FC Twente is bang voor verandering

Trots als een hond met zeven lullen was Joop Munsterman bij de presentatie van Co Adriaanse. Wat was de voorzitter van FC Twente ongelofelijk blij dat een toptrainer als Adriaanse naar zijn club wilde vertrekken. Een eigenzinnige trainer, dat past goed bij FC Twente, meende Munsterman destijds. Een halfjaar later denken ze daar bij Twente inmiddels totaal anders over. Ze zijn helemaal klaar met de eigenwijze Amsterdammer, die per direct mag vertrekken.

Bij zijn presentatie was iedereen nog dolgelukkig met Co Adriaanse

Beleidswijziging

Het vertrek van Adriaanse is een beleidswijziging in het altijd zo rustige Twente. In Enschede kregen trainers een voorzichtige doelstelling, waardoor ze in de pers niet snel onder druk zouden komen te staan. Zo kreeg Michel Preud’homme vorig seizoen de doelstelling mee om bij de eerste vijf te eindigen. Het gaf hem de tijd rustig met zijn elftal bezig te gaan en tot de laatste dag mee te doen om de prijzen. Toch leek FC Twente het niet bepaald erg te vinden dat hij deze zomer koos voor het geld in de zandbak. De eigenzinnige Belg bleef altijd een vreemde eend in de bijt, voornamelijk omdat hij er zijn eigen ideeën op na bleef houden.

Adriaanse kreeg eveneens een voorzichtige doelstelling mee. Hij moest in de top vier eindigen, Europees overwinteren en de halve finale van de beker bereiken. Deze tweede doelstelling is inmiddels bereikt en ook voor de eerste ligt FC Twente uitstekend op koers. Een nederlaag na verlengingen tegen PSV zette echter een streep door de derde doelstelling. Het lijkt geen aanleiding om een trainer de wacht aan te zetten, maar het eens zo rustige FC Twente vond dat de maat vol was en zette Adriaanse op straat.

Juist het vasthouden aan belangrijke mensen in de organisatie en het niet meegaan met de waan van de dag heeft FC Twente naar de Nederlandse voetbaltop gebracht. Nu vertrekken binnen een halfjaar twee hoofdtrainers, directeur Jan van Halst, terwijl met Youri Mulder en Patrick Kluivert ook nog eens twee nieuwe mensen aan de technische staf werden toegevoegd. Daarmee begint Twente qua bestuurlijke wanorde en trainerswissels op een echte topclub te lijken, al is dat geen compliment te noemen.

Kritiek

De kritiek op Adriaanse focuste zich op twee hoofdpunten. Hij zou te avontuurlijk gespeeld hebben tegen PSV en Benfica en te lang vast hebben gehouden aan Marc Janko. Het eerste argument is eenvoudig te weerleggen. Voor een club als FC Twente is Benfica normaliter een maatje te groot, dat besefte Adriaanse ook. De enige manier om ze te verslaan was een verrassingsoffensief in de openingsfase. Opportunistisch de tegenstander overbluffen en daarna met man en macht de verkregen voorsprong behouden. Het getuigt van de enorme winnaarsmentaliteit waarover de Amsterdammer beschikt. Voor FC Twente, dat de laatste jaren al blij was als het nipt verloor van een grote tegenstander, kwam het als een vernieuwing.

Tegen PSV geldt eenzelfde soort verhaal. Co Adriaanse wilde koste wat het kost kampioen worden en hij besefte dat zijn ploeg daarvoor in eigen huis moest winnen van PSV. De trainer durfde te kiezen voor een aanvallende variant, waardoor de supporters van FC Twente het mooiste duel van dit voetbalseizoen voorgeschoteld kregen. Waar voor je geld. De commentaren waren echter opnieuw zuur. In Twenteland houden ze niet zo van avontuur. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

De kritiek op het opstellen van Marc Janko is zo mogelijk nog droeviger. De Oostenrijker werd door FC Twente aangetrokken als de nieuwe topschutter en was de duurste aankoop in de clubgeschiedenis. Na een jaar was het bestuur echter alweer bereid hem met verlies te verkopen, ondanks dat hij clubtopscorer werd en hij Twente hoogstpersoonlijk naar de bekerwinst kopte. Adriaanse kende de spits echter nog uit zijn periode in Oostenrijk en gunde hem het vertrouwen, wat Janko dubbel en dwars terugbetaalde. Hij speelde lang niet altijd, maar maakte achttien treffers en gaf ook nog eens vijf assists. In de Eredivisie had hij nog geen tachtig minuten per doelpunt nodig, wat een onvoorstelbaar hoog gemiddelde is. Daarmee steeg de marktwaarde van Janko weer naar ouderwetse hoogte, maar het leverde hem geen krediet op bij het bestuur. Integendeel, zij zagen liever Luuk de Jong en rekenden Adriaanse daarop af. Stank voor dank.

Spelersbeleid

Daarnaast lijkt iedereen even vergeten te zijn dat de Amsterdamse hoofdtrainer met Theo Janssen en Bryan Ruiz de beste spelers van zijn selectie verloor. Dit duo maakte het verschil voor Twente de afgelopen jaren. Twente speelde zakelijk en rekende op een ingeving van Ruiz of Janssen, iets waar Adriaanse nooit op kon terugvallen. Bij zijn aantreden zag hij daar slechts dravertje Tim Cornelisse en loper Willem Janssen voor terug. Na lang aandringen mocht hij ook Leroy Fer aan de selectie toevoegen, maar dit bleek (vooralsnog) geen doorslaand succes te zijn.

Ondanks het verlies van twee dragende krachten in aanvallend opzicht scoorde FC Twente onder Adriaanse meer dan ooit tevoren. Miskoop Emir Bajrami kwam onder de Amsterdammer eindelijk weer aan voetballen toe en maakte vijf treffers. Hetzelfde geldt voor jeugdspelers Steven Berghuis en Ola John, die zich spectaculair ontwikkelden. John voegt aan zijn doelpuntentotaal ook nog het indrukwekkende aantal van veertien assists toe. Daarmee werd John, die het tot het begin van dit seizoen moest doen met spaarzame invalbeurtjes, plots een zeer waardevolle speler, die een waarde van luttele miljoenen vertegenwoordigt.

Op krediet hoefde Adriaanse op die punten echter niet te rekenen. Met Bajrami waren ze helemaal klaar en dat hij een nieuwe kans kreeg, viel niet in goede aarde bij de clubleiding. Hetzelfde geldt overigens voor Roberto Rosales, die toch zes assists afleverde onder het bewind van Adriaanse. Dat Ola John een eerlijke kans kreeg, werd blijkbaar ook niet met veel gejuich ontvangen.

Daarbij lijkt niemand te beseffen dat de selectie van FC Twente voor een topclub bijzonder matig is. Nacer Chadli is de enige speler die individueel het verschil kan maken, maar hij kampte met blessureleed. De overige spelers zijn vooral redelijke spelers, die niet over de individuele kwaliteiten beschikken zoals een Ruiz en Theo Janssen, spelers die Twente in het recente verleden over de streep trokken als het een keer wat lastiger liep. Dat valt Adriaanse moeilijk aan te rekenen.

Sentiment

De keuze om Adriaanse te ontslaan lijkt niet gebaseerd op rationele overwegingen, maar eerder op sentiment. In het verleden straalde het succes van Twente af op de hele club. Supporters, spelers, technische staf en ook bestuurders, voornamelijk voorzitter Joop Munsterman, mochten meeliften op de feestvreugde. Met Adriaanse haalden ze in Tukkerland echter een onemanshow binnen. De eigenzinnige Amsterdammer gaat zijn eigen weg en dat waren ze in de bestuurskamer bij Twente niet gewend. Continuïteit en rust waren de sleutelwoorden in Enschede, terwijl Adriaanse staat voor avontuur en verandering. Dat weet je op het moment dat je hem binnenhaalt.

Toch schrok FC Twente van zijn beleid en in een soort schrikreactie grijpt men nu terug op het sentiment. Adriaanse ligt eruit en voormalig succescoach Steve McClaren, die de afgelopen jaren overal is mislukt, wordt teruggehaald. In zijn kielzog volgt ongetwijfeld een vreemdelingenlegioen, dat de ontwikkeling van jeugdspelers als Ola John en Steven Berghuis in de weg staat. Blijkbaar ziet Munsterman dolgraag namen als Hetemaj, Parker, Akram, Carney, Dzhavadov, Osei en Wellington nogmaals langskomen. Daarmee beseft hij niet dat het hele succes van McClaren gebaseerd was op de individuele kwaliteit, die deze zomer de deur uit wandelde.

De ideale man om een nieuw elftal op te bouwen met jonge en talentvolle spelers vertrekt ondertussen via de achterdeur. De opbouwtrainer wordt aan de kant geschoven voor verloren sentiment, de drang naar en ijdele hoop op succes op de korte termijn. Het is een keuze waar Munsterman over een paar jaar nog eens met pijn in het hart gaat terugdenken. Zijn angst voor verandering breekt hem op.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter