Brazilië gokt weer, maar minder

Voor Brazilië is het niet zo veel langer geleden voor ons, maar toch ligt het WK in Zuid-Afrika al ver achter het beste voetballand ter wereld. Het volgende WK is immers in eigen land en dus gaat alle aandacht daarheen. Terwijl met moeite oplossingen worden gezocht voor talloze problemen met verschillende speelsteden en –stadions, moest de CBF op zoek naar een nieuwe keurmeester. Een man die de schande van 1950 uit moet gaan wissen. Een man die de herinneringen aan de gehekelde periode Dunga uit moet gaan wissen. Uit de koker kwam Mano Menezes. Geen onbekende in het vak, zelfs met titels achter zijn naam. Geen gok als Dunga, maar desalniettemin een gok.

 Corinthians-fan en president Lula, in die volgorde, met Mano Menezes

Corinthians-fan en president Lula, in die volgorde, met Mano Menezes

Laten we eerlijk zijn. Mano Menezes was niet de eerste keus van bondsvoorzitter Ricardo Teixeira. Sterker nog, hij was niet eens tweede keus. Derde, op zijn best. Dat dit geen probleem hoeft te zijn heeft Bert van Marwijk wel bewezen, maar toch. De gedroomde kandidaat, Felipe Scolari, had er geen trek in. Backup Muricy Ramalho, drie keer achter elkaar kampioen met São Paulo, wilde maar al te graag. Fluminense liet hem echter niet gaan. Corinthians, dat onder zijn leiding eerste staat, was echter een stuk makkelijker en liet Mano gaan. Los van of dat een logische keus is, en of er dus meer achter zit, is het in ieder geval heel aardig tegenover Menezes. Die kreeg immers de kans van zijn leven.

Toch is het een beetje de vraag of Menezes de logische keus is. Dunga is in het afgelopen jaar werkelijk uitgekotst door alles dat maar groen-geel is of met een voetbal te maken heeft. Zijn selectiebeleid werd door niemand begrepen. De vreemdste spelers kregen het vertrouwen, terwijl een aantal sterren compleet werd genegeerd. De tactiek werd, op zijn zachtst, on-Braziliaans genoemd. Dat betekent té veel tactiek. Te veel opdrachten, te veel regels, te veel structuur. Geen frivole voetballers, maar geïnstrueerde machines a Felipe Melo die precies doen wat de bondscoach wil. Geen stap meer, geen stap minder. Bovendien, zo vindt de bond achteraf, werden spelers uit de Braziliaanse competitie zelf misschien wel te veel genegeerd.

Je zou dus verwachten dat de CBF met een totaal ander profiel op de proppen komt. Een coach met ervaring, iemand met titels en successen. Iemand met het geloof dat het in het voetbal om aanvallen en doelpunten gaat. Een trainer die de creatieve voetballers alle ruimte geeft om te excelleren. Iemand die de samba terugbrengt in het Braziliaanse voetbal. Maar gekozen is voor Menezes.

Toegegeven, Menezes heeft een stuk meer ervaring. Als speler kwam hij niet verder dan een invalbeurt op professioneel niveau, maar als trainer heeft hij 13 jaar ervaring. Daarvan zijn er slechts drie volledige seizoenen op het hoogste niveau, maar in 5 jaar bij Grêmio en Corinthians schreef hij drie staatstitels, de Copa do Brasil en een finale in de Libertadores. Bovendien speelt zijn Corinthians dit jaar goed en staat het gewoon eerste in de competitie. Helemaal een zekerheidje is hij echter ook niet.

Menezes komt net als Dunga uit de zuidelijke staat Rio Grande do Sul. De staat die bekend staat als de koudste, meest Duits-Italiaans-Argentijnse staat van het land. De Gaúcho voetbalschool is gebaseerd op een voorkeur voor tactiek. Op een dienstbare instelling bij de spelers. Op het uitvoeren van opdrachten. Zeker na Dunga roept het resultaatvoetbal associaties met de zuidelijke staat op, die eigenlijk nergens op slaan. Ronaldinho is immers ook een Gaúcho. Maar het leuke is dat Menezes deze lijn ook een beetje volgt. Als voetbalbeest bekijkt hij zo veel wedstrijden als het maar kan. De potjes van zijn eigen team worden vier a vijf keer teruggekeken om alle situaties goed te analyseren en lering te trekken. Voetballers worden volgestouwd met opdrachten, vooral van verdedigende aard. De vleugelspitsen moeten de opkomende backs oppakken, het creatieve brein op het middenveld pakt de spelverdeler aan. Bij Corinthians kreeg alleen spits Ronaldo volledige vrijheid. Gezien de fitheid en het fragiele lichaam van de oud-PSV’er misschien tactisch een hele logische beslissing. Het zal niemand verrassen dat Menezes de laatste tijd een grote fan is van het inmiddels uiterst contemporaine 4-2-3-1.

Mano

Het lijkt er dus op dat de aanstelling van Menezes geen al te grote veranderingen teweeg zal brengen in het Braziliaanse voetbal. De vraag is echter of de poging van het CBF daartoe wel zo serieus waren. Als Felipe Scolari je eerste keus is, heb je toch ook meer resultaat dan leuk voetbal voor ogen. Hij werd wereldkampioen in 2002, maar echt spectaculair voetbal was het toen toch ook niet. Dat samba was toen ook al weg aan het ebben. De omslag die de bond aankondigde zou in dat geval ook helemaal niet zo groot geweest zijn. Het lijkt er op dat het vooral belangrijk was voor de bond, pers en bevolking, dat er afstand werd genomen van Dunga. Vooral in woord. Want als straks op een Dunga-manier de wereldtitel wordt gepakt, is zullen er weinig zijn in Brazilië die boos zijn. Dunga was er ook mee weg gekomen als hij niet zo slecht met de pers om zou gaan. Wat dat betreft heeft de bond met Menezes een betere gevonden. Hij behandelt de pers misschien niet ronduit amicaal, maar vijanden zijn het ook niet en de keren dat er op een persconferentie een gespannen sfeer ontstond zijn op één hand te tellen.

We hoeven dus niet helemaal te wanhopen. Mano Menezes mag op enkele vlakken vergelijkbare basisprincipes hebben als Dunga, maar hij is toch een stap in de goede richting. Ook op het vlak van voetbal. Vergeleken met Dunga is hij al een stuk verder in zijn tactische ontwikkeling. Zijn Corinthians speelt dit jaar niet briljant, maar het is een stuk leuker team om naar te kijken dan naar het nationale elftal van het afgelopen jaar. De kans zit er dik in dat binnenkort minimaal Ganso een rol gaat spelen in de seleção, en wie weet wat de toekomst voor Neymar brengt. Meer aandacht voor spelers uit de Braziliaanse competitie heeft hij al beloofd. Bovendien blijft Menezes kalm onder druk. Dat heeft hij bij heksenketelclubs als Grêmio en vooral Corinthians bewezen. Een vertoning als die van Dunga tegen Nederland hoeven we dus niet te verwachten.

About Kevin