AS Roma: Totti leidt Romeinse wederopstanding

AS Roma staat op het punt het record van de beste seizoensstart ooit in de Serie A te evenaren. Als de hoofdstedelingen zondag uit bij Udinese winnen, betekent dit dat ze het seizoen zijn begonnen met negen overwinningen op rij. De laatste ploeg die dit presteerde was Juventus in het seizoen 2005-06. Vanwege het omkoopschandaal waardoor de ploeg werd teruggezet naar de Serie B is deze prestatie echter officiëel uit de boeken geschrapt.

Het is vanzelfsprekend dat de Romeinen na zo’n reeks ook bovenaan aan de ranglijst staan. Met 24 punten uit acht wedstrijden staan ze nu vijf punten voor op naaste belagers Juventus en Napoli. Ze lijken, kortom, de voornaamste titelkandidaat in Italië. De vraag is echter waar het plotselinge succes van Roma op is gestoeld en of zij inderdaad in staat zijn om de Scudetto voor het eerst sinds 2000-01 weer eens te pakken.

Francesco Totti

Francesco Totti

Transfers

De voortekenen voor Roma waren dit seizoen niet noodzakelijkerwijs erg goed. De ploeg moest in de zomer afscheid nemen van enkele van hun beste spelers. Erik Lamela en Marquinhos vertrokken voor een gezamelijk bedrag van meer dan zestig miljoen euro naar respectievelijk Tottenham Hotspur en Paris Saint-Germain. Ook Maarten Stekelenburg (Fulham) en Pablo Osvaldo (Southampton) vertrokken. Alles bij elkaar kreeg Roma deze zomer meer dan honderd miljoen aan transferinkomsten binnen.

Daar stelde technisch directeur Walter Sabatini circa zestig miljoen aan uitgaven tegenover. Meest in het oog springende namen: Kevin Strootman (PSV), Gervinho (Arsenal), Adem Ljajic (Fiorentina), Mehdi Benatia (Udinese) en oude rot Maicon (Manchester City).

Een grondige vernieuwing van de spelersgroep is over het algemeen geen recept voor een goede seizoensstart, maar nieuwe trainer Rudi García is erin geslaagd om vanaf minuut één het team op de rit te krijgen.

De basiself van AS Roma dit seizoen.

De basiself van AS Roma dit seizoen.

Francesco Totti

Hoe heeft García dit weten te bewerkstelligen? De Fransman laat AS Roma spelen in een vrij klassieke 4-3-3. Meest opvallende aspect van basiself op papier is de plaats van clublegende Francesco Totti. Hij is inmiddels 37 en heeft bijzonder veel aan snelheid en explosiviteit ingeboet. Desondanks is hij te vinden in de spits. Logischerwijs speelt Totti niet als klassieke nummer 9, maar als valse spits. In 2006-07 speelde Il Gladiatore ook al in deze rol en dit seizoen is hij bezig aan een reprise.

Totti zakt in naar het middenveld en strooit vanuit die positie met passes. Het is niet voor niets dat de Romein met stip op één staat op de ranglijst van meeste gecreeërde kansen in de Serie A. Dit is gedeeltelijk omdat hij veel creeërt vanuit vrije trappen en corners, maar ook qua kansen uit open spel staat Totti op kop. Hij leverde bovendien de meeste assists af in de Serie (zes) en scoorde zelf ook al drie keer. Kortom, Totti is de absolute spil van het aanvalsspel van Roma.

Een ander voordeel van het inzakken van Totti is dat Roma hiermee consequent vier man op het middenveld heeft. Tegen vrijwel elke ploeg hebben de Romeinen daardoor een overtalsituatie in het centrum. Alle vier de middenvelders (inclusief Totti) zijn uitstekende passers en het is dus niet verrassend dat Roma gemiddeld 56% balbezit heeft. Dit stelt de Romeinen in staat grote gedeeltes van wedstrijden te controleren.

Romeins offensief

Zoals gezegd speelt Roma zonder echte spits. Desondanks hebben ze de meeste doelpunten gemaakt in de Serie A dit seizoen: 22. Een van de indrukwekkende aspecten van het aanvalsspel van Roma is dat de goals op alle mogelijke manieren worden gemaakt en door een groot aantal verschillende spelers. Al negen Romeinen wisten het net te vinden. De hoofdstedelingen hebben de meeste doelpunten gescoord uit dodespelsituaties, de meeste penalties en ook uit open spel scoren ze aan de lopende band.

Als Totti zich laat inzakken naar het middenveld, creeërt hij daarmee logischerwijs ruimte voor andere spelers. Het zijn voornamelijk Gervinho en Alessandro Florenzi die hiervan gebruik maken. Ze duiken met regelmaat achter de vijandelijke verdediging en zijn continu gevaarlijk. Opvallend gegeven is dat de twee buitenspelers zelf niet veel bijdragen aan het creëren van kansen. Florenzi is met vier goals de topscorer van Roma, maar leverde tot nu toe slechts één goede voorzet af. Het was tevens de enige kans die hij het hele seizoen wist te creeëren.

Alle goals van AS Roma dit seizoen. De rode bal verwijst naar een eigen doelpunt in het voordeel van de Romeinen. (via Squawka)

Alle goals van AS Roma dit seizoen. De rode bal verwijst naar een eigen doelpunt in het voordeel van de Romeinen. (via Squawka)

Gervinho op zijn beurt is bij Roma weer helemaal opgebloeid. Bij Arsenal mislukte de Ivoriaan finaal, maar onder Rudi García werd hij al eerder kampioen van Frankrijk met Lille. Zijn rushes over de linkerflank zijn dit seizoen een kenmerk van het spel van Roma, zoals het dat ook vaak is bij de nationale ploeg van Ivoorkust.

Met de snelheid van Gervinho en Florenzi kan Roma bovendien dreigend worden op de counter. Kortom, Roma is in staat om zowel vanuit balbezit als vanuit de omschakeling te scoren. Het spreekt voor zich dat dit ze enorm lastig te bestrijden maakt.

Fort Olimpico

Ondanks het feit dat Totti en zijn mede-aanvallers de meeste lof krijgen toegezwaaid, zijn vooral de verdedigende prestaties van dit Roma exceptioneel goed. Het feit dat ze slechts één tegendoelpunt hebben gekregen, is al een vrij sterke indicatie dat I Giallorossi hun zaken in defensief opzicht op orde hebben. Vorig seizoen kregen ze immers nog 56 tegendoelpunten in 38 wedstrijden. De onderliggende statistieken zijn echter nog veel indrukwekkender. Keeper Morgan de Sanctis is een solide doelverdediger, maar niet van een dusdanige orde dat hij de reden kan zijn van het lage aantal tegendoelpunten.

Johan Cruijff zei ooit: “Je moet schieten, anders kun je niet scoren.” Het tegenovergestelde is natuurlijk ook waar. Als de tegenstander niet schiet, krijg je ook geen tegendoelpunten. Hierin ligt de kracht van Roma. Om te beginnen krijgen ze weinig schoten tegen: 94. Alleen Juventus (65) en Sampdoria (91) moesten er dit seizoen minder verwerken. Dit zijn goede cijfers voor Roma, maar ze zijn zeker niet uitzonderlijk.

Het wordt al beter als we kijken hoeveel schoten op doel Roma tegen krijgt. Dit zijn er in totaal achttien, met afstand het laagste aantal van de Serie A. Anders geformuleerd: De Sanctis hoeft gemiddeld iets meer dan twee reddingen te verrichten per wedstrijd. Nu kan het nog zijn dat de schoten die Roma weggeeft van een bijzonder hoge kwaliteit zijn. Stel dat die achttien schoten op doel tegen allemaal rond het vijfmetergebied waren, dan had Roma alsnog een problem.

Dit blijkt niet het geval te zijn. Sterker nog, van de achttien schoten waren er veertien van buiten de zestien. Oftewel, Roma heeft dit seizoen slechts vier schoten op doel toegestaan van binnen de zestien. In acht wedstrijden is dat een geweldige prestatie. Roma gunt tegenstanders per wedstrijd dus slechts een half schot vanuit het strafschopgebied. Een deprimerende gedachte voor iedere komende tegenstander van de Romeinen.

In de geest van Sacchi

Om te begrijpen hoe Roma dit voor elkaar krijgt, moeten we een stap terug nemen in de tijd. Arrigo Sacchi zei namelijk al dat universaliteit de toekomst van het voetbal was. Spelers zouden niet alleen een specifieke functie moeten uitoefenen, maar alles-kunners moeten worden. Er zijn weinig teams die dit ideal zo goed belichamen als het huidige AS Roma dat doet.

Een blik op het middenveld maakt duidelijk dat Daniele de Rossi (verdedigende middenvelder), Strootman (loper) en Pjanic (creatieve middenvelder) weliswaar een duidelijke rol hebben, maar dat ze alles kunnen. De Rossi speelt in essentie als breker, maar is een uitstekende passer. Kevin Strootman creeërt continu gevaar met zijn loopacties vanuit het middenveld, maar is ook de speler met de meeste tackles. Pjanic is na Totti de meest creatieve speler van Roma, maar voert per wedstrijd gemiddeld 2.5 tackles uit en heeft 1.5 intercepties, een hoger gemiddelde dan rechtsback Maicon.

Bij balbezit van de tegenpartij zet Roma vaak een muur van negen of tien man neer. Totti mag voorin blijven om te counteren – Gervinho soms ook – , maar verder staat het hele elftal achter de bal. De 4-3-3 basisformatie wordt dan vaak een 4-1-4-1. Dit betekent niet dat ze enkel en alleen proberen te blokkeren. Op de eigen helft proberen ze zo snel mogelijk de bal af te pakken en om te schakelen. Daar is vooral Daniele de Rossi bedreven in. Mocht dat een keer niet lukken en krijgt de tegenstanders toch de kans om een voorzet af te leveren, dan is Mehdi Benatia altijd paraat om de bal weg te werken. Kortom, Roma is tot nu toe een schier onneembare vesting gebleken.

Mehdi Benatia kopt een voorzet weg. Roma staat met 3-0 voor tegen Bologna en heeft toch de tactische discipline om met 10 man achter de bal te komen. Alleen Totti blijft voorin,

Federico Balzaretti kopt een voorzet weg. Roma staat met 3-0 voor tegen Bologna en heeft toch de tactische discipline om met 10 man achter de bal te komen. Alleen Totti blijft voorin. De Rossi schermt de zone af tussen middenveld en verdediging.

Roma kampioen?!

Wat rest is de vraag of ze dit kunnen volhouden tot het einde van het seizoen. Zoals inmiddels duidelijk moet zijn, is de basiself van Roma van wereldniveau. Op dat vlak is er geen enkel Italiaans team dat met ze kan wedijveren. Het probleem zit hem echter in de breedte van de selectie. Gervinho en Totti zijn nu geblesseerd. De Ivoriaan kan worden vervangen door Adem Ljajic en daar wordt de ploeg niet echt slechter van. De afwezigheid van Totti – hij mist mogelijk de hele maand november – is echter wel een groot probleem. Marco Borriello is zijn meest waarschijnlijke plaatsvervanger en hoewel de ex-Parma spits een solide afmaker is, creeërt hij voor andere spelers vrijwel niets. Het aanvalsspel van de Romeinen loopt hiermee dus behoorlijk wat averij op.

Ook voor andere spelers zijn geen goede vervangers beschikbaar. Michael Bradley en Marquinho zijn de enige middenvelders die niet compleet uit de toon zouden vallen als De Rossi, Strootman of Pjanic wegvalt, maar ook zij zijn al een flinke stap terug in niveau ten opzichte van de basisspeler. Dat één van de genoemde middenvelders een keer voor langere tijd afwezig zal zijn, is waarschijnlijk. Roma heeft echter wel het geluk dat ze dit seizoen geen Europese wedstrijden hoeven te spelen en dat de fysieke belasting daardoor relatief laag zal zijn.

Bovendien heeft Roma her en der al enig geluk gehad. Het feit dat ze nu al vier penalties hebben gehad, spreekt wat dat betreft boekdelen. Bovendien vliegen ook de afstandsschoten van Roma er veel vaker dan gemiddeld in. Het is bepaald niet onwaarschijnlijk dat dit allemaal terug gaat lopen als het seizoen vordert. Roma kan vertrouwen op hun defensieve stabiliteit en dat ze zullen eindigen als de club met de minste tegendoelpunten is meer dan waarschijnlijk.

Vaak is dat een goede indicatie voor de mogelijkheden van een elftal op de titel. Of Roma ook daadwerkelijk een gooi naar de titel kan doen is afhankelijk van hoe fit de selectie blijft. Als de staf van de Romeinen ervoor kan zorgen dat de basisspelers grotendeels blessurevrij blijven, dan zijn ze kampioenskandidaat nummer één.

 

Statistieken in dit artikel afkomstig van Opta. (@OptaJohan & @OptaPaolo)

About Nikos Overheul

Nikos is werkzaam als voetbalconsultant. Ex-Brentford / Midtjylland.. Volg Nikos op Twitter