Derde jaar opnieuw fataal voor Mourinho

Vanavond staat de return van de Spaanse Supercup op het programma voor het Real Madrid van José Mourinho. Ondanks het feit dat het seizoen pas drie wedstrijden oud is, lijkt deze wedstrijd nu al cruciaal te gaan worden voor het sterrenensemble uit Madrid. Een gelijkspel tegen Valencia, een 3-2 nederlaag in Barcelona en een 2-1 nederlaag bij Getafe zorgden namelijk voor een valse start aan het seizoen. Voor Mourinho is het niet zijn eerste derde seizoen dat de mist in gaat. Na twee jaar lijkt zijn methode uitgewerkt.

Daarmee doet Mourinho de uitspraak van zijn grote voorbeeld Béla Guttman eer aan: “Het derde jaar is fataal.” Guttman (die als trainer zesmaal kampioen werd in drie verschillende landen, met vier verschillende clubs) geloofde dat hij als trainer een soort hypnotiseur was. Deze hypnose werkte zolang hij als trainer zonder twijfel was en zelfvertrouwen uitstraalde, maar in het derde jaar ontstond er vaak twijfel, waarmee de hypnose verbroken werd. De parallel tussen de twee succescoaches werd eerder al getrokken in de Filosofie van Mourinho.

Is de magie van José Mourinho uitgewerkt?

Deze lessen van Guttman lijkt Mourinho goed in zijn oren geknoopt te hebben. Slechts tweemaal in zijn carrière bleef hij langer dan twee jaar bij een club hangen. Dat deed hij bij FC Porto en bij Chelsea. Bij Porto leverde dat geen serieuze problemen op, aangezien Mourinho pas in januari 2002 aantrad en dus in feite slechts twee volledige seizoenen in dienst was. Na zijn succesvolle tweede seizoen vertrok de Portugese oefenmeester alweer. Datzelfde traject volgde hij bij Inter, waar hij op zijn hoogtepunt (de treble) zijn biezen pakte en naar Madrid vertrok.

Eenmaal in zijn carrière zondigde Mourinho echter tegen de principes van Guttman. Het werd de succestrainer inderdaad fataal. Mourinho leefde in onmin met technisch directeur Frank Arnesen en kwam steeds vaker tot conflicten met voorzitter Roman Abramovich.

Na twee seizoenen op rij de titel te hebben gewonnen, wist de Portugees zijn succesreeks niet door te zetten. De titelrace tegen Manchester United werd verloren en in de Champions League was Liverpool in de halve finale te sterk na strafschoppen. Het seizoen werd nog enigszins gered door het winnen van de FA Cup en de League Cup, maar de lijn naar beneden was ingezet.

Bovendien werd Avram Grant aangesteld als Director of Football, zonder instemming van de Portugese manager. In de zomer moest Mourinho ook nog eens toezien dat sterspeler Arjen Robben werd verkocht aan Real Madrid. De magie van Mourinho was in het derde seizoen uitgewerkt.

Het seizoen werd een regelrechte ramp. Het begon al met de wedstrijd om de Community Shield, die na strafschoppen werd verloren van Manchester United. Vervolgens werd er in de eerste twee competitiewedstrijden nog een zege genoteerd (tegen Birmingham City en Reading), maar vervolgens kwam de klad erin. Van de vijf wedstrijden daarna werd er nog maar één winnend afgesloten, wat Mourinho deed besluiten de handdoek in de ring te gooien. Het derde jaar was hem fataal geworden. De afrekening volgde het jaar daarop.

Nu begint Mourinho bij Real Madrid opnieuw aan een derde jaar, nadat hij zijn contract in mei 2012 met vier jaar verlengde. Daar ging in 2011 nog een machtsstrijd met technisch directeur Jorge Valdano aan vooraf, wat Valdano uiteindelijk de kop kostte. Inmiddels gedraagt Mourinho zich als de Zonnekoning van Madrid en laat hij zich ‘the only one’ noemen.

Deze status kan hij zich enkel permitteren zolang de successen blijven komen. Wanneer er echter tegenslagen komen en er komen twijfels, dan wordt de hypnose doorbroken. Met zijn houding roept Mourinho namelijk vijanden op, die zullen toeslaan als ze daarvoor de kans krijgen. Dat die kans er komt in het derde jaar, ligt zeker voor de hand.

Mourinho werd namelijk gedoogd, omdat hij de belofte met zich meebracht de hegemonie van FC Barcelona de doorbreken. Iedereen in Madrid geloofde dat hij dat kon. Daarom accepteerden ze zijn vervelende maniertjes, zijn arrogantie en zijn machtswellust. De Portugese wonderdoener deed vervolgens zijn kunstje en kwam zijn belofte na. Real Madrid werd in zijn tweede jaar landskampioen.

Nu het grote doel bereikt is, zullen veel mensen denken Mourinho niet meer nodig te hebben voor succes. Zeker als hij zijn belofte van groot succes even niet meer waarmaakt. Dan duiken de vijanden die hij in twee jaar tijd gemaakt heeft aan alle kanten op om aan zijn stoelpoten te zagen.

Daarom is het duel van vanavond voor Mourinho van fundamenteel belang. Weet hij Barcelona te verslaan, dan doorbreekt hij misschien de ban van Guttman en schaart heel Madrid zich weer achter hem. Lukt dit niet, dan moet Mourinho ervoor vrezen dat zijn avontuur in Madrid van aflopende aard is. De afrekening volgt misschien nog niet dit seizoen, maar het verval zal worden ingezet. Mourinho zal dan opnieuw bezwijken onder de vloek van zijn voorbeeld Guttman: “Het derde jaar is fataal.”

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter