gekocht, bepaalde grotendeels het imago van Real Madrid in die periode. Ook in die periode was de jeugdopleiding echter een onderdeel van het beleid van de club. Voordat de naam Galácticos was bedacht, werd het beleid aangeduid met de term Zidanes y Pavones. Dit verwees naar Zidane en Francisco Pavón, een jeugdspeler van Real. Het idee was om iedere zomer de beste speler ter wereld aan te trekken en de rest van het eerste elftal aan te vullen met talentvolle  jeugdspelers. Dat dit experiment grotendeels mislukte – voornamelijk door radicaal wanbeleid van Florentino Pérez – doet niets af aan het feit dat de jeugdopleiding van Real een essentieel onderdeel was van de visie die werd uitgedragen door de club. In de jaren daarna waren bleven Iker Casillas, Raúl en Guti als spelers uit eigen kweek de cultuurbewakers van de club.

Verval van de opleiding?

Zoals gezegd zijn er van de huidige selectie slechts twee spelers doorgebroken en kan alleen Iker Casillas op een basisplaats rekenen. De legendarische keeper debuteerde echter in de vorige eeuw (1999). Wat is er mis gegaan met de jeugdopleiding van de Koninklijke? De laatste jaren is slechts verdediger Miguel Torres (nu Getafe) doorgebroken vanuit de jeugd. Hij veroverde in 2006 een basisplaats. Ook hij hield deze plek slechts een jaar vast waarna hij voorbij werd gestreefd door nieuwe aankoop Gabriel Heinze. Hoe kan de opleiding van Real zo weinig eerste-elftalspelers produceren? Is de opleiding zo slecht als hij lijkt? Een blik op de cijfers lijkt dit tegen te spreken. Slechts Barcelona en Olympique Lyon leverden vorig seizoen meer spelers aan de vijf grote competities van Europa. Het zou natuurlijk kunnen dat de opleiding van Real Madrid spelers opleidt die wel goed genoeg zijn voor clubs als Rayo Vallecano of Levante, maar niet voor Madrid. Als we echter kijken naar de clubs waar de door Madrid opgeleide spelers terecht komen, dan blijkt al snel dat ook dit niet klopt.

Roberto Soldado (Valencia), Javi García (Manchester City), Juan Mata (Chelsea), Borja Valero (Fiorentina), Rodrigo (Benfica), Daniel Carvajal (Bayer Leverkusen) zijn allemaal opgeleid door De Koninklijke. Van deze spelers kan bepaald niet worden gezegd dat ze niet goed genoeg zouden zijn voor Real Madrid. Er is dus duidelijk sprake van een ander probleem. Real Madrid leidt consequent uitstekende spelers op, maar ze kunnen de weg naar het eerste elftal niet vinden.

Real Madrid Castilla

Als we kijken naar de loopbaan Juan Mata wordt het probleem meteen duidelijk. In het seizoen ’06-’07 speelde hij voor Real Madrid Castilla, het tweede elftal. In Spanje is er geen speciale competitie voor reserve-elftallen, maar spelen deze teams in lagere divisies. Real Madrid Castilla speelt, net als Barcelona B, in de Segúnda Division. Real Madrid C speelt op het derde niveau, de Segúnda Division B. Idealiter zouden deze teams de laatste voorbereiding moeten zijn een stap naar het eerste elftal. Het talent speelt competitief voetbal en pakt zijn minuten in het eerste waarna het langzaam zijn plaats vindt tussen de andere spelers op het hoogste niveau. Tijdens Mata’s seizoen bij Castilla speelde hij 39 wedstrijden en scoorde hij 10 doelpunten. Hij maakte echter exact nul minuten in het eerste. Die zomer vertrok hij naar Valencia waar hij onder coach Ronald Koeman in de loop van het seizoen een basisplaats verwierf die hij niet meer kwijtraakte tot zijn transfer naar Chelsea.

Dit is geen ongebruikelijk verhaal. Een van Mata’s teamgenoten bij Castilla was Álvaro Negredo. Hij scoorde in 65 wedstrijden in totaal 22 maal en kreeg ook geen enkele kans in het eerste. Nu is Negredo spits bij Sevilla en was hij goed genoeg om mee te gaan naar het EK van 2012. Daniel Carvajal is het meest recente voorbeeld. De rechtsback speelde vanaf zijn tiende bij Real Madrid en was in de seizoenen ’10-’11 en ’11-’12 de aanvoerder van Real Madrid Castilla. Ook hij speelde exact nul minuten voor het eerste. Afgelopen zomer vertrok hij naar Bayer Leverkusen waar hij direct in de basis kwam om daar niet meer uit te vertrekken.

Wat is het probleem?

Een conflict dat José Mourinho had met de coach van Real Madrid Castilla – Alberto Toril  – geeft inzicht in het algehele gebrek aan visie binnen Real Madrid met betrekking tot de jeugdopleiding. Mourinho klaagde over het feit dat Toril een 4-4-2 formatie hanteert, daar waar het eerste gebruik maak van een 4-2-3-1. Dit is uiteraard een probleem, omdat er andere dingen van spelers worden gevraagd in een ander systeem. Laten we voorop spelen dat het exceptioneel onwaarschijnlijk is dat Mourinho anders meer op de jeugd had gefocust dan hij nu heeft gedaan: jeugdspelers inpassen is nooit een kenmerk van hem geweest. Het conflict was een duidelijke poging van Mourinho om zijn eigen straatje schoon te vegen. Toch snijdt de kritiek hout. Het impliceert dat niemand van bovenaf vorm geeft aan de speelstijl. Er is op geen enkele manier een plan te herkennen voor het langzaam introduceren van jeugdspelers. Real Madrid heeft enkele uitstekende middenvelders en verdedigers in de opleiding, maar Mourinho stelt liever huurling Michael Essien op. Het is natuurlijk Mourinho’s goed recht om op te stellen wie hij wil, maar er is geen enkele reden waarom Essien überhaupt onder contract staat in de Spaanse hoofdstad. Het is een combinatie van wanbeleid op een drietal vlakken. De hoofdcoach denkt alleen aan de korte termijn, de coach van het tweede elftal denkt aan eigen succes in plaats van de doorstroming van jeugdspelers en het bestuur laat het gebeuren.

Het gebrek aan eigen jeugd is een groot probleem, maar de oplossing is relatief eenvoudig. In wezen is er met de opleiding zelf niet veel mis. Er worden aan de lopende band uitstekende spelers afgeleverd. Het enige dat Real Madrid nodig heeft om hier gebruik van te maken, is verstandig beleid. Laat elk elftal op dezelfde manier spelen. Maak aan de coaches van Real Madrid Castilla duidelijk dat hun taak is om spelers klaar te stomen voor het eerste. En bovenal, koop niet iedere speler die de coach wil, maar dwing hem om de jeugd een kans te geven. Ook nu is er voldoende talent beschikbaar. Álvaro Morata is zodanig getalenteerd dat zelfs Mourinho hem al een aantal kansen heeft gegeven. Jesé is een linksbuiten zoals ze die bij het eerste nu niet hebben en in José Rodríguez heeft Madrid een van de beste jonge centrale middenvelders van Spanje. Verder gaan er sterkere geruchten dat De Koninklijke Daniel Carvajal terug wil halen deze zomer. De mogelijke contouren van een Real Madrid waarvan de kern wederom uit eigen kweek bestaat zijn zichtbaar, maar afgaande op de recente geschiedenis is het niet ondenkbaar dat deze spelers de komende jaren zullen doorbreken bij andere clubs.

Lange termijn

Als Real Madrid dat wil voorkomen, dan doet het er verstandig aan een tegenwicht te bieden aan Mourinho. De Portugese manager is namelijk direct na zijn aanstelling een gevecht om de technische macht begonnen. Hierin kreeg hij van voorzitter Florentino Pérez alle vrijheid. Dat kostte Jorge Valdano de kop. De opvolger van Valdano, Zinedine Zidane, werd door Mourinho zelf aangesteld en was logischerwijs nooit in staat een echt tegenwicht te zijn. Sinds het vertrek van Zidane is er helemaal geen technisch of sportief directeur in de directie die de lange termijn bewaakt. Daardoor kan de Portugese trainer samen met zijn huismakelaar Jorge Mendes doen en laten wat hij wil.

Mourinho is een intelligente man en dus begrijpt hij dat hij enkel afgerekend zal worden op de prestaties op de korte termijn. Hij heeft geen oog voor de lange termijn. Dat valt hem niet kwalijk te nemen, maar de leiding van Real Madrid des te meer. Als zij de jeugdopleiding serieus willen nemen, moeten ze stoppen met elke wens van de trainer in te willigen. Blijft een langetermijnvisie uit, dan zullen ook de nieuwe sterren uit de eigen opleiding waarschijnlijk ergens anders gaan schitteren.

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter