FC Utrecht leek aanvankelijk een makkelijke prooi voor Ajax in eigen huis, maar niets bleek minder waar. De Amsterdammers vervielen in dezelfde fouten als vorige week tegen Feyenoord. Een uitgebreide analyse aan de hand van wedstrijddata laat de onmacht van de Amsterdammers treffend zien. Net als in de rest van het seizoen stikte Ajax in het balbezit, maar met dit balbezit werd helemaal niets gecreëerd.
Sinds het vertrek van Martin Jol probeert Ajax zorgvuldig van achteruit op te bouwen, maar dat heeft tot gevolg dat Ajax alleen nog maar achterin blijft hangen. Ajax had verreweg het meeste balbezit rechts en achterin het veld. Anita was nota bene de speler die het meest bij het spel werd betrokken: hij verstuurde de meeste passen en had de meeste balcontacten van alle spelers op het veld.
Het was een logisch gevolg van een tactische keuze van Jan Wouters. Hoewel hij Utrecht in het begin druk had laten zetten, koos hij er bewust voor om Eyong Enoh vrij te laten. In balbezit brengt de Kameroener weinig creatiefs en dus kwam Ajax niet aan voetballen toe. De backs van Ajax werden tot de middellijn vrijgelaten, waardoor ook zij veel in balbezit kwamen, maar hier uiteindelijk niets mee bereikten.
De visualisaties in dit artikel zijn gemaakt met statistieken die beschikbaar zijn gesteld door Infostrada Sports.

De breedte van cirkel staat voor aantal verstuurde passes en de hoogte voor het aantal dribbels. De breedte van pijl staat voor aantal verstuurde passes van de ene naar de andere speler. Alleen als de bal relatief vaak van de ene naar de andere speler werd gespeeld, is zij als pijl weergegeven.
Als je kijkt naar de bovenstaande grafiek is het opvallend dat het hele elftal de bal graag bij Christian Eriksen bezorgt, maar Eyong Enoh weinig naar de jonge Deen speelt. Daarnaast speelt Enoh ook de bal niet vaak naar Janssen. Als de opbouw op een fatsoenlijke manier verloopt zou Enoh juist Janssen en Eriksen in stelling moeten brengen, maar dit gebeurt zelden. Andersom spelen Eriksen en Janssen ook zelden hun verdedigende middenvelder aan.
Daarnaast blijkt uit de grafiek ook de enorme moeite die Ajax heeft om de aanvallers te bereiken. Er gaan bijzonder weinig ballen richting de aanvallers en derhalve is het logisch dat Ajax moeite heeft om kansen te creëren. Als je de aanvallers niet bereikt, kunnen ze immers ook niet gevaarlijk worden.
Uit de hoogte en breedte van de bolletjes blijkt hoe vaak een speler dribbelt (hoogte) of passt (breedte). Hieruit valt op te maken dat Janssen zelden met de bal loopt, maar wel veel passes verzendt. Ook Van Rhijn loopt weinig met de bal. Enoh, Koppers, Anita, Blind en Eriksen lopen juist erg veel met de bal, wat de opbouw soms kan vertragen.
De fouten die Ajax maakte tegen Feyenoord, maakte ze weer tegen Utrecht. Vooral in de zone waarin Vurnon Anita en Ricardo van Rhijn actief zijn, had Ajax veel balbezit. In de zones waar Ajax normaliter uit zou moeten blinken, de zone kort achter de spits, is echter geen enkele beweging zichtbaar. Als je niet in de zone komt waar creatieve voetballers kunnen renderen, is het ook logisch dat er niets creatiefs uit het spel van Ajax voortkomt.
Bij FC Utrecht is het balbezit veel beter verdeeld over het veld. Sterker nog: als FC Utrecht de bal had, dan was dit vrijwel altijd op de helft van Ajax, waardoor ze direct gevaarlijk konden worden. Reden hiervoor was de doelman, die de ballen vaak lang naar voren speelde, waardoor de aanvallende spelers bij FC Utrecht ook de spelers zijn die het meest aan de bal zijn. In tegenstelling tot Ajax waar juist de verdedigende spelers aan de bal zijn.
Dit gebrek aan creativiteit blijkt ook uit het spel van de ‘creatieve’ middenvelders. Christian Eriksen (23%), Theo Janssen (37%), Nicolas Lodeiro (33%) en Siem de Jong (25%) speelden de bal maar zelden vooruit. Meestal volgde een inspiratieloze bal in de breedte of achteruit, waardoor het spel van Ajax teveel ging lijken op een brei. Reden hiervoor is dat ze de ballen niet kregen op een positie waar ze aanvallend gezien wat konden uitrichten. Ter vergelijking: bij FC Utrecht wist Nana Asare op een vergelijkbare posities veertig procent van zijn passes voor zich af te leveren.
Doordat de aanvallende middenvelders niet bereikt werden, kregen ook de buitenspelers maar weinig fatsoenlijke passes. Hierdoor konden zij aanvallend niets uitrichten. Ze kregen de ballen vaak van een back, met een directe tegenstander in de rug. Omdat ze ook nog met het verkeerde been op de flank stonden, konden ze moeilijk passeren. Ebecilio (6%) en Özbiliz (17%) speelden dan ook zelden een bal vooruit. Bij Sulejmani (63%) ging dit al een stuk beter, maar toen was het al te laat voor de Amsterdammers.
Ajax werd hierdoor zelden gevaarlijk. Ze kwamen niet verder dan zeven schoten, terwijl FC Utrecht op de tegenaanval negen keer een schot wist te lossen. Daarvan waren er slechts twee op doel, maar beide pogingen van Eduard Duplan belandden achter de grabbelende Kenneth Vermeer.
Qua passzuiverheid had Ajax, net als tegen Feyenoord ,een enorme voorsprong op zijn tegenstander. Vooral de verdedigers en verdedigende middenvelder Enoh haalden een hoog percentage geslaagde passes. Helaas voor Ajax waren hun passen meestal dus achterin. De aanvallers van de ploeg hadden, in tegenstelling tot de verdedigers, een beroerde passzuiverheid – terwijl het juist zo belangrijk is om diep op de helft van de tegenstander controle te hebben over de bal en het spel.
Bij FC Utrecht hadden ze alle mogelijke moeite om de bal bij een ploeggenoot te krijgen, mede omdat ze vrij direct naar voren speelden. Nana Asare vormde echter een welkome uitzondering op zijn ploeggenoten. De middenvelder wist maar liefst 91% van zijn passes bij een ploeggenoot te krijgen.
Asare was sowieso de absolute uitblinker van FC Utrecht als je kijkt naar de statistieken. Hij won de vier duels die hij uitvocht en onderschepte ook nog eens zestien passes, wat geen enkele andere ploeggenoot lukte.
| naam | dribbels | % duels gewonnen | passzuiverheid | passes onderschept |
| VELDWIJK | 0% | 100% | ||
| BLIND | 5 | 50% | 93% | 16 |
| ASARE | 4 | 100% | 91% | 16 |
| VERMEER | 89% | 3 | ||
| ENOH | 7 | 33% | 89% | 15 |
| ANITA | 5 | 100% | 81% | 17 |
| KOPPERS | 8 | 77% | 11 | |
| RHIJN | 2 | 76% | 27 | |
| ERIKSEN | 8 | 0% | 74% | 12 |
| JANSSEN | 100% | 73% | 3 | |
| SNEIJDER | 0% | 72% | 8 | |
| FERNANDEZ | 1 | 68% | 14 | |
| LODEIRO | 1 | 0% | 67% | 1 |
| KALI | 0% | 63% | 11 | |
| JONG | 2 | 33% | 61% | 7 |
| SULEJMANI | 60% | 3 | ||
| SCHUT | 1 | 100% | 58% | 13 |
| MAAREL | 1 | 50% | 57% | 15 |
| EBECILIO | 4 | 33% | 55% | 4 |
| WUYTENS | 1 | 54% | 18 | |
| OZBILIZ | 4 | 53% | 3 | |
| GERNDT | 8 | 100% | 48% | 7 |
| BULTHUIS | 2 | 100% | 47% | 11 |
| DUPLAN | 4 | 42% | 14 | |
| DEMOUGE | 33% | 42% | 5 | |
| BULYKIN | 1 | 33% | 2 |
Dit artikel werd geschreven samen met Thomas Boeschoten en Martijn Weghorst.
Met dank aan Infostrada Sports voor het beschikbaar stellen van de data voor dit artikel. Volg ze op Twitter voor interessante sportstatistieken in het Nederlans en in het Engels.
Gerelateerde artikelen:

Ik begrijp niet goed waarom de Boer het middenveld niet aan heeft gepast aan de omstandigheden.
Ik pleitte van de week al voor een middenveld bestaande uit Eriksson, de Jong en Klaassen, met als diepe spits de beweeglijke Lodeiro met 2 beweeglijke buitenspelers aan weerszijden.
En Enoh en de Jong dan? Die hadden zeer wel in de verdediging opgesteld kunnen worden. Nood breekt wet, en het eigenbelang van die spelers is toch echt ondergeschikt aan het teambelang. Zet daar Anita bij en een jongeling, bijvoorbeeld die van Rhijn.
Ajax heeft het altijd van goed verzorgd snel combinatievoetbal moeten hebben. Dat zit in het middenveld en de voorhoede wat ik voorstelde in voldoende mate. Zowel Lodeiro, de Jong als Klaassen zijn heel bedreven in het inschuiven in een andere linie. In die afwisseling is Ajax gevaarlijk.
Van dit Utrecht had Ajax echt niet hoeven verliezen. Al vrees ik voor iedereen die Ajax een goed hart toe draagt dat de resultaten na de winterstop allengs ook in de koppies van spelers is geslopen.
Ha Pieter, leuk om te zien dat je iets met mijn analyse adviezen doet.
Goed artikel en ja wat een drama dit Ajax. Veel spelers definitief door de mand gevallen. Ebicilio, Ozbiliz, Blind en Anita komen te veel te kort, Koppers en van Rhijn bleven behoorlijk overeind. Vermeer blijft toch een onzeker factor en waarom Bulykin niet direct opgesteld werd blijft mij toch een raadsel.
@ Albert Treur:
Waarom komt Anita veel te kort dan? Juist zijn statistieken zien er (erg) goed uit. Veel onderschept, redelijke passzuiverheid, wint alle duels.
Bovendien speelt hij nu op de verkeerde positie. Zet hem op de plek van Enoh en het hele team gaat beter draaien, dat zagen we in de tweede seizoenshelft vorig jaar.
@Hwb het gaat om details. Passzuiverheid wellicht ok passresultaat matig. Geen risico, veel breed en zonder tegenstander niet echt een aanwezige speler. Hij draait beter omdat het team beter draaide. Hij is geen talent meer moet een dragende speler zijn nu. Koppers zijn paszuiverheid is iets lager maar hij bracht er meer risico in. Deze percentages zijn kwantitatieve weergave. Details bepalen het verschil. Zoals eerder gezegd met twee goed passes en 18 slechte kan je een wedstrijd beslissen met twee slechte en 18 goede verantwoordelijk zijn voor verlies. Zie Blind…
@ Albert Treur
Ik kan me helemaal vinden in jouw stelling dat er meer verwacht moet worden van Anita. Toch denk ik dat hij het beste tot zijn recht komt als VM.
Als Ajax zijnde zou ik net als PSV eerst investeren in potentiële toppers en pas op de lange termijn focussen op de eigen jeugd. Sinds Sneijder zit er geen enkele potentiële wereldtopper bij vanuit de eigen jeugd (Erikssen reken ik daar niet tot). Anderzijds zou ik proberen om van sommige spelers af te komen zoals Blind, Ebicilio, Sulejmani, S. de Jong, Ozbiliz, Enoh, Aissati en wellicht ook Vermeer. Deze spelers worden allemaal geen wereldtoppers. In 2005 had Ajax een selectie waar je ‘u’ tegen zegt. Nu lach ik me rot.
Enkele toevoegingen zouden zijn: Narsingh, Gouweleeuw, V. van Dijk, Maher, Elm en Texeira (L. de Jong). Nu is de vraag ook of ze betaalbaar zijn.
Maar met dit elftal win je ook volgend jaar de titel niet, aangezien Twente en PSV sterker zijn dan dit Ajax.
K lag dr als mun zoontje dr vroeg in, en ja dan word je midden in de nacht wakker. Straks gaat t gebeuren de echte wedstrijd,,hoger beroep paar dagen later BAVA!
Ik ben zeer somber, Steven ten Have en Louis van Gaal en hun mede plotters against JC zijn zo schaamteloos eager dat JC hak te zetten !
Maar goed Ajax 1 , ik kijk niet meer , voetbal keek ik omdat het interessant en amusant was!
Ik heb JC zelf en generatie van Basten / Richard Witschge de Boertjes zien spelen , dan trek ik dit gepruts niet !
Soms kijk ik een paar minuten, en dan zie ik zeker de helft vd spelers bij Ajax1 op een tegennatuurlijke positie staan. Ik zie dat in een paar seconden waarom FdB niet?
Anita en Daley zijn as spelers die zwaar onzeker worden aan de zijkant, dus wordt iedereen onzeker , dan sta je strakker als speler, een ieder overcompenseert , doordat ze continue zonder overtuiging , want tegennatuurlijke plek overcompenseren……vandaar al die blessures. Trainingmethodes zal dr zeker iets mee van doen hebben, maar mijn theorie lijkt me meer op zijn plaats!
Waarom staan bij Ajax heel vaak de mensen op de verkeerde plaats?
Das van bestuur tot directie , continue worden er verkeerde beslissingen door de verkeerde mensen gemaakt. Mensen die dr helemaal niet geschikt voor zijn, laat staan opgeleid !
Steven ten Have waarom is hij bij Ajax RvC preses geworden, vanwege wie ?
Wie zou het technische beleid doen, waarom hij en wat gebeurt er, niet Cruijff stuurt het technische beleid maar Steven ten Have the changemanagement guru !
JC heeft vaker een voetbalorganisatie zijn unieke voetbalfilosofie gegeven en hoe logisch , ze spelen daar sindsdien het beste vaardigste schoonste leukste hogeschoolvoetbal ever , KUNST , met de grote K!
Maar dan Ajax hebben ze net een paar maanden het Technisch Hart geïnstalleerd , gaan Edgar Davids en Steven ten Have vanuit lange tenen puur op rancune JC Ajax uitjennen, schaamteloos en ze gaan maar door en door . Ze preluderen op supportersvermoeidheid te blijven strijden voor de geode wijze rechtvaardige unieke zaak !
Louis van Gaal de man van normen en waarden , de recht door zee figuur , de in your face man….maar niet als het om JC gaat , dan wordt ie me een partij bloedje link superfout doortrapt!!
Verkeerde foute mensen op verkeerde plekken.
Is Louis een geschikte directeur ?
Zijn Ajax TDschap bewees van niet , Louis is altijd met zijn Big Ego doelstellingen de voetbal geschiedenis boeken bezig! Ajax Barcelona Oranje Bayern München
bondscoach van een groot land of de volle macht bij Ajax !
Wanneer faalt Louis telkens of heb ie maar even een opvallend positief effect ?
Wanneer zijn ego ambition hem overneemt !
Oranje , Barcelona Ajax TD en Bayern … Immer riep ie het van de daken , dit wil ik gaan doen omdat ik daar als geen geschikt voor ben!
Het gaat hem dan vooral wat bovenal om Louis van Gaal !
Niet verwonderlijk dat Louis altijd verbindingen aangaat met zelfde type rucksichloser streber mensen !
Nunez, Scheringa , Steven ten Have !
Louis is een goede trainer…zeker wel, maar zijn manners als ambities zorgen voor veel scheuringen …
want mensen voelen of iets of iemand deugt of niet !
Nu Louis van Gaal is zo ernstig sick Johan Cruijff obsessief , alles maar dan ook alles neemt het in hemzelf dan bij die obsessie van hem over !
Ipv ruiterlijk schatplichtig te zijn naar Cruijff loert Louis altijd en overal als een gier of hyena op JC bloed , op zijn karkas !
Cruijff is een uniek goede zaaier een diepteinvesteerder!
Louis is een vaardige oogster , maar wil ook immer zaaien… respectloos naar het zeer overtuigende JC
zaaiwerk bij eerst Ajax halverwege jaren 80 en bij Barca , telkens als Louis komt oogst ie , en gaat JC ‘s bewezen topzaai werk finaal omgooien!
Waarom ?
Omdat het van Johan Cruijff is en niet van Louis van Gaal , plain and simple , Louis is hier zeer ziek en een gevaarlijke vent een pure bedreiger van het JC zaaiwerk!
Louis doet het erom, zie wat Sturkenboom allemaal aan het doen is , een FC Utrecht man, een interim directeur …namens Louis gefiateerd door zo’n andere fijne voetbal man…. Steven ten Have…kom op rechter , kom op BAVA … wees for once wijs en rechtvaardig , bescherm Cruijff’s zaaiwerk en goede Ajax daden!
Immer riep men rond en bij Ajax om Cruijff , doet hij het en hoe , hij gaat er vol voor, moet je zien wat ie aan een witteboorden foute mannen verzet ontmoet!
Louis van Gaal overspeelde vaker zijn hand, Louis moet eerst maar eens verantwoording afleggen voor zijn TIPS , of dat oorzaak nummer 1 is dat er bij Ajax plots geen Cruijffies Kieft van Basten Bosman Bergkamp Roy Ronald de Boer Kluivert aanvallers doorkomen…. Louis methode bracht eigenkweek 13 in een dozijn ideale schoonzonen en JC wist t meteen , ik zei de gek ook !
En die Louis van Gaal van de finaal falende TIPS mag het weer gaan doen….omdat ie ernstig ziek Cruijff obsessief is… dat zeg ik de verkeerde mensen op de verkeerde plaats … zie Ajax 1!