Hoe Messi een schim van zichzelf werd

‘Messi is een schim van zichzelf’, NOS-commentator Jeroen Grueter sprak uit wat veel mensen dachten. Lionel Messi liet het tegen Bosnië-Herzegovina weer niet zien op het allerhoogste podium. Maar opeens was daar die bevlieging. De Argentijn liep een paar tegenstanders voorbij alsof ze er niet stonden en schoot raak via de binnenkant van de paal. Toeval? Nee, het gevolg van een tactisch concept.

Typisch beeld van Lionel Messi in de eerste helft: hopeloos verloren in een zee van tegenstanders.

Typisch beeld van Lionel Messi in de eerste helft: hopeloos verloren in een zee van tegenstanders.

Teamsport

Zelfs een buitengewoon getalenteerde speler als Messi is namelijk afhankelijk van zijn medespelers en misschien nog wel belangrijker: zijn trainer. Voetbal is immers een teamsport en in je eentje ben je kansloos tegen een muur van verdedigers, zelfs als je Messi heet.

En dus richtte Pep Guardiola in zijn tijd bij Barcelona zijn elftal steeds meer in op de Argentijnse vedette. Hij haalde hem van de rechterflank naar de as van het veld. Barça perfectioneerde van 2008 tot 2012 een tactiek die erop gericht was Messi in een direct duel met een verdediger van de tegenstander te laten komen. Dat lukte steeds beter en Messi kon zijn kunstje steeds vaker uitvoeren. In het jaar voor Guardiola maakte hij zestien doelpunten, in het laatste seizoen onder zijn leermeester tekende hij voor 73 goals.

Dat de productie van Messi sinds het vertrek van Guardiola is teruggelopen, lijkt nogmaals te bevestigen dat zelfs hij afhankelijk is van een tactisch strijdplan. Messi is een ongekende doelpuntenmachine, maar zonder de juiste instellingen gaat de motor ook bij hem niet lopen.

Vermoord

En zo kon het gebeuren dat de Argentijnse bondscoach Alejandro Sabella met zijn spelconcept zijn kip met de gouden eieren vermoordde. Zoals vier jaar eerder Diego Maradona, die niet voor niets overal geflopt is als coach, dat al deed. Sabella koos voor een ultradefensieve 5-3-1-1 formatie, waarbij Messi in de rug speelde van de enige spits Sergio Agüero. Doordat de opbouw van Argentinië moeizaam verliep, zakte Messi veelvuldig in om het spel te gaan verdelen.

Argentinië voor rust

Argentinië voor rust

Een ondankbare taak, want veel eer viel er voor hem niet te behalen. Als hij al de bal kreeg aangespeeld, dan was dit in een kansloze situatie. Rond de middellijn, of zelfs ver daarvoor, met twee mandekkers in zijn nek en nog eens zes Bosniërs daarachter om rugdekking te geven. Dan kun je Messi heten en de beste voetballer ter wereld zijn, maar dan begin je aan een hopeloze missie. Zeker als je teamgenoten zich ook niet aanbieden als afspeelmogelijkheid. Met een vriend als Sabella heeft Messi geen vijanden meer nodig.

Ook voor Lionel Messi is het een kansloze missie om vanuit dit soort posities gevaarlijk te worden.

Ook voor Lionel Messi is het een kansloze missie om vanuit dit soort posities gevaarlijk te worden.

Toch waren die haters er in overvloede. Analisten vielen over elkaar heen om de slechte prestaties van Messi te duiden met drogredeneringen. ‘Messi oogt ongeïnteresseerd’, vertelde Celtic-manager Neil Lennon op de BBC. Ook op Twitter waren de meningen snel gevormd: de Argentijnse vedette was lui geworden en had er geen zin in. Messi zou bovendien niet kunnen zonder Xavi en Andrès Iniesta, al gaven zijn tien goals in de WK-kwalificatiereeks daar geen blijk van.

Wederopstanding

Opmerkelijk genoeg waren na de hervatting al deze problemen als sneeuw voor de zon verdwenen, waarvan de fantastische treffer van Messi in de 65ste minuut waarschijnlijk het beste voorbeeld was. Maar dat was niet alles: hij bracht in totaal vier keer een medespeler in schotpositie, waarmee hij koploper is op dit WK. En passant liep hij zeven maal een tegenstander voorbij, wat verder alleen de Braziliaan Oscar lukte.

 

Argentinië na rust

Argentinië na rust

Maar wat lag er ten grondslag aan de wederopstanding van Messi? Had Sabella hem met een donderspeech eindelijk op scherp gekregen? Nee, Argentinië wisselde halverwege twee keer en ging spelen in een 4-4-2 systeem met een ruit op het middenveld. Plots had Messi voorin een extra aanspeelpunt en tegelijkertijd werd de aandacht van de verdedigers afgeleid.

Het gevolg was logisch. Opeens kwam Messi wel in directe duels met opponenten en dan kan hij zijn buitengewone klasse aan de bal laten zien. Als het Argentijnse wonderkind op de juiste manier gebruikt wordt, dan slaat hij ook op een WK toe. Daar kan ook Bosnië-Herzegovina inmiddels over meepraten.

Conclusie

Of Messi dit eindtoernooi definitief in de voetsporen van zijn landgenoot en idool Maradona treedt, hangt niet af van zijn vorm of motivatie, maar heeft alles te maken met de manier waarop hij gebruikt wordt. Zijn lot ligt in handen van trainer Sabella en gezien de wedstrijd tegen Bosnië-Herzegovina is het maar de vraag of dat goed nieuws voor Messi is.

Het tactische strijdplan van zijn coach maakte Messi namelijk tot een schim van zichzelf. En dat is niet alleen doodzonde voor zijn carrière, maar ook voor de vele mensen voor de buis die betoverd willen worden door geweldige dribbels en fantastische doelpunten van de 26-jarige Argentijn.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter