Maas in wet biedt Barcelona kans onder transferverbod uit te komen

Een dag nadat Barcelona in de Champions League met 1-1 gelijkspeelde tegen Atlético Madrid kreeg de club een zware klap te verwerken. De FIFA legde de Catalaanse club namelijk een zware sanctie op. Vanwege het onrechtmatig contracteren van tien minderjarige spelers uit het buitenland mag Barcelona de komende twee transferperiodes geen aankopen doen. Barcelona ging direct in beroep tegen de straf en een maas in de wet kan wel eens uitkomst bieden.

Er hangen donkere wolken boven Camp Nou

Er hangen donkere wolken boven Camp Nou

Dat vertelt Maarten Fontein aan Catenaccio.nl. Fontein was tot september onderdeel van FIFA-comité dat beslissingen neemt over jeugdtransfers. De voormalig algemeen directeur van Ajax maakte sinds 2008 deel uit van die commissie, die tegenwoordig met Theo van Seggelen, tevens hoofd van de FIFPRO, en Edwin van der Sar twee Nederlandse vertegenwoordigers kent. El Mundo Deportivo, een krant uit Barcelona, maakte er ophef over dat commissielid Pedro Lopez tevens bij Real Madrid actief is. ‘Maar hij kan daar niet eens invloed op uitoefenen’, verklaart Fontein. ‘De leden van het comité komen van alle confederaties en leden kunnen niet oordelen over zaken uit eigen land. Dus Spanjaarden niet over Spaanse zaken en Nederlanders niet over Nederlandse zaken.’

Artikel 19

Barcelona wordt gestraft voor het overtreden van artikel 19. Fontein stond aan de wieg van dat reglement. ‘Ik heb vanuit mijn functie bij de ECA, waar Barcelona ook gewoon deel uitmaakt, nog meewerkt aan de totstandkoming van dat artikel. Dat artikel is gebaseerd op twee ontwikkelingen. Ten eerste zag je dat spelers uit Afrika en Zuid-Amerika naar Europa kwamen om te voetballen, maar vaak waren die na drie maanden alweer verdwenen uit de opleiding. Zo zijn een groot aantal kinderen zoekgeraakt. Daarnaast werden onze jeugdopleidingen leeggeplukt, terwijl uit de cijfers blijkt dat 99 procent niet slaagt en de overige procent dat zijn de Lionel Messi’s van deze wereld. Die slagen onder elk regime.’

In artikel 19 wordt bepaald dat clubs geen spelers onder de achttien jaar mogen aantrekken uit een ander land. Op die regel zijn slechts drie uitzonderingen. Wanneer een spelers binnen een vijftig kilometer afstand van de club woont, mag hij alsnog verkassen. Hetzelfde geldt voor spelers van boven de zestien uit de Europese Unie, vanwege het vrije verkeer van arbeid binnen deze regio. De laatste uitzondering geldt wanneer de ouders van een speler een baan krijgen aangeboden in een ander land. ‘Ouders moeten wel echt aantonen dat ze niet vanwege voetbalredenen verkassen’, benadrukt Fontein. ‘Een speler kan niet meer naar Londen verkassen, omdat zijn vader daar een baan krijgt aangeboden als taxichauffeur.’

Opvallend is dat behalve Barcelona ook de Spaanse bond is aangeklaagd. Fontein kent de reden daarvoor. ‘Het systeem is erop gebaseerd dat de club naar de bond moet gaan om een transfer te melden. Die moet vervolgens net als de bond uit het land waar de speler vertrekt en de club van de vertrekkende speler akkoord gaan met de transfer. Ik ken de exacte zaken niet, want ik heb die niet behandeld, maar uit het feit dat de bond ook wordt aangeklaagd concludeer ik dat de bond heeft zitten slapen of de acties van Barcelona heeft goedgekeurd.’

Barcelona is de eerste grote club die bestraft wordt vanwege artikel 19. ‘Dat is waarschijnlijk om een voorbeeld te stellen’, meent Fontein.

Maas

Die FIFA maakte bekend dat Barcelona gestraft wordt op basis van tien transfers, maar om welke gevallen dat gaat, is niet openbaar gemaakt. Onder de tien zaken valt waarschijnlijk Bobby Adekanye, die op twaalfjarige leeftijd van Ajax overstapte naar de opleiding van de Catalaanse grootmacht. Hij kreeg namelijk vanwege hetzelfde artikel 19 eerder een speelverbod voor Barcelona opgelegd, samen met vijf andere spelers in de jeugdopleiding. Fodé Fofana die afgelopen zomer op elfjarige leeftijd van GVAV Rapiditas naar Catalonië verhuisde behoort mogelijk ook tot die tien transfers.

Vanwege zijn jonge leeftijd kan Fofana echter gebruik maken van een maas in de wet. ‘Spelers vanaf twaalf jaar mogen zich niet zomaar bij een andere club registreren, maar voor de leeftijd van twaalf jaar vindt er nog geen registratie plaats’, verklaart Fontein. ‘Die spelers kunnen zich op hun twaalfde gewoon voor het eerst registreren bij Barcelona en daar valt niets tegen te doen. Dat geldt bijvoorbeeld voor dat elfjarige spelertje van GVAV. Als de tien spelers, waarvan ik niet weet wie het zijn, allemaal binnen die maas van de wet vallen, dan heeft Barcelona een sterke zaak.’

Ook Adekanye behoort mogelijk tot die groep, constateerde Fontein toen hij voor de ECA op werkbezoek ging op La Masia. ‘Daar liep een jongentje rond van twaalf jaar met allemaal Ajax-posters op zijn kamer. Ik vroeg daarnaar en toen werd mij verteld dat zijn vader en moeder hem gewoon op zijn twaalfde hadden aangemeld en dat hij dus voor het eerst geregistreerd werd bij Barcelona. Toen had ik natuurlijk wel door hoe het zat, maar daar is niets tegen te doen. Dat is natuurlijk niet de bedoeling, maar daarvoor moet die wet aangepast worden.’

Opleiding

Toch vindt Fontein het niet terecht dat Barcelona zo makkelijk de zwarte piet krijgt toegespeeld. ‘We moeten ze ook niet te makkelijk veroordelen. Barcelona hanteert namelijk een regel dat spelers die worden binnengehaald in de jeugdopleiding van hun twaalfde tot hun achttiende hun school vergoed krijgen, ongeacht of ze slagen als voetballer. Het échte probleem is dat clubs nu gewoon een hele groep spelers binnenhalen in de hoop dat er eentje slaagt. Daarom pleit ik ervoor de opleidingsvergoeding te verdubbelen van driehonderdduizend euro tot zeshonderdduizend euro per opleidingsjaar. Dan wordt het veel duurder om spelers zomaar weg te plukken.’

Barcelona beroept zich middels een woordvoerder op hetzelfde argument. ‘Onze opleiding voor voetbaltalenten is een voorbeeld voor de hele wereld. De transferregels waarop de FIFA zich beroept, brengen ons alom geroemde model in gevaar.’

Halilovic en Ter Stegen

Het is nog onduidelijk wat het transferverbod voor gevolgen heeft voor de transfers van Alen Halilovic en Marc-André ter Stegen naar Barcelona. De komst van Halilovic werd al aangekondigd op de clubsite, terwijl de naam van Ter Stegen ook al lang rondzingt in Camp Nou. ‘Ik zou me kunnen voorstellen dat transfers die al beklonken zijn gewoon doorgang kunnen vinden’, houdt Fontein een slag om de arm.

Het transferverbod van Barcelona wordt niet opgeschort door het hoger beroep van de Catalaanse club. Slechts een kort geding bij een ‘gewone’ rechter zou uitkomst kunnen bieden, maar Fontein weet dat die weg afgesloten is. ‘Barcelona is een van de clubs die het convenant van de ECA heeft ondertekend, waarin gesteld wordt dat we zaken binnen de voetbalfamilie houden. De zaak wordt dus afgehandeld door de FIFA en de CAS.’

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter