KNVB vervangt de lamme door de blinde

In de media wordt druk gespeculeerd over het vervroegd doorschuiven van Danny Blind als opvolger van Guus Hiddink. In het Algemeen Dagblad wordt zelfs al uitgebreid campagne gevoerd voor de Zeeuw. Het zou echter een bijzonder slecht plan zijn om Blind aan te stellen als bondscoach. In elke functie die Blind in zijn carrière buiten het veld vervulde, faalde hij namelijk opzichtig. Catenaccio doorliep nog eens de loopbaan van Blind op zoek naar bewijs waaruit blijkt dat hij geschikt is voor de functie van bondscoach… en die zoektocht leverde bijzonder weinig op.

Schermafbeelding 2015-06-24 om 21.00.02

Deel I: het begin

kader1

De eerste serieuze baan van Blind is die van directeur spelersbeleid, een functie waar hij na dertien succesvolle seizoenen als speler bij Ajax rechtstreeks mag instromen. Vrijwel direct na zijn aanstelling begint Blind, samen met Wouters, met geld te smijten. Hij telt argeloos omgerekend acht miljoen euro neer voor Nikos Machlas, die hij een bijzonder lucratief contract geeft. Daarnaast gaat hij de fout in met Frank Verlaat; de ervaren verdediger vertrekt een seizoen na zijn komst al voor de helft van de transfersom die Blind voor hem betaalde naar Werder Bremen. Voor een elftal andere spelers, waarvan een enkeling slaagt, tellen Wouters en Blind nog eens twintig miljoen neer. De investeringen betalen zich niet uit; Roda JC en Real Mallorca schakelen Ajax vroegtijdig uit in respectievelijk het bekertoernooi en de strijd om de UEFA Cup. In de Eredivisie behalen de Amsterdammers een ronduit teleurstellende vijfde plaats.

Aankopen van het duo Blind/Wouterse (1999-2000)

Aankopen van het duo Blind/Wouters (1999-2000)

 

Blind houdt het al na zeven maanden voor gezien. Ajax-penningsmeester Arie van Os zegt daarover tegen de Volkskrant: ‘Blind dacht: ik flikker mijn kicksen in de prullenmand en word directeur. Maar dat viel hem tegen. En ons ook’. Blind geeft zelf aan dat hij te weinig mogelijkheden ziet om zich te ontplooien in de functie die hij bekleedt en dat hij graag trainer wil worden. De belangrijkste oorzaak voor zijn vertrek is echter de verslechterde relatie tussen Blind en Wouters. Hoewel ze samen het technisch beleid vormgeven, bekritiseert Blind Wouters openlijk in de media.

kader2

Na alle miskopen en teleurstellingen revancheert Blind zich enigszins door als trainer van de A1 in vijf seizoenen drie keer kampioen te worden. In 2005 krijgt hij promotie: hij volgt Ronald Koeman op als trainer van Ajax 1. Blind zet vrijwel meteen een indrukwekkend record neer: Ajax verliest met liefst 0-4 in eigen huis van PSV, de grootste Amsterdamse thuisnederlaag ooit. In de volgende negen wedstrijden pakt Blind met Ajax echter liefst 24 punten, een indrukwekkende eindsprint waardoor Ajax alsnog tweede wordt (maar nog steeds op grote afstand van kampioen PSV).

Aankopen door Van Geel/Blind (2005-2006)

Aankopen door Van Geel/Blind (2005-2006)

In het volgende seizoen weet Blind niet te overtuigen. Ajax bivakkeert vrijwel het gehele seizoen in de subtop en plaatst zich uiteindelijk ternauwernood voor de voorrondes van de Champions League na een nipte winst op Groningen in de play-offs (2-0-winst en 2-1-verlies). Blind doet de gekste dingen; zo besluit hij in december, op verzoek van de spelers, ineens om een 4-4-2-systeem te hanteren, terwijl hij kort daarvoor nog verkondigde dat Ajax altijd 4-3-3 moet spelen. De omschakeling naar het 4-4-2-systeem pakt niet goed uit, want enkele weken later schakelt Blind weer terug naar het vertrouwde 4-3-3.

Ondanks het winnen van de Johan Cruijff Schaal en de KNVB Beker en het overleven van de groepsfase van de Champions League (in een groep met Arsenal, Sparta Praag en FC Thun) krijgt Blind samen met de rest van de staf zijn congé. Voor de tweede keer sneuvelt Blind vroegtijdig, onder de druk in een functie op het hoogste niveau. De Ajax-directie ziet weinig redenen om de samenwerking met Blind te continueren; naast dat de doelstellingen niet zijn behaald, werd er niet attractief gevoetbald en was er te weinig progressie te zien in de ontwikkeling van de spelers. Ajax haalt in het eerste seizoen onder Blind slechts zestig punten, het laagste aantal van de laatste zestien seizoenen.

Deel II: de terugkeer

kader3

Blind kiest voor een stap terug. In de zomer van 2007 stelt Sparta Rotterdam de Zeeuw aan als technisch directeur met een breed takenpakket om de verdere ontwikkeling van de club te stimuleren. Na de promotie in 2005 kent Sparta Rotterdam een aantal stabiele seizoenen in de middenmoot van de Eredivisie, reden om naar boven te kijken. Blind kan er, in de ogen van de fans, voor zorgen dat Sparta op een hoger niveau brengt en hij krijgt dan ook een een warm onthaal. Hij wordt aangesteld voor de lange termijn en Blind is vastberaden zijn vierjarige contract uit te dienen.

De nieuwe td slaagt er echter niet in de opwaartse lijn door te trekken. Blind investeert een groot deel van het spelersbudget in een reeks miskopen en trekt enkele veteranen, zoals Sander Westerveld en Olaf Lindenbergh, aan. Trainer Gert Aandewiel slaagt er niet in om resultaten te boeken met de matige selectie die hij tot zijn beschikking heeft en Blind ontslaat hem in november, als het seizoen pas enkele maanden bezig is. Als opvolger kiest hij voor Foeke Booy, die de ontwikkeling van Sparta verder laat stagneren. Hij eindigt tweemaal teleurstellend onderin in de middenmoot, terwijl de bedoeling was dat Sparta de weg naar boven opnieuw zou inzetten (een seizoen later, 2009-2010, volgt overigens degradatie in de play-offs onder leiding van Aad de Mos).

kader4

Na één seizoen levert Blind zijn vierjarige contract in om naar Ajax terug te keren: ‘Toen ik een vierjarig contract als technisch directeur tekende bij Sparta Rotterdam was dat in de vaste overtuiging om dat contract ook uit te dienen. (…) Ik heb de afgelopen periode met bijzonder veel plezier bij Sparta gewerkt maar deze aanbieding van Ajax kan ik simpelweg niet laten lopen.’

Aankopen Blind/Van Basten (2008-2009)

Aankopen Blind/Van Basten (2008-2009)

Daarmee krijgt Blind voor de derde keer een belangrijke positie binnen Ajax. Marco van Basten heeft immers behoefte aan een technisch manager die transfer- en contractzaken voor hem kan regelen en daarnaast wil de nieuwbakken trainer zich volledig kunnen focussen op het eerste elftal. Samen met Van Basten laat Blind zich onmiddellijk gelden: hij breekt het Nederlandse transferrecord door zestien miljoen euro voor de pas negentienjarige Miralem Sulejmani neer te tellen. Daarbovenop spenderen ze miljoenen aan miskopen als Rob Wielaert en Ismail Aissati. Enkel Eyong Enoh en Christian Eriksen slagen in Amsterdam.

Ondanks de enorme investeringen kan Ajax de hoge verwachtingen niet inlossen: de club eindigt derde, met name door een lekke defensie. In de beker (derde ronde, FC Volendam) en de UEFA Cup (achtste finales, Olympique Marseille) wordt Ajax vroegtijdig uitgeschakeld. Na een jaar zijn Blind en Van Basten genoodzaakt hun koopdrift te staken, omdat laatstgenoemde ontslag neemt.

kader5

Martin Jol wordt in 2009 de nieuwe hoofdtrainer van Ajax. Danny Blind is tot dat moment technisch manager, hoewel hij Marco van Basten graag had opgevolgd. Jol kiest er voor om Blind weg te promoveren tot assistent-manager, opdat hij zelf meer zeggenschap krijgt over het technisch beleid; daarbij gebruikt hij het argument dat hij Blind graag naast zich heeft op de bank.

Tussen Jol en Blind ontstaat al gauw onenigheid. Dit heeft met name betrekking op Blinds zoon Daley; die komt volgens Danny Blind te weinig aan spelen toe, terwijl Jol hem niet goed genoeg vindt. Bovendien vindt Jol dat Blind er moeite mee heeft om onderscheid te maken tussen de rol van vader en assistent-trainer. In de herfst van 2010, als Johan Cruijff op het punt staat de Fluwelen Revolutie te ontketenen, bericht De Telegraaf zelfs dat Jol en Blind ‘op voet van oorlog leven’. Over Jol zegt Blind dat hij ‘de club kapotmaakt’. Het is een terugkerend patroon: zodra de prestaties tegenvallen, valt Blind de persoon met wie hij werkt af, meestal via de media. Dat deed hij bij Jan Wouters, dat deed hij bij Martin Jol en dat doet hij nu bij Guus Hiddink.

Aankopen door Blind/De Boer (2011-2012)

Aankopen door Blind/De Boer (2011-2012)

In december neemt Jol, wegens tegenvallende prestaties en de toenemende druk, ontslag. Frank de Boer wordt doorgeschoven vanuit de A1; Danny Blind blijft aan als assistent. In januari 2011 krijgt hij daar de functie van technisch manager bij. Blind is samen met De Boer verantwoordelijk voor het aantrekken van onder meer Kolbein Sigthórsson, Theo Janssen en Derk Boerrigter. Aan het drietal, van wie geen enkele speler slaagt, wordt in totaal tien miljoen euro gespendeerd. Het is de vierde keer dat Blind inspraak heeft in het technische beleid – het is tevens de vierde keer dat het technische beleid niet goed uitpakt.

Een half jaar later wordt Blind als assistent vervangen door Dennis Bergkamp, op voorspraak van Cruijff en De Boer. Dat betekent dat Blind slechts de rol van technisch manager bekleedt. Hij blijft nog maar paar maanden in die hoedanigheid bij Ajax, omdat hij in november 2011 besluit zich bij zijn vriend Van Gaal aan te sluiten. Van Gaal moet de nieuwe algemeen directeur worden en Blind technisch directeur, zo hebben president-commissaris Steven ten Have en co achter Cruijffs rug om bedacht. Van november tot maart is Danny Blind derhalve titulair technisch directeur. Doordat het kamp van Ten Have de belangwekkende rechtszaak over de al dan niet terechte aanstelling van Louis van Gaal als algemeen directeur verliest, verdwijnt Blind van het toneel.

Deel III: de overname

kader6

Na een turbulente periode bij Ajax vindt Danny Blind al snel een nieuwe baan. Van Gaal is uit op eerherstel bij Oranje na het mislopen van het WK in 2002 en zorgt ervoor dat Blind zijn assistent-trainer wordt. De twee werkten voor het eerst samen bij het Ajax van de negentiger jaren, toen Blind als aanvoerder de Champions League omhoog mocht liften. Het is niet de eerste keer in Blinds carrière dat Van Gaal hem aan een goede baan helpt; in 2005 werd Blind  bij Ajax tot hoofd jeugdopleidingen benoemd en als de eerder besproken rechtzaak niet was verloren, was Blind ook Van Gaals rechterhand bij Ajax geweest in 2011.

Onder Van Gaal bij Oranje geniet Blind misschien wel zijn grootste succes sinds hij zijn voetbalschoenen in de wilgen hing; het Nederlands elftal wandelt redelijk eenvoudig door de WK-kwalificatie heen en eindigt verrassend derde op het WK. Van Gaal en Blind behalen deze uitstekende prestaties door zich aan te passen aan de tegenstander – het systeem en de tactiek verschillen in Brazilië bijna per wedstrijd. Het is niet duidelijk hoe groot de invloed van Blind op de prestaties is – wel duidelijk is dat Oranje ondanks het aanblijven van Blind na het vertrek van Van Gaal als een kaartenhuis in elkaar stort.

In 2014 maakt de KNVB bekend dat Guus Hiddink de nieuwe bondscoach wordt van het Nederlands elftal. Danny Blind blijft zitten als assistent-manager, maar zijn rol wordt groter dan bij Van Gaal. Hij neemt bijna alle taken op zich, behalve de perspraatjes en de eindverantwoordelijkheid. Hiddink gaat hem tot 2016 opleiden tot bondscoach, waarna Blind het stokje overneemt en hoofdtrainer wordt voor het WK. De KNVB maakt een merkwaardige beslissing door Blind alvast aan te stellen; het maakt de bond immers veel minder flexibel bij veranderde omstandigheden, zoals tegenvallende prestaties of het wegvallen van chemie bij tussen de coachende staf en de spelers.

Bij Nederland begint Hiddink als eindverantwoordelijke met nederlagen tegen Italië (2-0) en Tsjechië (2-1). Het vertoonde spel stelt tweemaal hevig teleur. Hier en daar wordt al gesuggereerd dat Hiddink niet de juiste trainer voor dit Nederlands elftal zou zijn. Als Nederland in oktober ook nog eens van IJsland verliest, wordt de druk op Hiddink groter. Hiddink zou het na enkele maanden alweer voor gezien willen houden. Door de constructie die de KNVB met Hiddink en Blind heeft bedacht, is de bond geketend. Er zijn amper opties die met goed fatsoen kunnen worden gekozen en geen coaches beschikbaar die de rol van Hiddink zouden kunnen overnemen. Blind zou per direct de taken van Hiddink kunnen overnemen, maar dat is in botsing met de opgezette constructie van de voetbalbond; eerder werd Blind immers nog niet klaar geacht voor het grote werk.

Hiddink mag derhalve op zijn post blijven zitten. Na de winterstop is het echter niet veel beter; hoewel er wordt gewonnen van Spanje en Letland, blijven vooral de matige wedstrijden tegen Turkije (1-1) en de VS (3-4) hangen. En dus komt de geruchtenmachine weer op gang (aan de berichten in de media lijkt Blind zelf bij te dragen, zoals hij eerder bij Wouters en Jol deed). Hiddink houdt Nederland de hele zomer in spanning over zijn toekomst.

Hoe nu verder?

Van Gaal en Hiddink loven het vakmanschap van Blind, en de laatstgenoemde geeft hem niet voor niets steeds meer verantwoordelijkheden. De spelers voelen zich meer één met Blind, die qua beleving dichter bij hen staat dan de veel oudere Hiddink, en de KNVB is enthousiast over hem. De bond overweegt hem deze zomer al tot bondscoach te benoemen, hoewel dat aanvankelijk pas in 2016 zou gebeuren.

De vraag is of dat wel zo verstandig is. Vanaf het moment dat Danny Blind afscheid nam als voetballer in 1999 bestaat zijn carrière uit een aaneenschakeling van ongelukkige dienstverbanden. In vrijwel geen enkele functie op zijn indrukwekkende cv heeft hij bewezen klaar te zijn voor de verantwoordelijkheid van bondscoach. Of hij nu hoofdcoach van Ajax, technisch directeur bij Sparta of technisch manager bij Ajax was, Blind slaagde er geen enkele keer in om een voldoende te scoren. Danny Blind was verantwoordelijk voor het verkwanselen van miljoenen aan miskopen bij Ajax en heeft de opmars van Sparta naar de middenmoot van de Eredivisie in één seizoen stopgezet. Daarnaast wekt hij de indruk achterbaks en oncollegiaal te werk te gaan.

In tegenstelling tot bij de aanstelling van Hiddink en Van Gaal, die zich met zeer succesvolle en rijke carrières als coaches ruimschoots hebben bewezen, zijn er maar weinig redenen om aan te nemen dat Danny Blind geschikt is voor het bondscoachschap. Sterker nog, volgens Hiddink vervult Blind nu al alle taken van een bondscoach bij het Nederlands elftal, wat wil zeggen dat zaken als tactiek, wedstrijdvoorbereiding en trainingen grotendeels in zijn handen liggen. Blind is dus zelf debet aan de tegenvallende resultaten van het Nederlands elftal. Welke reden is er dan nog om aan te nemen dat Oranje beter gaat presteren als hij alléén eindverantwoordelijk is?

De tragiek is dat de KNVB ondertussen weinig andere opties heeft dan het vervangen van de lamme door de blinde, met als gevolg dat de Nederlandse voetbalfans de komende jaren opgescheept zitten met een bewezen prutser.

Vond je dit artikel leuk? Overweeg dan eens om het artikel als bedankje aan de auteur aan te schaffen met de Blendleknop hieronder!

About Philip Schreurs

Philip (1999) is de jongste van de redactie, maar waarschijnlijk ook de meest getalenteerde. Hij specialiseert zich in de Eredivisie. Volg Philip op Twitter | Meer artikelen van Philip