Amerikaans voetbal is op weg terug

U heeft het waarschijnlijk niet meegekregen, maar zo’n twee weken terug was de aftrap van de Major League Soccer. Voor degene die nog in het duister tasten, dat is de hoogste divisie van het Amerikaanse voetbal. Hoogtepunt in de prille competitie is ongetwijfeld de schitterende goal van Javier Martina. Mooi voor hem, maar nog veel mooier is dat het Amerikaanse voetbal op de weg terug is.

Gloriedagen

Om de huidige staat van het Amerikaanse profvoetbal te begrijpen, is het eerst van belang naar het verleden te kijken. Daarin kunnen we natuurlijk niet om North American Soccer League heen, kortweg NASL. Een competitie die in 1968 was opgericht door Europese immigranten, in de hoop de populariteit van voetbal in de Verenigde Staten te laten stijgen.

Aanvankelijk kwam het plan niet van de grond. De bezoekersaantallen bleven rond een gemiddelde van vijfduizend hangen. Het niveau van het voetbal was simpelweg niet hoog genoeg om fans richting de tribunes te trekken. In plaats van bij de pakken neer te gaan zitten, gooide de voorzitter van New York Cosmos er een schepje bovenop. Met Pelé werd de beste voetballer aller tijden naar de Verenigde Staten gehaald. Een ongeëvenaard succes.

De populariteit van het voetbal liep steeds verder op en vele grote sterren besloten aan het eind van hun carrière naar Amerika te trekken. Daarbij zaten grote sterren als Franz Beckenbauer, Pelé, George Best, Johan Cruijff en Giorgio Chinaglia. Nederlandse inbreng was er, naast Cruijff, van onder anderen Wim Rijsbergen, Jan van Beveren, Johan Neeskens, Willem van Hanegem, Ruud Krol, Wim Suurbier en Rob Rensenbrink.

De toeschouwersaantallen van New York Cosmos illustreren de opkomst en neergang van de NASL.

De toeschouwersaantallen van New York Cosmos illustreren de opkomst en neergang van de NASL.

Zo snel als het voetbal in de Verenigde Staten was opgekomen, zakte het ook weer in. Nadat in begin jaren ’80 achtereenvolgens Pelé, Beckenbauer, Best en Cruijff uit de Verenigde Staten vertrokken, nam de publieke belangstelling af. Toen televisiezender ABC besloot de voetbalrechten niet meer op te kopen, ontstond er een groot gat op de meeste begrotingen. Aangezien de meeste clubs gerund werden door investeerders zonder liefde voor het spelletje, verdwenen de teams als sneeuw voor de zon. In 1984 werd de NASL definitief opgedoekt.

Doorstart

Na het instorten van luchtkasteel NASL bleef het voetbal jarenlang op een laag pitje staan. Er was zelfs jarenlang geen profcompetitie. Totdat in 1994 het WK voetbal naar de Verenigde Staten kwam. Voor het eerst sinds jaren kwamen de beste voetballers ter wereld weer naar de andere kant van de oceaan. Het voetbalvirus kreeg het land toch weer in zijn greep. Om de kwaliteit van het nationale voetbalelftal te bevorderen ging men over tot het oprichten van de Major League Soccer, kortweg MLS, in 1996.mls2

Een doorslaand succes was het niet direct. De kwaliteit van de competitie was nog steeds laag. Tevens was de competitie niet interessant voor spelers uit Europa. De clubs waren eigendom van de overlappende organisatie en hadden te maken met een ‘salary cap’. De regels weken ook af in vergelijking tot de Europese competities.

Zo gebruikte men een klok die aftelde, in plaats van het in voetbal normale optellen en werd stilgezet als het spel stillag. Het einde van de wedstrijd werd niet bepaald door het laatste fluitsignaal van de scheidsrechter, maar de klok die het nulpunt bereikte. Om duels niet in een gelijkspel te laten eindigen, werden duels die na negentig minuten nog gelijk stonden beslist door een shootout. Spelers moesten vanaf vijfendertig meter op de doelman afkomen en kregen vijf seconden om de bal achter hem te doen belanden. De winnaar van de schootout kreeg een punt, de verliezer bleef puntloos achter.

In 1999 werden deze regels bij nader inzien toch maar weer afgeschaft. Ze hadden traditionele voetbalfans afgestoten en geen nieuwe fans uit andere Amerikaanse sporten aangetrokken, zoals gehoopt. Er werd nog wat geëxperimenteerd met een golden goal regel om wedstrijden te beslissen, maar sinds 2005 is men toch maar overgestapt op de Europese regels. Slechts in de play-offs wordt nog verlengd. Dit gebeurt nog wel vaker dan in Europa, omdat men geen gebruik maakt van de regel met uitdoelpunten.

Nieuw beleid

Hoewel het opstarten van de nieuwe competitie inmiddels geresulteerd had in betere spelers bij het nationale team (kwartfinale WK2002), heerste er toch nog een gevoel van onvrede over de competitie. De interesse van het publiek bleef achter en ook de grote internationale sterren bleven uit. Een aantal rigoureuze veranderingen moesten een kentering teweegbrengen.

Zo kregen clubs een tweede elftal, zodat de wisselspelers wedstrijdritme konden opdoen en werd er ook voor het eerst een jeugdacademie gekoppeld aan de professionele clubs. Om investeerders in staat te stellen in clubs te investeren, besloot de MLS meer ruimte te maken voor de individuele clubs. Ze blijven weliswaar eigendom van de competitie, maar krijgen meer inkomsten via de competitie uitgekeerd, kregen de mogelijkheid een eigen shirtsponsor te nemen en mochten zelf af en toe spelers gaan scouten.

Het resulteerde in veel nieuwe eigenaren bij de verscheidene clubs. Slechts LA Galaxy en Houston Dynamo zijn op het moment nog eigendom van de competitie. AEG bezit de meerderheid van deze rechten.

De gemiddelde toeschouwersaantallen namen toe door het nieuwe beleid van de MLS

De gemiddelde toeschouwersaantallen namen toe door het nieuwe beleid van de MLS

Een ander nieuwigheid was de invoering van de ‘Designated Player Rule’. Tot die tijd hadden clubs vastgezeten aan een vast bedrag dat ze jaarlijks mochten uitgeven aan salarissen. Daarnaast waren al hun spelers eigendom van de competitie en niet van de clubs zelf. Met de designated player kwam daar verandering in. Vanaf 2007 kreeg iedere club de mogelijkheid een speler buiten de salary cap aan te trekken. Een deel van het salaris, 350.000 dollar, wordt door de competitie betaald. Het overige deel van het salaris komt voor de rekening van de club zelf. Sinds 2010 mag iedereen twee van deze spelers in zijn selectie hebben. Tegen betaling van een kwart miljoen mag je er een derde designated player bijkopen. Dit geld wordt vervolgens gelijkmatig verdeeld over de andere teams in de competitie.

Deze regel maakte de komst van nieuwe topspelers richting de Verenigde Staten mogelijk. Zo kwamen de afgelopen jaren David Beckham, Thierry Henry, Rafael Marquez, Cuauhtémoc Blanco, Freddie Ljunberg en Denilson over naar het andere continent.

Nieuwe clubs

De afgelopen jaren werd de competitie aangevuld met enkele nieuwe clubs. In 2005 waren dat Real Salt Lake en Chivas USA. Zij werden gevolgd door Houston Dynamo (2006), Toronto (2007), Seatlle Sounders (2009) en Philadelphia Union (2010). Dit seizoen kwamen daar de Vancouver Whitecaps en Portland Timbers bij. Voor het seizoen van 2012 is alvast plaats ingeruimd door Montreal Impact. Daarnaast is het mogelijk dat het legendarische New York Cosmos in 2013 zijn rentree gaat maken.

De verdeling van de clubs over het land

De verdeling van de clubs over het land

De competitie is opgedeeld in een Western en een Eastern Conference. Ieder team, ongeacht in welke Conference het uitkomt, treft elkaar twee keer. Het team dat na vierendertig wedstrijden de meeste punten vergaard heeft, wint de Supporters Shield. De bovenste twee teams uit iedere Conference zijn automatisch geplaatst voor de play-offs. Deze teams worden aangevuld met de beste vier clubs uit de totale stand.

Dan wordt de competitie opgedeeld in twee delen. De vier beste teams uit de Eastern Conference (waar in theorie er ook een uit de Western bij kan zitten, aangezien er naar de totaalstand gekeken wordt) treffen elkaar eerst in een dubbele halve finale. Vervolgens wordt in een finale besloten wie het beste team in de Conference was dat seizoen. De winnaars van beide competities treffen elkaar uiteindelijk in het slotstuk van de competitie, de MLS Cup. Afgelopen jaar ging Colorado Rapids met deze titel aan de haal.

Onder de MLS zit de oude NASL, dat slechts acht teams bevat. Daaronder bevindt zich de USL Pro, waarin onder andere het Nederlands getinte Dayton Duch Lions uitkomt. Er is geen sprake van promotie en degradatie, aangezien men in de Verenigde Staten gebruik maakt van het franchisesysteem. Clubs zijn niet onafhankelijk, maar onderdeel van de verschillende competities.

Om meer mensen richting de stadions te trekken, worden in de zomermaanden steeds regelmatiger Europese topteams gevraagd oefenwedstrijden te draaien in de Verenigde Staten. Zo trekt uit Nederland Ajax richting het beloofde land,terwijl FC Barcelona en Manchester United er mee gaan doen aan de World Football Challenge. Weer een toonbeeld van de tomeloze ambitie, die er in Amerika op voetbalgebied. Ander voorbeeld is de poging van de Verenigde Staten om voor de tweede keer een WK binnen te halen.

Florissant toekomstperspectief

Met de nieuwe regelgeving ligt er plots een gouden toekomst aan de voeten van de Amerikaanse competitie. De competitie begint financieel eindelijk rendabel te worden en de publieke belangstelling neemt toe. Voetbal begint te leven in de Verenigde Staten en daar gaat de MLS van profiteren.

Groot voordeel voor de competitie is ook dat ze regels hebben, waar men bij de UEFA alleen nog maar van kan dromen. Iedere club is onderdeel van de MLS, waardoor financieel wanbeleid direct bestraft kan worden door middel van het innemen van de licentie. De spelers worden aangetrokken door de MLS en verdienen zodoende geen exorbitante salarissen. Het maakt de competitie tevens een stuk spannender. Sinds 1996 hebben maar liefst negen verschillende teams de MLS Cup gewonnen, terwijl de Supporters Shield aan acht verschillende clubs ten prooi viel. Ter vergelijking: de Premier League werd in diezelfde periode slechts door drie teams gewonnen.

De opdeling van de selectie van een club uit de Major Soccer League

De opdeling van de selectie van een club uit de Major League Soccer

Qua selectiebeleid kunnen teams uit de MLS ook veel verder gaan dan Europese teams. Er is een regel van maximaal acht buitenlanders en het maximale aantal spelers dat onder contract staat is dertig. Met het gegeven dat er slechts drie spelers meer dan vier ton mogen verdienen in de selectie, is er de garantie dat jonge Amerikaanse talenten de kans blijven krijgen.

Al met al zijn alle voorwaarden aanwezig om de Amerikaanse competitie weer op zijn oude niveau terug te krijgen. Er is erg veel geld beschikbaar, het aantal voetballers neemt elk jaar toe, sponsors zijn geïnteresseerd en het is een heerlijk land om je carrière af te sluiten. Inmiddels lopen er ook enkele Europese trainers, waaronder Aron Winter, rond, die hun voetbalkennis kunnen overbrengen.

Er gloort dus veel nieuwe hoop aan de Amerikaanse voetbalhemel en dat lijkt me niet eens zo verkeerd. Want wees nou eerlijk: wie zou Lionel Messi nou niet zijn carrière willen zien afbouwen bij het legendarische New York Cosmos? In een team met Cristiano Ronaldo strijdend tegen de New York Red Bulls, die Wesley Sneijder en Andres Iniesta het middenveld laten dicteren. Een mooi beeld, dat in de toekomst best wel eens waarheid zou kunnen worden. Het kost ze misschien nog tien of vijftien jaar, maar de Amerikaanse competitie komt er weer aan. Eindelijk.

About Pieter Zwart

Pieter is naast eindredacteur bij Catenaccio ook bureauredacteur bij Voetbal International. Hij is al vanaf het begin betrokken bij Catenaccio. Pieter richt zich vooral op financiële en tactische analyses, maar schrijft ook andere onderzoeksartikelen. Volg Pieter op Twitter | Meer artikelen van Pieter