Andrea Pirlo regisseert bloedige 0-0

Een bloedeloze 0-0, daar was ik voorafgaand aan het klassieke affiche Engeland – Italië bang voor. De Italianen zijn berucht om hun catenaccio-voetbal en de Engelsen zijn het aan het worden. Niets bleek minder waar. Het werd een bloedige 0-0 met een overduidelijke winnaar: Andrea Pirlo’s Italië. Een genot om naar te kijken.

De wedstrijd liet een bijzondere “switch of cultures” zien. Onder Roy Hodgson staat defensieve degelijkheid bij Engeland voorop, een soort Engels catenaccio. Dat deed Engeland overigens al het hele toernooi. Ze gokten op een sporadische uitbraak en wisten daarmee steeds een redelijk resultaat te boeken. Tegen Italië schoot Engeland slechts vier keer op doel (drie daarvan waren een penalty). Maar dergelijke cijfers waren tot dusverre niet problematisch geweest, geen ploeg ging immers efficiënter met haar kansen om dan Engeland.

Italië speelde gisteren aanvallend, attractief en verzorgd, je zou het bijna een soort Italiaanse variant op tiki-taka noemen. De Italiaanse bondscoach ziet dat graag. En hij is niet de enige. In Italië is het mode om met de meest gekke formaties aan te treden: 3-6-1, 3-4-3. Tegen Spanje bracht een 3-5-2 een gelijkspel. Aanvallen is niet langer een vies woord in Italië, vijf verdedigers zijn niet langer heilig.

Symbool voor het verschil tussen Engeland en Italië staan Steven Gerrard en Andrea Pirlo. Door alleen naar hun prestatie te kijken kan je eigenlijk de hele wedstrijd samenvatten. Gerrard speelt al het hele toernooi ijzersterk en lijkt als herboren sinds Lampard geblesseerd moest afhaken voor EK2012. Zonder Lampard en Ferdinand is de hiërarchie in de Engelse selectie duidelijk: Terry organiseert de verdediging, Gerrard heerst over het middenveld en Rooney is de aanvalsleider. Helder. Engeland voer er wel bij.

Gerrard blonk vooral uit met zijn verdedigende contributie. Geen ploeggenoot had zoveel succesvolle tackles als hij dit toernooi en hij moet alleen Terry voor zich dulden als het gaat om succesvolle intercepties. Wat een contrast met zijn club Liverpool: daar maakte Gerrards slechts 24 succesvolle tackles (in 12 wedstrijden en 6 invalbeurten), bij Engeland al 18 in de 4 EK-wedstrijden. Dit heeft uiteraard alles te maken met de speelwijze van Engeland en de rol die Gerrard daarin vervult. Bij Engeland is Gerrard een balveroveraar. Ook tegen Italië, zoals je in de linker afbeelding kunt zien.

Legenda: Pijl: pass (blauw = succesvol, rood = mislukt). Cirkel: bal uitverdedigd. Kruisje: tackle (oranje: succesvol, paars: mislukt). Groene ruit: interceptie. Grijze rechthoek: schot van een ander geblokt.

Maar als we eens kijken naar Gerrard’s bijdrage aan het verdere veldspel van Engeland, dan zien we dat er weinig overblijft. Gerrard heeft slechts sporadisch de bal in zijn bezit gehad, en elke pass die hij verstuurde richting de vijandelijke zestien mislukte jammerlijk. Het was verdedigen, bal inleveren, en weer verdedigen. Dit moet uiteraard gezien worden in de context van zijn team: iedereen staat ingezakt, waardoor je niet makkelijk de bal kwijt kunt. Engeland had niet eens de intentie om de slag op het middenveld te winnen. Ze lieten het gewoon aan Italië.

Hoe anders was het spel van Andrea Pirlo. Ook hij speelde centraal, voor de verediging. Maar het verschil is dat hij daar niet stond om te schoffelen en te ontregelen. Hij regiseerde het spelletje. Met ploeggenoten om hem heen die wilden voetballen en het vertrouwen en de kunde om de bal in bezit te houden, draaide en passte hij sierlijk in de rondte. De blauw pijlen in de rechter afbeelding (boven) laten zien waar Pirlo het spelletje verdeelde. Dicht bij de goal van de tegenstander verplaatste hij de bal. Van links, naar rechts, soms de diepte in. Alles onder controle. Zes keer schonk hij een ploeggenoot een schietkans (alleen Marchisio evenaarde dat. Steven Gerrard creëerde één kans).

Italië had onder leiding van Pirlo een on-Italiaans hoog balbezitpercentage van 68%. Waar al dat balbezit toe leidde zien we in de bovenstaande afbeelding (rechts): heel veel schoten. Italië mocht in totaal 36 keer schieten, een record indeze editie van EK2012. Daarvan waren er 8 op doel. Maar het gekke is dat het niets opleverde. De bal had er best een paar keer in kunnen vliegen, en Engeland voerde haar catenaccio ook zeker niet foutloos uit, maar na 120 minuten stond het nog gewoon 0-0. Veel schoten van Italië moesten van grote afstand komen, en dan heb je een beetje geluk nodig.

De penalty-reeks bood uitkomst. En toen Andrea Pirlo aanliep voor zijn magische Panenka, was er geen twijfel meer. Hij regiseert deze wedstrijd. Hij heeft het onder controle. Hij beslist wel even welke kant dit opgaat. En zo geschiedde.

Data-afbeeldingen zijn afkomstig van de Stats Zone App van FourFourTwo.

About Thomas Boeschoten

Thomas is uitgever van Catenaccio. Volg Thomas op Twitter | Meer artikelen van Thomas