Georgisch netwerk ontrafeld

Vanmiddag berichtte Catenaccio al over de komst van Merab Zhordania naar Vitesse, maar inmiddels is er al veel meer informatie boven tafel gekomen. Zo was Zhordania betrokken bij de transfers van de broertjes Arveladze naar Ajax en NAC, waarbij tekengeld achterover werd gedrukt. Tevens bracht hij nog vele andere spelers naar ons kikkerlandje. Giorgi Gakhokidze was één van hen en zijn zaakwaarnemer was destijds Stan Valckx, de man die bij PSV moest vertrekken omdat hij te diep in het netwerk van de omstreden zaakwaarnemer Vlado Lemic zat. Zo brengt Zhordania een heel netwerk Nederland binnen. Alweer.

Merab Zhordania bij zijn presentatie

Merab Zhordania bij zijn presentatie

Fraude bij transfers
Laten we bij het begin beginnen. In 1992 treedt Merab Zhordania in dienst als voorzitter van Dinamo Tbilisi. Zijn eerste aankoop is Shota Arveladze, terwijl de eerste speler die vertrekt (op huurbasis) Giorgi Kinkladze is. Beide spelers zouden rond de eeuwwisseling bij Ajax onder contract staan. In diezelfde periode start de FIOD een onderzoek naar de transfers van de broertjes Arveladze. Bij deze transfers werd een bedrag van vijf miljoen gulden verduisterd. Beide broertjes stonden destijds onder contract bij Trabzonspor, maar waren officieel nog eigendom van Dinamo Tbilisi. Ajax betaalde Tbilisi drie miljoen gulden voor de aanvaller en bood hem een jaarsalaris aan van twee miljoen. Bij deze transfers zou er volgens de FIOD gesjoemeld zijn met tekengelden, die vervolgens in de zakken van de belanghebbenden belandde. Ook zou er sprake zijn van valsheid in geschrifte bij de spelerscontracten.

Naast voorzitter Zhordania waren ook zaakwaarnemers Ivan Benes en Bayram Tutumlu betrokken bij de transfers. De Kroaat Benes had goede contacten in de Georgische wereld, was huismakelaar van Tbilisi-voorzitter Zhordania en behartigde de belangen van meerdere spelers. Het kantoor van zijn bureau Euro Connections is gevestigd in Kopenhagen, waardoor hij ook in Denemarken een voet aan de grond heeft gekregen. Benes heeft inmiddels zelfs de Deense nationaliteit aangenomen en heeft zijn werkzaamheden voor een groot deel overgedragen aan zijn zoon Ivan Marko Benes. Hoewel hij altijd heeft ontkend, is de kans erg groot dat Benes een deel van het verduisterde geld bij de transfer van Arveladze heeft ontvangen.

‘El Turco’
Bayram Tutumlu is een Turkse zaakwaarnemer die wel vaker in verband wordt gebracht met opvallende transfers. Zo bracht hij Michael Laudrup van FC Barcelona naar Real Madrid, en werd hij in die tijd bij Barcelona goede vrienden met Ronald Koeman.

Bayram Tutumlu

Bayram Tutumlu

Hij was ook de man die de transfer van de oude Laudrup naar Amsterdam rond kreeg, een transfer die dubieus te noemen is. De Volkskrant zei in een eerder artikel al dat ‘El Turco’, zoals hij in Spanje bekend staat, een keiharde zakenman is. Bij deze transfer profiteerden zowel Tutumlu als Laudrup van een aparte verkoopconstructie. Laudrup kocht namelijk zijn contract af bij de Japanse club Vissel Kobe, waarna hij zijn transferrechten naar een Bosnische club oversluisde, het onbekende Celik Zenica. De reden dat speler en zaakwaarnemer dit deden, was om de geldstromen “vaag” te maken, waardoor zij zelf het geld konden genereren. De FIOD kreeg er lucht van en probeerde dit dan ook te onderzoeken, zij vermoedde namelijk belastingontduiking.

De transfer van de gebroeders Arveladze naar Ajax was op eenzelfde manier geregeld als die van Laudrup. Ook hier was Tutumlu bij betrokken, als vertegenwoordiger van huurclub Trabzonspor. Weer werd er een bedrag cash uitgekeerd aan de betrokken partijen, en ook hier werd een onderzoek ingesteld.

De constructie

Georgi Kinkladze

Georgi Kinkladze

Naast vaste makelaars bracht Zhordania zijn spelers ook graag onder bij dezelfde soort clubs. Dit viel direct op bij zijn aantreden, toen hij zowel Murtasz Shelia en Georgi Kinkladze aan 1. FC Saarbrücken sleet. Opvallend genoeg behield hij de transferrechten en keerden beide spelers een seizoen later alweer terug. In 1993 deed hij hetzelfde bij de broertjes Arveladze en Trabzonspor, waardoor hij vier jaar later flink geld kon opstrijken. Twee jaar later gebeurde iets soortgelijks toen hij Kinkladze en Shelia richting Manchester City bracht. Ook landgenoot Kakhaber Tskhadadze, niet toevallig ook ooit speler bij Tbilisi, stond daar onder contract. Deze constructies werden ook toegepast bij het Russische Alania Vladikavkaz (Kobiashvili, Kavelashvili, Daraselia en Ashvetia), Dynamo Kiev (Demetradze en Kaladze) en SC Freiburg (Iashvili, Kobiashvili, Amisulashvili en Tskitishvili) . Zo kon zowel Zhordania als zijn club bij iedere transfer en iedere doorverkoop flink geld binnenstrijken.

Ook het aankopen deed hij graag bij vaste clubs. Zo haalde hij Kaladze en Arveladze transfervrij binnen van Lokomativ Samtredia op advies van oud-sterspeler David Kipiani, ondanks dat de vader van Kaladze de president van Samtredia was. Inmiddels hoort ook Schalke 04 tot dit netwerk, met Kenia en Kobiashvili, hoewel laatstgenoemde alweer richting Hertha BSC is verdwenen. Kenia is overigens de neef van Kipiani, die op zijn beurt weer een oud-ploeggenoot en vriend van Zhordania is.

De tussenpersoon
Merab Zhordania kwam bij Vitesse terecht via tussenpersoon Marcell Ham. Hij werd groot in de fastfoodwereld en probeerde onder andere de donut in Nederland te introduceren. In diezelfde wereld werkte ook Rob Cohen, schoonvader en zaakwaarnemer van Ronald de Boer. Doordat Cohen niet de papieren had om zaakwaarnemer te zijn, werd hij bijgestaan door Sport Promotions. Investeerder Ham richt zich inmiddels op het Midden- en Verre Oosten. Door die investeringen kwam hij hoogstwaarschijnlijk ook in contact met Zhordania, die hij beschouwd als een zeer goede vriend. Inmiddels is Ham adviseur van een sportsmanagementbureau. Zou het toevallig Sport Promotions zijn?

De Lemic-connectie

Met de overname van Vitesse heeft zakenman Merab Zhordania zijn derde voetbalproject in handen. Na avonturen bij Dinamo Tbilisi en de Georgische bond, strijkt hij nu met zijn gevolg neer in Arnhem. Volgens eigen zeggen wordt Vitesse nu zijn leven. Wat de meesten niet weten, is dat dit ook de deuren opent voor een van de meest invloedrijke zaakwaarnemers uit Europa. Vlado Lemic keert naar alle waarschijnlijkheid terug op Nederlandse grond.

Lemic was de spin in het web van de Chelsea-connectie van PSV. Hij zorgde voor de transfers van Alex, Alcides en Rajkovic. Ook was hij degene die Gomes tegen PSV keerde, door de doelman voorzitter Jan Reker openlijk te laten beschuldigen. Tevens was hij betrokken bij de transfer van Miralem Sulejmani naar Ajax. Heerenveen-directeur Yme Kuiper zei daarover: “Voor de komst van Lemic zei ‘Miki’ altijd dat hij langere tijd bij Heerenveen wilde blijven. Sinds de komst van Lemic wilde hij zo snel mogelijk weg.” Het geeft je een idee van de persoon waar we mee te maken hebben.

Vlado Lemic

Vlado Lemic

Deze Serviër is een man met een echte handelsmentaliteit. Hij duikt her en der op als ‘adviseur’ van bekende voetballers. Zo begeleidde hij Mateja Kezman vanaf de tijd dat hij bij Partizan Belgrado speelde. Lemic, zelf oud-prof, is goede vrienden met veel invloedrijke mensen in het voetbalwereldje. Zo is hij een bekende van Erik Gerets, en zaakwaarnemer Ranko Stojic.

Diezelfde Stojic was in de jaren ’90 en vroege jaren 2000 verantwoordelijk voor de stortvloed aan Oostblokkers die Vitesse overspoelde. Nenad Grozdic was er één van. De middenvelder werd twee weken voor zijn transfer overgedaan van FK Obilic, de club van oorlogsmisdadiger Arkan, naar FK Zemun, een club zonder besmeurde reputatie. Accountants van KPMG concludeerden tijdens het justitiële onderzoek naar deze zaken dat Vitesse er een ‘papieren constructie’ op nahield, die moest verbloemen dat de club zaken deed met Arkan. Spelersmakelaar Stojic cashte flink met de transfers, hij krijg contant een aantal hoge bedragen mee uit Arnhem. In 2006 werd bekend dat ook algemeen manager Jan Streuer destijds verdiend zou hebben aan deze transfers.

De invloed van Lemic en Stojic gaat verder dan het Oostblok. Zeker is dat in ieder geval Lemic deel uit maakt van het omvangrijke netwerk van ‘oppermakelaar’ Pini Zahavi, waar ook Roman Abramovich tot behoort. De recente transfer van Ramires naar Chelsea is een schoolvoorbeeld van de manier waarop dit netwerk opereert. Het investeert in een vroeg stadium in Zuid-Amerikaanse talenten, die men vervolgens onderbrengt bij clubs in Europa. Op dit lijstje staan onder andere Benfica, FC Porto, Sporting Portugal, Leverkusen, Chelsea, Atlético Madrid en CSKA Moskou. Dit verklaart onder andere de transfers die Mateja Kezman maakte, toen hij bij PSV (toen nog met Lemic) vertrok. Via Chelsea (één club uit het netwerk) trok hij naar Atlético Madrid (nog een club uit het netwerk). Het zijn zaken die Taco van den Velde een tijd geleden al beschreef in Voetbal International.

Lemic, kind aan huis bij Roman Abramovich en zijn clubs Chelsea en CSKA Moskou, zal dus ongetwijfeld ook bij dit Vitesse een grote rol gaan spelen. Is dat niet direct, dan is het wel via zijn uitgebreide netwerk. De club uit Arnhem laat zich op deze manier in met machtige figuren uit de voetbalwereld, die zelf bepalen waar spelers heen trekken. Met Arnhem als de nieuwe Nederlandse stop in de handelsroute, liggen de wegen voor deze mannen weer helemaal open.

Dit artikel is geschreven door Pieter, Jasper en Gino.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter