“Goed voetbal speel je niet op de counter”

In de Spaanse voetbalkrant Marca is een interessant interview verschenen met Cesar Luis Menotti. De Argentijn, bondscoach van het nationale team dat in 1978 wereldkampioen werd, deelt zijn voetbalvisie over twee van de grootste clubs van dit moment; Real Madrid en ex-werkgever Barcelona. Hier vind je een vertaling van dat interview, dat zeker de moeite waard is, en voor een andere kijk op het voetbal van de twee grootmachten zorgt.

Menotti op archiefbeelden

Je hebt je kritisch uitgelaten over de manier waarop Mourinho zijn ploegen laat spelen. Denk je dat dit Real goed speelt?
Ja, ik zou zeggen van wel. Mourinho heeft ervoor gezorgd dat Madrid een beter veldspel heeft, en bovendien heeft hij meer technische antwoorden dan wie dan ook in de competitie gevonden. Kaká heeft zijn ‘jus’ weer terug, Di Maria komt prima uit de verf op een positie waarbij hij meer naar binnen trekt. Maar let op, het wordt interessant om te zien of dit stand houdt tegen allerlei ploegen. Het verschil met Barcelona is dat er bij de Catalanen eigenlijk geen antwoord bestaat op de manier van voetballen. Ja, ze kunnen verliezen in het resultaat, maar in het voetbal, de speelstijl absoluut niet. Real moet in meer complexe situaties komen om te kijken of ze net zo goed voetbal kunnen brengen als Barcelona.

De algemene opvatting is dat er slechts één manier is om goed te voetballen. Echter, Barcelona en Real Madrid komen niet overeen in voetbalstijl. Hoe ziet u dat?

Dit spel kan goed gespeeld worden, of slecht gespeeld worden. Van degenen die goed voetbal brengen, zijn er teams die heel goed voetbal brengen, die minder goed spelen, en er zijn ploegen die absolute schoonheid benaderen. Sommige ploegen spelen echter niet om mooi voetbal te brengen, maar om mooie resultaten te behalen. Daarom heb je binnen de ploegen die goed voetbal brengen eigenlijk drie gradaties; de briljante ploegen, de superieure ploegen en de anderen, die goed spelen maar niets meer. Madrid was vorig jaar de beste van de ploegen die slecht voetbal brachten. Dit jaar spelen ze goed, maar nog niet meer. Ze hebben uit tien competitieduels drie of vier keer echt goed gespeeld.

Wat is dan in het licht van deze discussie waardevoller, een type voetballer zoals Xabi Alonso, of een type zoals Cristiano Ronaldo?
Een voetbalteam is als een orkest, dat beweegt in het ritme van de dirigent. Daarnaast zijn er de solisten, die hun eigen manier van voetballen hebben, maar wanneer ze daarmee klaar zijn, onherroepelijk terug moeten keren naar het ritme van het geheel. Ik zie vaak dat Cristiano Ronaldo zijn eigen koers volgt, zonder dat hij terugkeert naar de harmonie van het gehele team. Hij maakt veel eerder zijn eigen muziek, om het zo te zeggen. Ronaldo is een briljante voetballer als hij eenmaal aan een solo begint. Dat staat in contrast met een voetballer als Xabi Alonso, die vanuit het ritme van het orkest, de ploeg, opereert.

Wordt dit Real Madrid beter als er naast Xabi Alonso een voetballer met meer technische vaardigheden staat, in tegenstelling tot Khedira?
Ik denk dat het in het voetbal nodig is om met vijf spelers te verdedigen. Er zijn twee manieren om de bal te veroveren, de één is door hoog druk te zetten, en de andere is door met twee middenvelders te spelen die ballen kunnen veroveren. Één van die twee manieren volstaat.

Deze jaargang is Real Madrid wel hoog druk aan het zetten.
Dat is zo oud als het voetbal zelf. Elk team dat aanvallend voetbal tracht te brengen moet als team hoog druk zetten om te voorkomen dat de ruimtes tussen de linies zeer lang worden. Op die manier is het team minder kwetsbaar voor tegenstoten. Als je hoog druk zet, en je centrale verdedigers zijn nog in je eigen zestien, dan werkt deze manier van druk zetten niet. Dat was het geval bij het Madrid van weleer; wanneer ze aanvielen, waren ze achterin kwetsbaar. Nu zie ik ze compacter spelen, de linies zijn dichter bij elkaar gekomen. Een duidelijke regel is: een aanvallende ploeg die zich niet compact weet te maken, werkt niet. Het is net zo ineffectief als de vreugde van zelfmoord. Je pleegt zelfmoord met een glimlach, maar de dood is hetzelfde. Het werkt niet.

Is het mogelijk om goed voetbal te spelen met counteraanvallen?
Nee, nee, op geen enkele manier. De counteraanval is als de liefde, je komt het gewoon tegen, kunt het niet plannen. De tegenaanval plannen, is een verspilling van tijd, want hij kan verschijnen, maar is niet te verwachten. In elke spelvorm zijn er fundamentele dingen terug te vinden; de verrassing, het bedrog en het verzet. De counter is de verrassing. Een team dat counterexpert is, bestaat gewoonweg niet.

Een bepaald deel van de Madrid-supporters zegt dat het voetbal van Barcelona niet zou voldoen aan de eisen van het publiek in het Bernabeu. Wat denkt u?
Natuurlijk, het is niet geliefd.. als er niet gewonnen wordt. Als er gewonnen wordt, dan vindt iedereen het prachtig. Dat gebeurde bij mijn periode bij Barcelona, nietwaar? Toen ik Barcelona trainde, en ze speelden tiki-taka voetbal, maar gingen met een gelijkspel de rust in, dan waren er fluitconcerten te horen. Ik vertelde spelers dat als ze niet over rechts konden spelen, dan moesten ze terugspelen op Migueli (de spelverdeler van Barcelona in 1984, red.), maar dan waren er fluitconcerten. De mensen zijn ongeduldig. Als we 3-0 voor kwamen, waren er olés van de tribune te horen. Dit zeg ik je: Ook bij Barça was niet alles zo hosanna zoals het nu is! Om terug te komen op Real Madrid, goede smaak heeft geen kleur. De stijl van Barça kan net zo goed terugkomen bij Bilbao of bij Sociedad, om twee voorbeelden te noemen. Omdat er gewonnen en gescoord wordt, en dat in stijl gebeurt. Het is belachelijk om te zeggen dat die manier van voetballen in het Bernabeu niet gewaardeerd zou worden. Ja, als je dertig passes verstuurt, maar niet op doel schiet en 1-0 verliest, dan wordt het niet gewaardeerd.

Denkt u dat Mourinho goed voetbal kan brengen met Real Madrid?
Absoluut, daar heb ik geen twijfel over. Mourinho heeft daar de selectie voor. Ik weet niet of Mourinho de kennis daarvoor beschikt, en ik weet ook niet of hij dat wel wil. Ik betwijfel zijn capaciteiten niet, ik weet het gewoon niet. Het is moeilijk om dat debat aan te gaan, omdat het niet makkelijk is om te spelen zoals Barcelona. Het is niet alleen het passen, het één keer raken, het is tegenwoordig een stijl die met het gehele instituut verweven is.

In welke opzichten respecteer je Mourinho als coach?
In alles, absoluut alles. Het enige dat ik niet respecteer is dat hij zich wil verstoppen onder het tapijt als het niet gaat zoals hij wil. Als je slecht speelt, dan speel je slecht, en als je verliest, dan verlies je. Wanneer er een overtreding wordt gemaakt, stuurt hij zes spelers op de scheidsrechter af om te zeggen dat het zijn schuld is dat ze verliezen, en dat de ander daardoor wint. Dat is alles wat mij aan hem stoort. Niet de stijl, niet het voetbal. Real Madrid is gewoon een sterk, aanvallend team.

Denkt u dat Real dichterbij Barcelona is dan ooit?
Ik weet het niet. Het enige dat zeker is, is dat ik veel twijfels heb over het feit of Real Barcelona wel kan verslaan in de schoonheid van het spel. Ze kunnen zeker winnen op resultaat, maar niet met de schoonheid van het voetbal. Vanaf het moment dat Mourinho in Madrid is, heeft Real nooit beter gespeeld dan Barcelona, ook niet in de finale van de beker. Ze hebben misschien tien minuten beter gespeeld in een wedstrijd, vijftien in een andere, maar nooit in een volledige wedstrijd. De 5-0 in Camp Nou is daar een goede illustratie van: het was daar op het scorebord 5-0, maar in vergelijking van speelstijlen was het 10-0.

Hoewel controversieel, ook in zijn periode als bondscoach van Argentinië, slaat Menotti hier toch spijkers met koppen en durft hij te benoemen waar de twee speelstijlen duidelijk verschillen. Vandaar ook dat de Spaanse media hem vaak contacteert om zijn mening te geven over het voetbal.

About Gino van Montfort

Gino is hoofdredacteur en mede-oprichter van Catenaccio. Hij is al van kinds af aan voor Feyenoord, maar laat in zijn artikelen vooral een merkwaardige interesse zien in clubs, spelers en verhalen uit Zuid-Amerika. Oh, en nu Feyenoord het wat minder doet, hoor je hem vooral over zijn andere grote liefde: Real Madrid. Volg Gino op Twitter | Meer artikelen van Gino