Just Fontaine, vergeten topspits

Het is een vaste vraag op een voetbalquiz: welke speler maakte de meeste doelpunten op één WK en hoeveel maakte hij er precies? Het antwoord is: Just Fontaine met dertien doelpunten. Maar wat voor voetballer Fontaine eigenlijk was, daar hoor je eigenlijk veel te weinig over. Fontaine is namelijk één van de beste spitsen, die op de aardbol hebben rondgelopen. Echte waardering heeft hij hier echter bijna nooit voor gehad en dus is het tijd om kennis te maken met de man van dertien doelpunten op één WK.

Fontaine op de schouders

Fontaine op de schouders

De mensen die Fontaine kennen als voetballer, zien hem vaak als Fransman. Toch klopt dit eigenlijk niet, want Fontaine was eigenlijk een Marokkaan. Weliswaar een Marokkaan uit Frans Marokko, maar toch zeker wel een Marokkaan. Hij begon zijn carrière ook in Marokko, waar hij speelde voor AS Casablanca. Veel is er niet bekend over deze periode in zijn carrière, maar dat hij er veel gescoord zou hebben, lijkt buiten kijf te staan. Fontaine scoorde namelijk altijd en overal.

Ook OGC Nice, uit Frankrijk, viel dit in 1953 op en Fontaine vertrok naar de Franse club. In Frankrijk was hij binnen de kortste keren een legende. In 24 wedstrijden maakte hij zeventien doelpunten en ook de bondscoach kon niet meer om hem heen. Tegen Luxemburg debuteerde Fontaine meteen met een hattrick tegen Luxemburg. Het was maar een kleine voorbode op zijn succes in het nationale elftal, want hij scoorde in 21 wedstrijden voor het Franse elftal maar liefst dertig keer. Desondanks mocht Fontaine niet meer naar het WK van 1954. Frankrijk werd op dat WK in de eerste ronde direct uitgeschakeld en de vraag zou altijd blijven hoe het zal zijn gegaan met Fontaine.

Fontaine maakt zijn zoveelste treffer

Fontaine maakt zijn zoveelste treffer

Ondanks het mislopen van het WK bleef de roem van Fontaine in Frankrijk groeien. Nadat twintig doelpunten nog niet genoeg waren voor een kampioenschap, bezorgde Fontaine Nice met zeven doelpunten in zeventien duels toch het kampioenschap. Ondertussen maakte Stade Reimes internationaal furore door de finale van de Europa Cup I te halen en dat stelde ze in staat om Fontaine te halen. Na drie seizoenen, 44 doelpunten, één beker en één kampioenschap nam Fontaine afscheid van Nice.

Bij Stade Reimes moest hij Raymond Kopa doen vergeten, die de transfer had gemaakt richting het grote Real Madrid. In zijn eerste seizoen scoorde Fontaine er meteen op los, maar het leverde Stade Reimes niets op. Zijn dertig doelpunten in de competitie konden Stade Reimes namelijk niet aan het landskampioenschap helpen. Een seizoen later kwam Fontaine echter op zijn sportieve hoogtepunt, we praten over het seizoen 1957/1958. In 26 competitiewedstrijden maakte hij 34 doelpunten en hij leidde zijn ploeg hiermee naar de landstitel. Ook in de beker was hij van doorslaggevende waarde en dus bezorgde hij zijn ploeg de dubbel. Hierdoor kon ook de Franse bondscoach niet meer om Fontaine heen en de spits mocht gaan schitteren op het WK van 1958.

Fontaine was een nette man

Fontaine was een nette man

In Zweden werd Fontaine, na zijn briljante prestaties in de competitie, ook de ster van het WK. Al hoewel zo’n vijftig jaar later Pelé vaak als de absolute ster van dat WK wordt aangeduid. In zijn eerste wedstrijd op een WK maakte Fontaine meteen naam. Met een hattrick hielp hij zijn ploeg op indrukwekkende wijze langs Paraguay, dat uiteindelijk met 7-3 op de knieën moest. Drie dagen later kon Fontaine een nederlaag tegen Joegoslavië echter niet meer voorkomen. Ondanks zijn twee treffers ging Frankrijk namelijk met 3-2 onderuit. Mede dankzij een nieuw doelpunt van Fontaine werd er gelukkig gewonnen van Schotland en Frankrijk plaatste zich op doelsaldo als eerste voor de kwartfinale.

Daarin trof Frankrijk het uiterst zwakke Noord-Ierland en een overwinning kon dan ook niet uitblijven. Mede dankzij twee doelpunten van Fontaine werden de Nood-Ieren met 4-0 opzij gezet. In de halve finale wachtte het Brazilië van Pelé. Een doelpunt van Fontaine hield Frankrijk nog een tijdje in de wedstrijd, maar uiteindelijk moest Frankrijk met 5-2 het hoofd buigen. Mede dankzij een hattrick van de jonge Pelé. Frankrijk mocht nog wel tegen West-Duitsland om de derde plaats spelen. Met vier doelpunten leidde Fontaine zijn ploeg naar een 6-3 zege en bracht hiermee zijn totaal op dertien doelpunten in zes wedstrijden. Een gemiddelde dat nooit meer evenaart zou worden.

Na zijn fantastische WK ging het echter bergafwaarts met Fontaine. Ondanks zijn nog steeds jonge leeftijd, 25, kon hij nog maar twee seizoenen zijn oude niveau halen. Toch schitterde hij tijdens het seizoen 1958/1959 nog eenmaal op het allerhoogste niveau,de Europa Cup I. In zijn eerste wedstrijd in de Europa Cup maakte Fontaine voor het gemak meteen vier doelpunten en zijn tweede wedstrijd leverde er ook direct twee op. Ook in het tweeluik met HSK Helsinki trof Fontaine tweemaal het doel en met twee doelpunten in de slotfase tegen Standard Luik, bracht Fontaine zijn team naar de halve finale. Vanaf dat moment kon Fontaine echter geen indruk meer maken en in de finale was Real Madrid ook met 2-0 te sterk.

Zo eindigt één van de beste spitsen aller tijden zonder grote titel op zijn naam. In 1960 en 1962 zou hij Stade Reimes nog wel aan zijn tweede landstitel helpen en hiermee bracht hij zijn totaal op vier landstitels. Doordat zijn laatste twee seizoen vol blessures waren, 1960-1962, besloot één van de beste spitsen aller tijden op zijn 29e te stoppen. Na precies tweehonderd competitieduels in Frankrijk, met daarin 165 doelpunten. Toch zullen we Fontaine vooral herinneren aan zijn tien doelpunten in acht Europa Cup I duels. Ter vergelijking Cruijff maakte er in 41 duels 19 en Eusebio in 75 duels 57. Neem daarbij zijn dertien doelpunten tijdens het WK van 1958 in gedachten, Pelé maakte er zes, en je weet dat Fontaine een vergeten topspits is. Helaas, want hij zou wel wat meer eer verdienen.

Fontaine in een moment van ultiem geluk

Fontaine in een moment van ultiem geluk

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter