Het geheim van de focus

We kunnen er de laatste tijd niet meer om heen: de focus van Bert van Marwijk. Na iedere wedstrijd wordt de focus verlegd naar de volgende wedstrijd en voor iedere wedstrijd gaat het alleen over diezelfde focus. Het is inmiddels een soort toverwoord geworden binnen het Nederlands elftal: focus, focus en nog eens focus. Toch lijken slechts weinigen te weten wat dat kleine woordje nou betekent, laat staan wat het betekent in de praktijk. Daarom is het, vlak voor de finale van het wereldkampioenschap, eens een keer tijd om iets dieper in te gaan op die focus, want wat is het nu eigenlijk?

Focus is het toverwoord van Van Marwijk

Focus is het toverwoord van Van Marwijk

In feite is focus niet meer dan het gevaarlijke spelletje wat je vroeger als kind wel eens deed. Met je vergrootglas bundelde je zonnestralen samen op bijvoorbeeld een houtje, waarmee je uiteindelijk een vuurtje kon laten ontstaan. Zwakke signalen die geconcentreerd worden in een brandpunt, dat is de essentie van focus.

De focus waar Bert van Marwijk het altijd over heeft is echter de Cruijffiaanse focus. Die focus heeft te maken met wat Cruijff zal noemen ‘teamtechniek’. Zoals je voor alle termen die Cruijff gebruikt eigenlijk het woord team zal moeten zetten, aangezien ‘El Salvador’ altijd praat over processen die zich binnen een team afspelen. In de teamtechniek draait het om het samenbundelen van de krachten binnen een team tot de samenwerking op het veld, waarbij je alle afleidingen van dat proces buiten poort dient te zetten. Dat is wat onze bondscoach daadwerkelijk bedoelt met focus. Bij dit Nederlandse elftal ligt deze focus dus op het winnen van de wereldtitel.

Deze Cruijffiaanse focus bestaat uit twee kernen. De eerste is: houd het simpel. Het simpel houden is namelijk essentieel om een team goed te laten functioneren. Ten eerste is de simpelste oplossing essentieel bij het verzorgde voetbal. Als een speler altijd kiest voor de meest logische en simpelste oplossing, kunnen zijn medespelers een paar stappen vooruit denken, waardoor ze in iedere situatie in het voordeel zullen zijn. Daarnaast zorgt simpel voetballen ervoor dat je minder fouten zult maken en je dus meer wedstrijden zal winnen. In de praktijk is dit ook heel erg simpel toe te passen. Spelers moeten zich voor de wedstrijd focussen door heel goed te weten welke oplossingen ze kiezen in welke situatie, maar nog belangrijker: nadenken over wat voor oplossingen je medespelers kiezen in welke situaties en hoe je ze daarbij kan ondersteunen. Het is het proces wat Van Gaal imagineren noemt. Maar de focus stopt niet bij de aftrap: ook tijdens de wedstrijd moet de speler kiezen voor de meest logische oplossing, negentig minuten lang.

Ooijer viel tegen Brazilië moeiteloos in

Ooijer viel tegen Brazilië moeiteloos in

De tweede kern gaat over het concentreren op de kerntaken. Een speler moet hoe dan ook voldoen aan zijn kerntaken en daar moet dan ook altijd zijn prioriteit liggen. Ieder individu binnen het elftal moet van te voren weten wat van hem gevraagd wordt in de komende wedstrijd, ook de bankzitters. Het succes van de focus is het best te illustreren tijdens de wedstrijd Nederland-Brazilië, toen André Ooijer plots in moest vallen voor Joris Mathijsen. Ooijer wist wat van hem gevraagd werd, Luis Fabiano uitschakelen, richtte zich op zijn kerntaken en kon zo zonder problemen invallen voor Mathijsen. Mathijsen heeft ten opzichte van Ooijer misschien extra kwaliteiten, maar het gaat uiteindelijk om de kerntaken, die zowel Ooijer als Mathijsen kan uitvoeren. Dat is de focus waar Bert van Marwijk het dus altijd over heeft.

Spelers van dit Nederlands elftal moeten mentaal gewoon optimaal in orde zijn, ze moeten optimaal gefocust zijn. Dat heeft dus enkel te maken met het simpel spelen en het concentreren op de kerntaken, oftewel: doen waar het team je voor nodig heeft. Als jij een slechte dag hebt, moet je ervoor zorgen dat dit niet afstraalt op het hele elftal. Dat is tijdens dit toernooi tot in de perfectie uitgevoerd. Slechts enkele spelers verkeren in hun absolute topvorm en toch is dit Nederlands elftal nagenoeg onverslaanbaar. Sterker nog: men is eigenlijk al sinds het aantreden van Bert van Marwijk bijna onverslaanbaar en dat, hoe opmerkelijk ook, dankzij de focus van Johan Cruijff. Niet voor niets meldt Van Marwijk altijd dat hij geïnspireerd is door het legendarische team van 1974. Juist de gedachtegang die in dat team heerste zorgt ervoor dat ook dit Nederlands elftal onverslaanbaar. Zowel toen als nu draait alles om dat ene simpele woord: focus.

Dirk Kuyt kan zich iedere wedstrijd optimaal focussen

Dirk Kuyt kan zich iedere wedstrijd optimaal focussen

Dat het voetbal deze keer iets minder goed verzorgd is maakt niet uit, waar het om gaat is die wereldtitel en die is nu binnen handbereik. Zondag telt er dan ook maar één ding: focus, focus en nog eens focus. Als de spelers dat begrijpen, staan we zondag met die wereldbeker in onze handen. Pas dan is de cirkel, die in 1974 is begonnen met Cruijff en Michels, echt rond.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter