Engels opleidingssysteem vergroot kwaliteitskloof

Deze week maakte de Engelse voetbalbond FA haar nieuwe plannen voor het opleiden van jeugdspelers bekend. Een plan waarin clubs uit de lagere competities het ondergeschoven kindje zijn. Alles is erop gericht het voor Premier League-clubs goedkoper te maken jeugdspelers op te leiden. Dit wordt door de FA noodzakelijk geacht, doordat de prestaties van het nationale elftal al jarenlang tegenvallen. Op een vergadering van de Football League is het plan aangenomen met 46 stemmen voor en 22 tegen. Voldoende reden voor opleidingsclub Leeds United om de noodklok te luiden.

Het schema

Kort samengevat houdt het nieuwe Elite Player Performance Plan (EPPP) het volgende in: clubs ontvangen een vast bedrag voor het overnemen van een jeugdspeler, het scoutingsgebied voor jeugdspelers wordt uitgebreid en opleidingen worden opgedeeld in verschillende categorieën.

In het verleden was het zo dat clubs op het moment dat ze er niet uitkwamen over de transfersom voor een jeugdspeler terug konden vallen op een rechter. Deze bepaalde vervolgens op basis van verschillende factoren, zoals aantal jaar in de opleiding, talent van de jeugdspeler en manier van begeleiden, een transfersom. Deze som viel meestal erg hoog uit. Zo kreeg Leeds United vijf miljoen pond voor het verkopen van jeugdspeler Tom Taiwo en Michael Woods aan Chelsea.

Met het nieuwe reglement worden deze transfersommen flink aan banden gelegd. Voor ieder jaar dat een speler tussen zijn negende en elfde bij een club actief was ontvangt de ontvangende club drieduizend pond. Tussen de twaalfde en zestiende verjaardag ontvangt een club een vergoeding van veertigduizend pond per seizoen. Wanneer een speler tussen zijn negende en vijftiende actief was in een bepaalde jeugdopleiding moet een club het bij een eventuele transfer doen met een schamele honderdzestig duizend pond. Hierdoor hoopt de FA dat talentvolle spelers eerder terecht komen in topopleidingen, waardoor het maximale rendement behaald wordt.

Een tweede maatregel is dat clubs ingedeeld worden in verschillende categorieën. In categorie 1, de hoogste categorie, moet de jeugdacademie van een club een jaarlijks budget hebben van minimaal 2,3 miljoen pond, minimaal achttien werknemers fulltime in dienst hebben en over excellente faciliteiten beschikken. Eisen die financieel niet haalbaar zijn voor clubs als Leeds en Crewe, die zich erg op hun jeugdopleiding focussen. Zowel clubs in categorie 1 als clubs in categorie 2 mogen spelers trainen vanaf hun vierde en deze spelers mogen vanaf hun negende gecontracteerd worden.

Opleidingen uit categorie 3 mogen geen spelers vastleggen tot hun elfde, wanneer de grootste talenten al weg zijn geplukt door clubs uit de Premier League. Categorie 4 mag zelfs helemaal geen spelers aantrekken en dient slechts als veiligheidsnet voor spelers die wegvallen uit een opleiding uit een hogere categorie of laatbloeiers.

Daarnaast is de regel dat spelers onder de zestien jaar binnen negentig minuten rijafstand moesten wonen van de club, waarvoor ze gescout werden, afgeschaft. Dit geldt echter alleen voor clubs uit de bovenste twee categorieën, waardoor de clubs uit de Football League niet meeprofiteren van het nieuwe reglement.

Kritiek

Het is niet verwonderlijk dat dergelijke maatregelen, die buitenproportioneel nadelig zijn voor clubs uit lagere divisies, een flinke dosis kritiek opleveren. Daarin neemt de voormalige topclub Leeds United het voortouw. Zij hebben altijd bekend gestaan vanwege hun sterke opleiding en hebben momenteel zeven spelers uit de eigen opleiding in de basis staan, waarmee ze een uitzondering vormen in het Championship.

“Uiteindelijk gaat dit om de beste spelers, waar iedereen in geïnteresseerd is. Als je de beste spelers uit een systeem kwijtraakt, dan moet je jezelf afvragen of dat systeem überhaupt nog valide is”, stelt directeur Shaun Harvey. “Als het ons onmogelijk gemaakt wordt onszelf te beschermen tegen het wegplukken van spelers die wij opleiden en clubs hen weg kunnen halen tegen een afgesproken vergoeding, dan kom je in een situatie die wij onrechtvaardig vinden.”

Harvey gelooft niet dat het nieuwe systeem het Engelse voetbal vooruit zal helpen. Integendeel zelfs: “Als je kijkt naar de spelers die onze opleiding in het verleden voortijdig verlaten hebben en nu oud genoeg zijn om in het eerste te spelen, dan zie je dat vrijwel geen enkele dit doet bij de club waar ze naartoe verhuisd zijn. De keuze om Leeds te verlaten was financieel rendabel voor hen, maar hun carrière heeft het niet geholpen.”

“De fundamentele zwakte in de EPPP is dat je een wereldster moet zijn om mee te kunnen in de Premier League, niet enkel een hele goede jeugdspeler. De beste jonge jeugdspelers moeten buiten de Premier League wedstrijdervaring opdoen. Dat is één van de problemen van die de Premier League moet oplossen”, meldt Harvey. “Ik denk dat er een serieuze kans bestaat dat opleidingspaden uiteindelijk geblokkeerd worden vanwege dit nieuwe systeem. Dat is het punt dat wij tegen spelers moeten maken. Blijf bij deze club en je krijgt een serieuze kans, want wij hebben een uitstekende naam wat betreft het laten doorstromen van jeugd.”

Chantage

Toch is het desastreuze plan door de clubs binnen de Football League aangenomen. De voornaamste reden voor het accepteren van het plan was dat clubs uit de Premier League al twaalf maanden weigerden geld af te dragen aan de nationale opleidingen. Historisch gezien betaalde de hoogste voetbalcompetitie altijd mee aan de opleidingen van de lagere divisies. Slechts als clubs instemden met het nieuwe systeem zouden de clubs uit de Premier League hun geld weer beschikbaar stellen. De puurste vorm van chantage.

Daarnaast hebben ze beloofd een extra pot te maken die ten goede gaat komen aan de verschillende opleidingen in Engeland. Hierdoor gaat het basisbedrag dat opleidingen ieder jaar ontvangen omhoog. Doordat de compensatie voor het vertrekken van jeugdspelers daalt, profiteren uiteindelijk slechts de slechte opleidingen van deze nieuwe regeling. Zij missen immers niet de inkomsten uit de verkoop van jeugdspelers, maar vangen wel extra geld uit de basispot.

Al met al zitten er dus erg veel haken en ogen aan het nieuwe plan, dat vooral de clubs uit de Premier League een grotere machtspositie verschaft. Of het Engelse nationale elftal erop vooruit gaat is nog maar zeer de vraag. De buitenlandse eigenaren van de Premier League-clubs willen namelijk niet wachten op doorbrekende jeugdspelers. Succes in het hier en nu is belangrijk. Na hen de zondvloed. Daar plukt de FA alleen nog maar meer zure vruchten van als dit het systeem wordt om spelers mee op te leiden.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter