Feyenoord neemt onvermijdelijk afscheid van De Kuip

De kogel is door de kerk, Feyenoord krijgt een gloednieuw stadion op de plaats van het huidige trainingscomplex Varkenoord. De bouw van het stadion, dat 300 miljoen euro moet gaan kosten, staat vanaf 2016 gepland. Met die beslissing verdwijnt een essentieel stukje voetbalhistorie ten faveure van de commercie. Het afscheid is onvermijdelijk en tevens een positieve ontwikkeling voor de Rotterdamse club.

Businessseats en skyboxen

Hoe succesvol het nieuwe stadion gaat worden, ligt in eerste instantie vooral aan de verkoop van de businessseats en –units. Dat zijn voor voetbalclubs tegenwoordig de belangrijkste structurele inkomstenbron met betrekking tot stadionbezoek. Onder andere het Engelse Arsenal en het Italiaanse Juventus hebben er baat bij gehad om een nieuw onderkomen te bouwen met meer van dit soort units, wat op korte en lange termijn de inkomstenbron op wedstrijddagen vergroot. Bij Feyenoord is dat niet anders. Honderd nieuwe businessunits moeten er komen, dat zijn er maarliefst 60 meer dan de huidige 40 businessunits van de Kuip. Die inkomsten zullen dus, uitgaande van de huidige stadionbezettingsgraad van zo’n 88 %, op zijn minst verdubbelen.

Maar het gaat niet om die inkomsten uit skyboxen alleen. Het netwerken binnen die skyboxen is minstens zo belangrijk. Immers, sociale en creatieve netwerken worden steeds belangrijkere factoren in de economische markt, en zijn nodig om tegen de kracht van de gevestigde orde en ‘grote jongens’ (in dit geval de grote voetbalclubs) op te boksen. Met meer businessunits is de verwachting dat Feyenoord ook een sterker businessnetwerk kan beheren en onderhouden.

Daarnaast is het nieuwe stadion in staat om te concurreren met andere evenementengebieden, zoals de Amsterdam ArenA en het Gelredome in Arnhem, waar naast voetbal ook veel andere leisure-evenementen plaatsvinden. Het is geen toeval dat de hoeveelheid concerten in de Kuip in de afgelopen tien jaar gedaald is tot het nulpunt, omdat er andere, betere, alternatieven op de markt zijn. Behalve eens in de twee weken een voetbalwedstrijd gebeurt er vrij weinig in en rondom de Kuip, terwijl andere stadions floreren door de hoeveelheid evenementen, waar het voetbal bij wijze van nog tussendoor komt.

Feyenoord en ook Rotterdam kunnen zo weer aanhaken bij dat soort grootschalige evenementen. Misschien zijn de Rolling Stones dan nog te porren voor een avondje, als ze dan nog allemaal leven.

Olympisch Plan 2028

Met het oog op het binnenhalen van de Olympische Spelen van 2028 en een groot voetbaltoernooi in 2020 of later, is het introduceren van een nieuw stadion met goede infrastructuur een manier om bobo’s te overtuigen. Het cruciale punt bij veel WK’s van de afgelopen tijd was namelijk de ontsluiting van de stadions, vrijwel allemaal (in 2002, 2006 en 2010) nieuwbouw. Dit nieuwe stadion is met het oog op die plannen ook gemakkelijk tijdelijk te modificeren, bijvoorbeeld door er een extra ring op te zetten of een atletiekbaan in te plaatsen. Dat de bouw van het stadion in 2018 gereed moet zijn, is ook niet zonder reden. Sportstad Rotterdam wil namelijk de Jeugd Olympische Spelen van dat jaar binnenhalen, en met een visitekaartje als het nieuwe stadion wordt die missie ook vergemakkelijkt.

Dak

Echter, alle goede verhalen ten spijt, zit je dan nog steeds opgescheept met dat ellendige dak. Het dak op een voetbalstadion haalt de romantiek van de weerelementen weg. Geen waterballet, geen ijzige vlakte, geen modderworstelen meer. Altijd maar van die partijtjes op keurig gemaaid tapijt. Een mooie factor van onvoorspelbaarheid wordt zo buitenspel gezet. Plus je vervreemdt jezelf ook nog eens van je achterban.

Feyenoord is de club van de arbeiders. De club van de dokwerkers, die door weer en wind hun mannetje staan. Harde werkers moeten in de open lucht, niet onder een beschermend miljoenendak. Hoe krijg je anders die karakteristieke groeven in hun gezicht? Een dak is voor luxepaarden, niet voor werkpaarden. Bovendien zou dan een regel uit het clublied moeten worden aangepast. Een plekje in de zon is met een dak namelijk hoogst onwaarschijnlijk.

Oude Kuip

Dat is de romantische voetballiefhebber die spreekt. Als we naar de feiten kijken, is er geen andere optie mogelijk. Renovatie van de oude Kuip werd simpelweg te duur. De kosten-batenanalyse liet zien dat het renoveren van deze Kuip relatief gezien veel meer ging kosten dan het in de toekomst zou opbrengen. De huidige Kuip zit aan zijn maximale commerciële capaciteit, na eerdere renovaties, waarbij ook een handvol skyboxen werd geïnstalleerd. Het gewin uit deze huidige Kuip is marginaal te noemen, zeker in vergelijking met de beoogde cijfers van de nieuwe Kuip. Daarnaast hikt het stadion steeds steviger aan tegen de strenge veiligheids- en hospitalityeisen van voetbalbond UEFA, en komt de hoge stadionrating daarbij in het geding.

Nostalgie

Alsnog gaat er met de bouw van de Nieuwe Kuip, zoals de werktitel van het project heet, een belangrijk stukje nostalgie en vooral voetbalhistorie verloren. Het Nederlands Elftal speelde meer dan honderd keer op het gras van de Rotterdamse voetbaltempel. Feyenoord werd er de eerste Nederlandse Europacup- en UEFA Cup-winnaar. Het is moeilijk om afscheid te nemen van zo’n plek.

Gelukkig heeft Feyenoord in de plannen bedongen dat de huidige Kuip ook dienst uit gaat maken van het Stadionpark, en de mogelijkheid is aanwezig dat de oude thuishaven een functie krijgt zoals die van het Olympisch Stadion in het door Rotterdammers zo vervloekte Amsterdam. Zo wordt de Kuip een ijkpunt uit het verleden.

 

Moeilijk afscheid

 

Het is voor menig Feyenoord-fan moeilijk over het hart te verkrijgen om afscheid te nemen van een emotionele en romantische plek als de Kuip, temeer omdat dat gebeurt vanuit commercieel oogpunt. Maar met de feiten zoals die nu op tafel liggen, is het voor Feyenoord een kwestie geworden van aanhaken of afhaken. Men moet mee met de nieuwe vormen van hospitality om op lange termijn te kunnen overleven in het voetballandschap. Verschillende sportmarketeers, waaronder Michel van Grunsven van het toonaangevende Triple Double, noemen het plan weldoordacht en zien het als dé manier waarop Feyenoord weer kan aanhaken bij de top. Misschien dat dat de pijn van het onvermijdelijke afscheid iets verzacht.

Met dank aan de visies van Daniël de Groot en Remko Belgraver

 

About Gino van Montfort

Gino is hoofdredacteur en mede-oprichter van Catenaccio. Hij is al van kinds af aan voor Feyenoord, maar laat in zijn artikelen vooral een merkwaardige interesse zien in clubs, spelers en verhalen uit Zuid-Amerika. Oh, en nu Feyenoord het wat minder doet, hoor je hem vooral over zijn andere grote liefde: Real Madrid. Volg Gino op Twitter | Meer artikelen van Gino