Voetbal was even vrede

Het moet één van de meest bizarre voetbalwedstrijden ooit geweest zijn. Ik heb het niet over de beroemde mistwedstrijd van Ajax tegen Liverpool in 1966. Ook niet over de wedstrijd rond het Heizeldrama. Ik heb het over een wedstrijd in een maanlandschap tussen een man of honderd dat elkaar de dagen daar voor nog had geprobeerd te vermoorden.

soldaten2

We schrijven december 1914 in het noorden van Frankrijk. Al maanden vechten hier Duitse soldaten tegen Engelse en Franse soldaten. Op tientallen meters van elkaar bestoken ze de andere partij vanuit hun loopgraven met mortieren en granaten. Zo’n bombardement wordt vaak gevolgd door een, voor de aanvallers vaak dodelijke, aanval op de loopgraven van de tegenstander.

Om bij de tegenstanders te komen moet een afstand worden afgelegd door een kaal, kapotgeschoten niemandsland. Soms struikel je over bij eerdere aanvallen gesneuvelde kameraden of soldaten van de tegenpartij.

Ze waren naar het front gegaan met de gedachte dat ze enkele veldslagen zouden voeren en voor de kerst met de overwinning in hun thuisland als helden ontvangen zouden worden. Dat was niet het geval, de Duitse en Frans-Engelse legers stonden al maanden tegenover elkaar over een front dat van de kust van Vlaanderen doorliep tot de Zwitserse grens. In de maanden daarvoor waren al honderdduizenden soldaten aan beide kanten omgekomen bij de onderlinge gevechten.

Op kerstavond, 24 december 1914 worden er vanuit de Duitse loopgraven kerstliederen aangeheven. De Engelse soldaten beantwoorden dit met het zingen van hun eigen kerstliederen. Van de Duitse kant klinken na het zingen de kerstgroeten richting de Engelsen.

“Vee vill not shoot, if you vill not shoot,” riep een Duitse soldaat terwijl hij uit zijn loopgraaf kroop en het niemandsland inliep. Enkele Engelsen deden hetzelfde en al snel stonden enkele tientallen soldaten voedsel, sigaretten en andere zaken uit te wisselen.

soldaten1

De volgende dag werd er vanuit een loopgraaf een voetbal het niemandsland in geschoten. Binnen een mum van tijd ontstond er een wedstrijd tussen tientallen Duitsers en Engelsen. Enthousiasme spatte er van af, want voor het eerst in maanden konden de manschappen zich vermaken zonder op hun hoede te moeten zijn een (militaire) aanval van de andere kant.

Over het verloop van de wedstrijd bestaan twee verhalen. Het Duitse verhaal, waarin de Duitsers met 3-2 winnen, en een Engels verhaal, waar de Engelsen met 3-2 winnen.

De Duitse Luitenant Niemann schreef het volgende verslag:

“De volgende morgen duurde het lang voordat de mist opgetrokken was en plotseling verscheen mijn ordonnans. Hij vertelde dat Duitsers en Engelsen uit de loopgraven waren geklommen en zich verbroederd hadden langs de frontlijn. Ik pakte mijn kijker en zag de ongelooflijke aanblik hoe onze soldaten sigaretten, drank en chocola uitwisselden met de vijand. Later kwam er een Schot met een voetbal en een paar minuten later was er een echte voetbalwedstrijd aan de gang.

De Schotten markeerden de goal met hun rare mutsen en wij deden dat met die van ons. Het was niet makkelijk om op de bevroren grond te spelen, maar we gingen door, hielden ons nauwgezet aan de regels, ondanks dat het maar een uur duurde en dat we geen scheidsrechter hadden. Veel passes kwamen ver weg terecht, maar al de amateurvoetballers, die erg vermoeid waren, speelden met een geweldig enthousiasme.”

De Engelse versie van het verhaal komt uit een brief van een anonieme Engelse majoor die op nieuwjaarsdag van 1915 in de Times werd gepubliceerd en is een stuk bondiger.

“Het regiment speelde echt een voetbalwedstrijd met de Saksen, die we wonnen met 3-2.”

Na een uur werden de Duitse soldaten door hun officieren weer terug geroepen naar de loopgraven, maar in de dagen na de kerst werd er geen schot gelost.

Impressie van de ontmoeting tussen de soldaten

Impressie van de ontmoeting tussen de soldaten

Voetbal was geen oorlog, nee voetbal was tijdens de kerst van 1914 even vrede.

About Michael