Hoe Frank de Boer zijn frons verloor

Daar staat hij dan. Hij kijkt blij. Voor de derde keer op rij de landstitel. Frank de Boer. Een winnaar. Een winnaar die relaxt overkomt. Hij is verworden tot een man met verscheidene emoties. Tegenwoordig is hij een man die kan huilen. Ook om kleine dingen. Recentelijk biechtte hij op dat hij ‘kan volschieten van een klein meisje dat tijdens een talentenshow op tv prachtig staat te zingen’.
Hij is een man die kan juichen, een man die kan chillen.

Frank de Boer viert het behalen van de lanstitel

De meeste mensen zijn alweer vergeten dat hij nooit zo was. Maar goed, mensen vergeten wel vaker dingen. Wie was bijvoorbeeld de eerste hond in de ruimte? (Laika) Wie won de gouden medaille bij de Olympische Spelen van ’88 in Seoul, nadat Ben Johnson was gediskwalificeerd? (Carl Lewis) Of, wat is het antwoord op al uw vragen? (Boy Waterman)

Een ander iets wat veel mensen zijn vergeten: Frank de Boer verloor de ‘De Grote Baarmoeder-race’ van zijn broer Ronald. Frank zijn gebrek aan snelheid werd dus al snel duidelijk. Je zou kunnen zeggen dat het hem altijd heeft achtervolgd. Op het veld was hij altijd één van de langzaamste. Kortweg: Frank de Boer was een geboren langzame verliezer. Vandaar de frons. Frank was niet erg blij met zichzelf.

Franks leven werd er niet beter op toen hij professioneel ging voetballen. In het seizoen 88/ 89 rondde hij de Ajax-opleiding af, een seizoen later dan zijn broer Ronald. Hij kreeg ook een lager cijfer dan zijn tweelingbroer (Frank kreeg 4, Ronald altijd 7 of hoger). Ronald kreeg de kans om in Twente de bloemetjes buiten te zetten. Frank moest blijven. Terwijl Ronald genoot van zijn vrijheid tijdens zijn vakantie, moest chagrijnige Frank een UEFA Cup finale spelen. Je weet wel, die minst belangrijke Europese beker. Niet één wedstrijd, nee, twee. Tegen Torino. Het enige wat nog een beetje troost bood was dat de finale wel werd gewonnen. Maar de hoogtijdagen op sportief vlak kwamen pas toen Ronald weer terugkeerde in, 1993.

Samen wonnen ze in drie achtereenvolgende jaren de titel. Al moest Frank er wel harder voor werken. Daar waar Ronald af en toe een wedstrijdje vrij kreeg, moest Frank elke keer weer aan de bak voor zijn geld.  Met Ajax wonnen ze de Champions League en de Wereldbeker voor clubs. Frank was niet bepaald essentieel in het succes: Kluivert scoorde de winnende goal tegen AC Milan en Danny Blind verzilverde de winnende penalty tegen Gremio.

Maar goed, alles bezien had Frank het prima naar zijn zin. Hij had een redelijke baan, een redelijk inkomen en genoot aanzien. Maar de frons bleef. Alsof hij voorzag wat er de jaren erop zou gebeuren.

Want de reeks van succes kwam snel tot een eind. Slechts één landstitel voor de Amsterdammers in de drie jaar die volgden op al het succes. En om dingen nog erger te maken; Frank en Ronald de Boer waren ook niet meer de beste Frank en Ronald de Boer-imitators, radiopresentator Edwin Evers deed ze beter na dan zijzelf. En om de ellende compleet te maken spanden zij ook nog een rechtszaak aan tegen hun club in een poging een transfer naar Barcelona te forceren. Zoals je zou kunnen verwachten verloren ze de rechtszaak (het zijn natuurlijk geen echte winnaars). Uiteindelijk liet Ajax ze toch gaan, de tweeling ging in de winter van 1999 naar Barcelona. Frank werd er niet blijer van.

Aangezien hij het Nederlandse weer gewend was, voelde Frank zich nooit volledig op zijn gemak in de Spaanse hitte. Na vier-en-een-half jaar was zijn frons verbrand en had hij er genoeg van. Overigens was ondertussen zijn interlandcarrière allesbehalve indrukwekkend. Een assist in ’98 op Dennis Bergkamp riep een vraag op. Moet Frank altijd op anderen vertrouwen om de klus te klaren? De pass was aardig, maar uiteindelijk deed Dennis Bergkamp weer al het werk.

Het antwoord kwam twee jaar later op het Europees Kampioenschap in eigen land, in de halve finale tegen Italië. Frank de Boer nam eindelijk eens verantwoordelijkheid. Hij bood zich aan als penaltynemer toen Oranje een penalty kreeg in de 37e minuut. Hij faalde. Daarna probeerde hij het weer toen de wedstrijd na extra tijd beslist moest worden met strafschoppen. En weer faalde hij. Frank de Boer voegde daarmee een nieuw verliezersrecord aan zijn collectie toe, aangezien hij de eerste speler is die ooit zowel in reguliere tijd als in de penaltyreeks een strafschop mist op een groot internationaal toernooi. Deze prestatie liet de natie zo verward achter dat ze vergaten om Ierland en Portugal te verslaan op weg naar het Wereldkampioenschap in Zuid-Korea en Japan. En zo miste Nederland voor het eerst in veertien jaar weer eens een groot toernooi. Frank de Boer zijn frons was weer gerechtvaardigd.

Hij maakte nog wel deel uit van de selectie tijdens het EK van 2004, maar speelde slechts een rol als wissel. Frank de Boer eindigde zijn interlandcarrière met 112 interlands, destijds een record. Hij scoorde daarin dertien doelpunten. Hetzelfde aantal als zijn broer Ronald, maar die had daar natuurlijk weer minder wedstrijden voor nodig. Eén van de weinige dingen waar Frank trots op was, dat record dus, werd hem al snel afgenomen door ‘zijn vriend’ Edwin Van der Sar, die uiteindelijk 130 caps achter zijn naam heeft.

Terug naar zijn club carrière. Na Barcelona besloot hij naar een land te willen verhuizen waar het minder warm zou zijn. Hij faalde, want hij kwam in Turkije terecht, bij Galatasaray. Hij bleef er slechts een half jaar, aangezien hij wegsmolt als een ijsje op een hete zomermiddag. Ronald was in de tussentijd naar Glasgow gegaan, een logischer keus voor mensen die het Nederlandse weer gewend zijn. Maar Frank realiseerde zich niet dat Schots weer net zover afstaat van Nederlands weer als het Turkse. Al die regen! En al die wind! Een laatste poging om buiten de landsgrenzen een ‘thuis’ te vinden bracht de broertjes naar Qatar. The airconditioning zorgde ervoor dat het ondanks de hitte prima vertoeven was en Frank had het voor even zelfs naar zijn zin. Met de nadruk op ‘voor even’, want aangezien Frank niet zo’n flexibele vent was als zijn broer verlangde hij al snel weer naar het Nederlandse. Hij besloot dan ook terug te keren. Terug naar Noord-Holland, terug naar zijn roots.

De terugkeer in Nederland gaf Frank een hele nieuwe waardering van zichzelf en zijn land. ‘Zo slecht is het hier niet’,  dacht hij, ‘en de mensen waarderen me meer dan eerst’. Hij kreeg een baan als jeugdcoach bij Ajax. Ooit een plek waar hij verschrikkelijk graag weg wilde, nu een plaats waar hij verschrikkelijk graag terugkeerde. Ook werd hij assistent van bondscoach Bert Van Marwijk. Het echte reizen was gedaan. Enkel af en toe een tripje naar het buitenland, maar het grootste gedeelte van de tijd dichtbij Gaarderen, bij zijn vakantiehuisje.

Het leven van Frank begon er ineens wat zonniger uit te zien. De frons verdween langzaam aan. Hij hoefde bijna nooit meer naar het (warme) buitenland, hij hoefde niet meer te rennen voor zijn geld. Hij kon gewoon stil staan en anderen aan het werk zetten, vervolgens thuiskomen, bij zijn kinderen en zijn vrouw, om daar weer aan te schuiven voor een ouderwets Hollands eten. Uit het niets begon Frank af en toe zelfs te glimlachen.

Een aanbod van FC Groningen in 2010 om hun manager te worden sloeg hij vriendelijk doch dringend af. ‘Groningen is 200 kilometer van ‘mijn’ regio, dat is haast buitenland!’ zal Frank gedacht hebben.

Zes maanden later kwam Ajax zonder manager te zitten. Frank de Boer werd gevraagd en hij verzilverde de kans. Frank werd de baas bij Ajax. En hij voelde zich ook eindelijk een baas. Een baas met emoties die hij nog nooit eerder had gevoeld. Hij liet het chagrijn varen en omarmde dingen als humor en gevoeligheid. Frank wist ineens wat huilen was. Nu, twee-en-een-half jaar verder, heeft hij drie landstitels op rij gepakt, iets wat alleen Michels en Van Gaal eerder deden met Ajax.

Michels en Van Gaal. Twee managers die zichzelf winnaars mogen noemen. Na een carrière uit het verliezen te hebben gemaakt, was Frank nu eindelijk een winnaar geworden. Het enige wat hij recentelijk nog heeft verloren, is zijn verliezersschap. En zijn frons.

About Michiel Jongsma