Bestuur staat niet in zijn recht

Een mooie week voor journalistiek Nederland. De vonken spatten er namelijk weer vanaf in Amsterdam. Een absolute clash tussen de directie van Ajax en zijn grootste voetbalicoon Johan Cruijff. Deze strijd werd niet achter gesloten deuren uitgevochten, zoals een goed bedrijf betaamt, maar in de openbaarheid. Ajax was zo lek als een mandje en werkelijk ieder vertrouwelijk gesprek, werd gewoon op straat gegooid, met als doel elkaar te beschadigen. Wanneer je kijkt naar de keiharde feiten, kun je echter niets anders dan constateren dat Johan Cruijff het gelijk aan zijn zijde heeft.

Een treffend beeld van het bestuur van Ajax

Een treffend beeld van het bestuur van Ajax

In dit artikel ga ik niet kijken naar inhoudelijke zaken of mijn mening verkondigen, maar puur feitelijk de zaken bekijken. De grootste verwijten aan kamp Cruijff worden naast elkaar gezet en vervolgens bekeken, naar aanleiding van officiële documenten, zoals de statuten en het rapport Coronel.

Cruijff neemt geen verantwoordelijkheid

Een veelgehoord argument tegen Johan Cruijff is dat hij geen verantwoordelijk zou nemen. Hij moest maar eens een functie nemen. Technisch directeur bij voorkeur en anders een plekje in de Raad van Commissarissen. Feitelijk gezien toonde het Algemeen Dagblad vandaag aan dat Cruijff wel degelijk open stond voor een functie in die raad. Kijkend naar het rapport van Uri Coronel en de statuten is dit alleen niet mogelijk.

Citaat uit: Statuten NV

Citaat uit: Statuten NV

Zomaar een bepaling uit de statuten van de NV. Cruijff wordt in april 2012 al vijfenzestig. De hoofddirectie wordt benoemd door het bestuur. Aangezien er momenteel geen bestuur is, duurt het nog wel even alvorens Cruijff benoemd zal worden. Mocht El Salvador dus technisch directeur willen worden, dan wordt hij binnen een jaar alweer gedwongen te stoppen. Dit lijkt dan ook geen serieuze optie.

Gezien het feit dat de leeftijdsgrens voor een lid van de Raad van Commissarissen op zeventig jaar ligt, lijkt deze optie wel open te staan. Kijkend naar de profielschets, komen er toch enkele problemen naar voren.

Citaat uit: Statuten vereniging

Citaat uit: Profielschets RvC

Zo heeft Cruijff bijzonder weinig ervaring op maatschappelijk gebied. Zijn inzicht in het bedrijfsleven, leverde hem aan het eind van zijn carrière zelfs grote financiële problemen op. Hij heeft weliswaar zijn foundation, maar die wordt geleid door anderen. Tevens woont Cruijff nog steeds in Barcelona en is het nog maar de vraag of hij adequaat het bedrijf kan controleren. Dit probleem kan hij verhelpen door te verhuizen richting Amsterdam, maar op het eerste terrein heeft hij wel degelijk een probleem.

Citaat uit: Statuten vereniging

Citaat uit: Profielschets RvC

Van de bovenstaande vaardigheden beschikt hij ook slechts over de bovenste. Dit hoeft niet per definitie een probleem te zijn, maar in het belang van Ajax lijkt het beter als er in de Raad van Commissarissen personen zitten die over meerdere basisvaardigheden beschikken.

Citaten uit: Rapport Coronel

Citaten uit: Rapport Coronel

De bovenstaande passage uit het rapport Coronel levert de allergrootste problemen op. In het rapport wordt namelijk gesteld dat de Raad van Commissarissen zich niet langer mag bemoeien met de dagelijkse gang van zaken, maar slechts op afstand controleert. Mocht Cruijff dus commissaris worden, dan is hij op het gebied van beleid maken vleugellam gemaakt. Cruijff moet niet controleren, maar uitvoeren. Dat is niet mogelijk als commissaris, stelt Coronel. Oftewel: Al zou hij het nog zo graag willen, Johan Cruijff kan onmogelijk verantwoordelijkheid nemen. Verwijt dit hem dus ook niet.

Commissie

Nu we dit misverstand uit de wereld hebben geholpen, kunnen we eens dieper ingaan op de commissie van Cruijff. Ik zeg bewust commissie, omdat het bestuur ons de afgelopen dagen heeft laten geloven dat het een voetbalpraatgroepje was. Een omschrijving in de statuten definieert een commissie toch een stukje anders.

Citaat uit: Statuten vereniging

Citaat uit: Statuten vereniging

Een commissie voert dus een stuk van de werkzaamheden van het bestuur uit. Ondertussen riep zowel het bestuur als de directie moord en brand over het feit dat ze de touwtjes niet uit handen konden geven. Gek genoeg blijkt een commissie daar voor bedoeld. De directie zal zich ongetwijfeld verdedigen met de mededeling dat het een klankbordgroep is genoemd in de officiële persverklaring.

Hiervoor zou echter een wijziging van de statuten nodig zijn, aangezien de financiële commissie daarin verankerd is. Een statutenwijziging is omstreeks de periode van de benoeming van de klankbordgroepen niet bekend gemaakt. Dus linksom zou de directie de touwtjes uit handen geven,terwijl ze rechtsom zwaar in de fout zijn gegaan, door de structuur van de club te wijzigen, zonder hierbij een statutenwijziging door te voeren. Ik ga in de rest van mijn artikel van het eerste scenario uit, aangezien het bij het tweede scenario meteen einde verhaal is voor de gehele directie.

Citaat uit: Statuten vereniging

Citaat uit: Statuten vereniging

De meeste commotie rond Cruijff is geweest om het zinnetje: “Het is slikken of oprotten.” Toch heeft hij hier volledig gelijk in. Hij heeft een rapport uitgebracht en het bestuur weigerde dit vervolgens uit te voeren. Volkomen volgens de statuten heeft het technisch platform vervolgens een vergadering van de ledenraad uitgeschreven. Gezien het feit dat Johan Cruijff zelf zal komen opdagen, was de kans groot dat de ledenraad in zou stemmen met zijn plannen. In dat geval was het bestuur verplicht de plannen uit te voeren en daarmee ook de directie. Indien de directie dit niet van plan was, moest de Raad van Commissarissen deze uit hun functie ontheffen.

Dat geeft een heel ander licht op het opstappen van het bestuur, nog voordat Cruijff arriveerde. Indien ze niet waren opgestapt, had het technisch platform namelijk op voetbalgebied de regie in handen gekregen. Door middel van het opstappen van het gehele bestuur kon men de boel nog vertrouwen. Met de anti-Cruijff campagne vanuit de directie, waarschijnlijk geïnspireerd door hun ingehuurde pr-bureau, zullen ze ongetwijfeld gehoopt hebben, dat het technisch platform de handdoek zal gooien.

Ontslagen

Inhoudelijk is er praktisch geen kritiek op het rapport van het technisch platform, maar wel op het personeelsbeleid dat eraan gekoppeld is. De directie had de opvatting dat het plan ook met het huidige personeel ingevuld kon worden. Zoveel ontslagen vielen er niet bij een warme club als Ajax. Dat Rik van den Boog zich volgens de statuten van Ajax NV bij een substantieel aantal ontslagen moet verantwoorden bij de aandeelhouders, zou daar wel eens een rol in kunnen spelen. Zeker gezien het feit dat er dit jaar bij Ajax al enkele ontslagen zijn gevallen.

Citaten uit: Rapport Coronel

Citaten uit: Rapport Coronel

De voetbalinhoudelijk visie uit het rapport van Cruijff op gebied van jeugdopleiding, wordt ook onderschreven in het rapport van Coronel. Over de consequenties die daaraan verbonden zijn, lijkt men in de afgelopen jaren een beetje heengestapt.

Citaat uit: Rapport Coronel

Citaat uit: Rapport Coronel

Jeugdtrainers moeten dus volgens het huidige beleidsplan, dat verankerd ligt in het rapport Coronel, afgerekend worden op talentontwikkeling. Dat is wat het technisch platform ook heeft gedaan en die hebben daar conclusies uit getrokken. Plots past dit niet meer in het beleid van Ajax. Op zijn minst raar, want volgens de letter van de wet hoort de directie juist in te stemmen met de personele consequenties die het plan van Cruijff hebben.

De financiële consequenties hiervan zijn geen argument. Het kost namelijk zo’n 2.5 miljoen euro. Dat staat gelijk aan één extra doorgebroken jeugdspeler, die voor goed geld verkocht wordt. Of een jaarsalaris van een linksback uit Kameroen, die in het tweede zijn wedstrijdjes meedraait. Tevens vraag ik mij af wat het voordeel ervan is om incapabele jeugdtrainers in dienst te houden.

Lekken

De punten die het kamp Van den Boog aandraagt, zijn dus simpelweg feitelijk te weerleggen. De dadendrang van zijn kamp, valt alleen minder makkelijk uit te leggen. Zo mocht Yves Gijrath, naar eigen zeggen, sinds september alle notulen van Ajax inzien. Dit terwijl hij geen lid is van de vereniging. Natuurlijk erg kwalijk, maar ook nog eens strafbaar. Ajax is namelijk een beursgenoteerd bedrijf en het naar buiten brengen van beursgenoteerde informatie is strafbaar. Na vrijwel alle gesprekken met Cruijff, kwam ook nog eens zijn gehele rapport naar buiten.

Citaat uit: Snelgids Autoriteit Financiële Markten

Citaat uit: Snelgids Autoriteit Financiële Markten

De informatie die gelekt is naar Gijrath heeft een significante invloed op de beurs, gezien de koerswijzigingen die het aandeel Ajax de afgelopen dagen heeft doorgemaakt. Een redelijk handelende belegger zou deze informatie gebruiken om zijn beleggingsbeslissingen op te baseren. De informatie in deze notulen was concreet en had rechtstreeks invloed op de onderneming. Tevens was deze informatie niet openbaar gemaakt en niet eenvoudig te verkrijgen voor eventuele andere beleggers. Degene die de notulen gelekt heeft, is dus strafbaar door de Autoriteit Financiële Markten. De klachten van Aegon, die vandaag naar buiten kwamen, geven ook aan dat het lekken vanuit de organisatie niet goed is voor het merk Ajax.

Conclusie

Op het eventuele ‘hufterige’ taalgebruik vanuit de groep van Johan Cruijff na, zijn alle argumenten van de directie feitelijk te weerleggen. Nota bene door middel van statuten en rapporten, die zij als bestuurders zouden moeten uitvoeren. Het bestuur staat dus niet in zijn recht door de plannen van het technisch platform niet in hun geheel te accepteren. De plannen van Cruijff waarop ze kritiek hebben, zijn namelijk ook verankerd in hun beleidsplannen. Mocht de directie zich niet kunnen vinden in de plannen, dan is het aan de ledenraad om daar hun oordeel over te vellen. Niet aan de directie, ook niet aan het bestuur, dat nota bene zelf de commissie heeft ingesteld. Die Cruijff is blijkbaar zo onredelijk nog niet. Over het bestuur en de directie zou je veel meer twijfels moeten hebben.

Foto door: Bas Scharwachter

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter